Annesi ve babasının bile daha iyi tanımadığı çocukları zaman içerisinde uyutan çeteleri gözden kaçırmayın...

SABAH' a göre piyon çocuklar dosyası, yeni nesil suç örgütlerinin çocuklara sosyal medya üzerinden nasıl ulaştığını gözler önüne serdi. Suç örgütlerine yönelik soruşturmalara yansıyan bulgular, çetelerin artık çocukların karşısına yalnızca sokakta değil, ellerindeki cep telefonunun ekranında da çıkabildiğini gösteriyor. Sosyal medyada sergilenen lüks otomobiller, motosikletler, para ve silahlar, kolay para, güç ve statü vaadinin bir parçası haline geliyor. Çocukla kurulan iletişimde kullanılan "kardeşim" söylemi ise ona bir gruba ait olduğu hissini verebiliyor.

Tehlikeyi daha da büyüten ise çocukların sosyal medyada kimlerle temas kurduğunun aile tarafından her zaman bilinmemesi. Çocuk, evinde ve hatta anne babasının hemen yanında otururken bile tanımadığı kişilerle iletişim kurabiliyor. Bu nedenle aileler açısından artık yalnızca "Çocuğum internette kaç saat geçiriyor?" sorusu yeterli değil. "Neleri izliyor, kimleri takip ediyor ve kimlerle iletişim kuruyor?" soruları da önem taşıyor. Peki anne babalar tehlikeyi nasıl fark edecek? Çocuğun dijital dünyasında ve günlük yaşamında ortaya çıkan bazı değişiklikler önemli ipuçları verebilir.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın aileler için hazırladığı dijital güvenlik rehberlerinde de çocukların internet kullanımını tamamen yasaklamanın etkili bir yöntem olmadığına dikkat çekiliyor. Bunun yerine ebeveynlere internet ve sosyal medya hakkında bilgi sahibi olmaları, çocuklarının çevrim içi alışkanlıklarıyla ilgilenmeleri ve güvenli kullanım konusunda yol göstermeleri tavsiye ediliyor.

Özellikle ergenlik döneminde arkadaş grubunun ve kabul görmenin önemi artıyor. UNICEF'in ergenlik dönemindeki riskli davranışlara ilişkin ebeveyn rehberinde de gençlerin yeni ve heyecan verici deneyimlere daha fazla ilgi gösterebildiğine dikkat çekiliyor. Bu nedenle sosyal medyada karşılarına çıkan güç, para ve statü görüntüleri bazı çocuklar açısından daha çekici hale gelebiliyor. Çocuğun internet kullanımı konusunda alışılmadık ölçüde gizlilik göstermesi, çevrim içi olduktan sonra huzursuz görünmesi, uyku düzeninin değişmesi, sosyal ortamlardan kaçınması ve davranışlarında belirgin değişiklikler görülmesi dikkat edilmesi gereken işaretler arasında gösteriliyor. Çocuğun eski arkadaş çevresinden birden uzaklaşması, ailesinin tanımadığı yeni kişilerle yoğun iletişim kurmaya başlaması veya nereden geldiğini açıklayamadığı para ve pahalı eşyalara sahip olması gibi olağandışı değişiklikler de aile tarafından görmezden gelinmemeli. UNICEF, çevrim içi olumsuz bir deneyim yaşayan çocukla konuşurken ebeveynlerin sakin kalmasını, çocuğu dinlemesini ve kendisini güvende hissettirmesini öneriyor. MEB'in veli rehberlerinde de benzer şekilde çocukların internette karşılarındaki kişinin gerçekte kim olduğunu bilemeyebileceklerinin anlatılması, kişisel bilgilerini yabancılarla paylaşmamalarının öğretilmesi ve çevrim içi arkadaş listelerinin zaman zaman çocukla birlikte gözden geçirilmesi tavsiye ediliyor. Buradaki kritik nokta ise bunu çocuğu suçlamadan yapmak. Çünkü çocuk başına bir şey geldiğinde ailesinin göstereceği tepkiden korkarsa yardım istemekten de kaçınabiliyor.

Çocuğun davranışındaki değişimleri fark edebilecek ikinci önemli adres ise okul. Derslere ilginin azalması, devamsızlığın artması, arkadaş çevresindeki keskin değişiklikler veya davranış problemleri aile ile okul arasında iletişimi gerekli hale getirebilir. MEB de güvenli dijital ortam oluşturulmasında öğrenci, veli ve öğretmeni birlikte ele alıyor. Çünkü yeni nesil suç örgütlerinin çocuklara ulaşmak için kullandığı yöntemler değişirken çocukları korumanın yöntemi de değişmek zorunda. Telefonunu ve sosyal medya hesaplarını eskisinden çok daha fazla gizlemesi. Tanımadığınız yeni kişilerle yoğun iletişim kurması. Çevrim içi olduktan sonra belirgin biçimde huzursuz veya gergin görünmesi. Eski arkadaşlarından ve sosyal çevresinden ani biçimde uzaklaşması. Uyku düzeninde belirgin değişiklik yaşanması. Okula ve derslere ilgisinin belirgin biçimde azalması. Nereden geldiğini açıklayamadığı para veya pahalı eşyalara sahip olması. Şiddet, silah, çete ve güç gösterisi içeren hesaplara yoğun ilgi göstermesi. Ailesiyle iletişiminin belirgin biçimde azalması. Günlük davranışlarında açıklanamayan ve süreklilik gösteren ani değişiklikler yaşanması.