ABD-İran savaşın eşiğinden döndü! Masaya oturacakları yer ve tarih açıklandı

ABD ve İran’ın, Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı saldırıları durdurma konusunda anlaştığı öne sürüldü. ABD basınına yansıyan iddialara göre taraflar, yarım kalan teknik görüşmeleri yeniden başlatmak üzere Salı günü Katar’ın başkenti Doha’da masaya oturacak.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı çevresinde tırmanan askeri gerilimin ardından diplomasi trafiği yeniden hareketlendi. ABD basını, iki ülkenin karşılıklı saldırıları durdurma konusunda anlaşmaya vardığını ve teknik görüşmelerin Katar’ın başkenti Doha’da yeniden başlayacağını öne sürdü.

Axios’un üst düzey ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre Washington ve Tahran, Hürmüz Boğazı’ndaki anlaşmazlıkları ele almak üzere 30 Haziran’da Katar’da görüşme planladı.

Diğer yandan İran Devrim Lideri Eserlerini Koruma ve Yayma Ofisi Üyesi Mehdi Fezaili, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, İran’ın, ABD ile teknik heyetler düzeyinde bugün gerçekleştirilmesi planlanan görüşmeye katılmadığını söyledi.

Fezaili, buna gerekçe olarak, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını sürdürmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına ilişkin somut adım atılmaması olduğunu dile getirdi.

İran ile ABD arasında 14 Haziran'da varılan mutabakatın ardından taraflar 21 Haziran'da İsviçre'de üst düzey görüşmeler gerçekleştirmiş ve görüşmeler daha sonra teknik heyetler arasında devam etmişti. 23 Haziran'da yapılan açıklamada, teknik görüşmelerin gelecek hafta yeniden yapılacağı belirtilmiş ancak tam tarih verilmemişti.

Son iki gündür İran ve ABD arasında Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı çatışmalar meydana gelmişti.

ABD basının tüm dünyaya servis ettiği habere göre; ABD ve İran saldırıları durdurma konusunda anlaşmaya vardı ve Salı günü Katar'ın başkenti Doha'da bir araya gelecekler.

ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Fox News'e verdiği röportajda, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde ABD'nin İran'ın askeri altyapısını hedef almaya devam edeceğini açıklamıştı.

İran ve ABD yönetimi, karşılıklı olarak birbirini varılan mutabakatı ihlal etmekle suçluyor.

Bu kapsamda İran, Katar'dan petrol taşıyan bir konteyner gemisine ve bir tankere saldırı düzenlemiş, ABD de buna karşılık İran iletişim hatlarını, insansız hava araçlarını ve füze üslerini vurmuştu.

ABD ile İran arasında son günlerde Hürmüz Boğazı'nda yaşanan karşılıklı saldırıların ardından, İsviçre'de yapılması planlanan barış görüşmelerinin "durdurulduğu" iddia edildi. Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilerin Wall Street Journal'a (WSJ) bildirdiğine göre, ABD-İran arasındaki görüşmeler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son çatışmaların ardından askıya alındı. Haberde, iki ülke arasındaki saldırıların, "bu hafta sonu İsviçre'de yeniden başlaması beklenen görüşmelerin durdurulmasına" yol açtığı ileri sürüldü. ABD Başkanı Donald Trump'ın haziran ayı başında imzaladığı mutabakat zaptına atıf yapılan haberde, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

İran Dini Lideri'nin Eserlerini Koruma ve Yayımlama Ofisi üyesi Mehdi Fezaeili, taraflar arasındaki son çatışmalar nedeniyle İranlı heyetin ABD tarafı ile bugün İsviçre'de yapılması beklenen teknik müzakerelere katılmadığını açıkladı. ABD-İran arasındaki müzakere sürecinde tansiyon yeniden yükseldi. İran Dini Lideri'nin Eserlerini Koruma ve Yayımlama Ofisi üyesi Mehdi Fezaeili, İranlı teknik müzakere heyetinin ABD ile bugün İsviçre'de yapılması planlanan müzakerelere katılmadığını ve görüşmelerin iptal edildiğini açıkladı.

Fezaeili, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, teknik görüşmelerin bugün yapılmasının planlandığını ancak İran'ın son günlerde yaşanan çatışmalar nedeniyle toplantıya katılmayı reddettiğini söyledi. İranlı yetkili, bu kararın bir diğer nedeni de Tahran'ın, karşı tarafın bazı şartları yerine getirip getirmediğine ilişkin açıklık beklemesi olduğunu söyledi. Fezaeili söz konusu şartlar arasında İran'ın dondurulmuş varlıklarına erişebilmesinin de bulunduğunu kaydetti.

Öte yandan ABD merkezli Wall Street Journal da bu hafta sonu İsviçre'de yeniden başlaması planlanan ABD-İran arasındaki görüşmelerin iki taraf arasında artan gerginlik ve yeniden başlayan saldırılar nedeniyle ertelendiğini öne sürdü. Habere göre, son günlerde askeri çatışmaların şiddetlenmesi diplomatik süreci olumsuz etkilerken, yetkililer temasların devamına ilişkin herhangi bir tarih belirlemeden görüşmeleri askıya aldı. Taraflar, imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde görüşmeleri sürdürmeye ve gerilimi azaltmaya hazır olduklarını bildirmişlerdi ancak, uzmanlar sahadaki son gelişmelerin müzakerelerin yeniden başlaması ihtimali üzerinde ciddi belirsizliğe neden olduğunu değerlendiriyor.

ABD ordusu, İran'ın Hürmüz Boğazı yakınlarından geçen "M/T Kiku" tankerine tek yönlü bir İHA ile saldırı düzenlediğini duyurarak, bu saldırıya misilleme olarak İran'daki 10 askeri hedefin vurulduğunu açıklamıştı. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın bir kez daha ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek, "Artık makul davranamayacağımız ve çok başarılı bir şekilde başlattığımız işi askeri yolla tamamlamak zorunda kalacağımız bir noktaya gelebiliriz. Eğer bu olursa İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacak" ifadelerini kullanmıştı. Tahran cephesinden ABD'ye misilleme gecikmemişti. İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan (DMO) yapılan açıklamada, ABD'nin İran'ın askeri altyapısını hedef alan saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD üslerinin füze ve İHA ile hedef alındığı kaydedilmişti. Washington yönetiminin ateşkesi ihlal ettiği vurgulanan açıklamada, "Ateşkesin ihlal edilmesi, İslamabad Mutabakat Zaptı'nın 1. maddesine aykırıdır ve tüm diplomatik süreçlerin tamamen durdurulmasıyla sonuçlanacaktır" uyarısında bulunulmuştu. ABD ve İran, yeniden saldırıları durdurma kararı aldı. İki ülke delegasyonları, yarım kalan barış görüşmelerini canlandırmak üzere Salı günü Katar'da masaya oturacak.