Fındık tüccarlarına dikkat

Fındık tüccarlarına dikkat

İdris Günaydın

Bu sene fındığa 200 TL gibi bir fiyat verildi. Bu bazı arazi için emek kurutmaz ama kötünün iyisidir. Samsun- Düzce gibi yerler için bulunmaz bir nimettir.

Anlaşılmaktadır ki bu sene fındık fiyatları yükselecektir. Hem de umduğumuzun üzerinde seyredecektir. Yine bilinmelidir ki bu sene bazı fındık tüccarları aradan çıkacaktır. Hele hele emanete fındık verecek olanlar çok dikkat etmelidirler.  Fındık tüccarının bundan önceki yıllarda çok dürüst bir intiba bırakma halini fındıktaki hesapsızlığı bir anda bozabilir.

Ben de bir üreticiyim ve bu konularda sürekli imali fikir yapanlardanım.

Bir gün bir ahbabımı ziyaret için Sakarya’nın Kocaali ilçesine gitmiştim. Orada bir fındık tüccarını gösterdiler. Yine ilini ilçesini söylemiyorum ama emanete fındık almış almış; sonunda fındık fiyatları aşırı derece dalgalanınca, paraları ödeyemeyip Kocaali’ye kaçmış.

Ben hem bazı duyumlarıma binaen hem de kendi gözlemlerime dayanarak fındık üreticilerine şu tavsiyelerde bulunacağım:

• Fındık verdiğiniz kişiden mutlaka imzalı, mühürlü tesellüm fişi alınız.

• Fındık fabrikası olanlara fındık veriniz. Onların batma ihtimali diğerlerine göre daha az ihtimaldir.

• Mümkün olduğu kadar emanete fındık vermeyiniz.

• Emanete fındık verirseniz, fındığın alım fiyatını yaklaşık bir oranla belirleyiniz ve bunu kayıt altına alınız. Mesela fındık piyasada x fiyat ise onun %90 gibi veya tamamı gibi…

• Verdiğiniz fındığın parasını alınca mutlaka parayı sayınız. Çünkü aldığım duyumlara göre bazı paralar eksik çıkıyormuş. Bir deste 200’lük. İçinde bir tane eksik. Bir deste yüzlük, içinde bir tane eksik gibi. Hiçbir tüccarı töhmet altında bırakmam ama bir tüccarın yaptığı hile tüm tüccarlara mal oluyor maalesef.

• Tüccarlardan, verdiğiniz emanet fındığın parasını alırken, parayı peyderpey alıyorsanız mutlaka makbuz alınız ve onları özel bir kasanızda saklayınız.

Şunu unutmayınız; dünya ölümlü dünya, her tüccarla her fındık verip para alma pozisyonunda helalleşiniz. Ayrıca unutmayınız ki; fındık verdiğiniz tüccar ne kadar güvenilir olursa olsun, alım satım işlemlerini yapan, çoğunlukla işçileridir. Mutlaka, patronlarının adına iş yapsalar bile bir hile yapmayı düşündüklerinde bunun için patronlarına danışmaz, kendi akıllarıyla hareket ederler.

Hülasa fındık bahçeleri, mirasta bölünme, nüfusun artması nedeniyle küçülmektedir. Bizim kuşağın terki diyar etmesi demek fındık tarımının yarı yarıya hatta daha da küçük oranlara düşmesi demektir. Bunun başka sebepleri de vardır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz.

• Fındık tarımının çok külfetli ve masraflı olması.

• Gençlerin çok zenginleşmesi ve fındıktan gelecek gelire itibar etmemeleri.

• Milletimizin komple zenginleşmesi ve fındık toplamaya işçi bulunmaması. Kaç yıldır Giresun Üniversitesi olmasa, oraya Afrika’dan gelen öğrenciler olmasa fındığımızı toplatmaya kimseyi bulamıyoruz.

• Afganlılara ve Suriyelilere fındık toplattığımız zamanlar da oldu fakat onlar da zenginlediler.

Dün bir emekli müftü ile dertleşiyoruz: Kurban payı vermeye fakir bulamıyoruz diyor. Aynı şeyden ben de muzdaribim.

Hasılı fındık üreticisinin istikbaldeki ahvali iyi görünmüyor. Bunun için atılacak adımlar da pek akla yatkın görünmüyor. Giresun ve Trabzon için mantıklı görünmüyor. Şurada birkaç sene daha… Sonra bol bol ormanla karşılaşabiliriz Giresun-Trabzon’da… Vesselam.