Abdullah Gül sessizliğini bozdu: Ellerini çabuk tutmalılar

11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, uluslararası düşünce ve analiz platformu Project Syndicate için kaleme aldığı makalede İran’ın önündeki diplomatik seçenekleri ve bölgede değişen güç dengelerini değerlendirdi. Gül, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların uluslararası meşruiyetten yoksun olduğunu savunurken, yaşananların Orta Doğu’daki istikrarsızlığı daha da derinleştirdiğini belirtti.

Gül, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’ı İran’a karşı savaşa sürüklediğini savundu. Venezuela’daki askeri başarının Washington yönetiminde aşırı özgüven yarattığını belirten Gül, İran’da ortaya çıkan tablonun çok daha karmaşık olduğunu ifade etti.

Gül’e göre ABD’nin İran’la yaşadığı çatışmada sıkışmış görüntüsü, Washington’ın küresel imajına zarar verdi. Körfez ülkelerinin de Amerikan güvenlik garantilerine duyduğu güvenin sarsıldığını belirten Gül, bu gelişmelerden en fazla Çin’in yararlanabileceğini söyledi.

İran’ın saldırılara rağmen Batı’nın beklediği iç çöküşü yaşamadığını belirten Gül, Tahran’ın mevcut tabloyu yanlış okumaması gerektiğini vurguladı. Gül, kısa vadeli kazanımların uzun vadeli başarı olarak görülmemesi gerektiğini, İran yönetiminin daha sert taleplere yönelmesinin ters tepebileceğini kaydetti.

Gül, İran’ın önceliğinin yaptırımların kaldırılması ve halkın yaşam koşullarının iyileştirilmesi olması gerektiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’nın Tahran açısından önemli bir baskı aracı olduğunu ancak bunun kalıcı bir avantaj sayılamayacağını belirten Gül, bölgede alternatif ticaret ve enerji güzergâhlarının geliştirildiğine dikkat çekti.

İran’ın bölgedeki vekil güçlere dayalı politikasını da eleştiren Gül, bu yaklaşımın Arap ülkelerini İran’dan uzaklaştırdığını savundu. Tahran ile Riyad arasındaki ilişkilerin tam anlamıyla normalleşmesi gerektiğini belirten Gül, İran’ın Filistin politikasının da yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Gül’ün en dikkat çekici uyarısı ise zamanlama konusunda oldu. ABD’de kasım ayında yapılacak Kongre ara seçimlerini işaret eden Gül, seçimlerden sonra Trump yönetiminin İran’la anlaşma konusunda aynı aciliyeti hissetmeyebileceğini belirtti. İran’ın müzakere gücü azalmadan önce harekete geçmesi gerektiğini vurgulayan Gül, uluslararası toplumun da Tahran’ın güvenlik kaygılarını dikkate alması gerektiğini kaydetti.