Fındığa dair
Fındık fiyatını devlet, Giresun kalite fındık 255 TL olarak açıkladı. Devletten bir ricam var: Gel Giresun ve Trabzon’daki eğimi yüksek arazisi olanlardan bu araziyi al Terme’de, Çarşamba’da, Düzce’dekilere ver, iki verelim bir alalım. Hatta fındığın fiyatı da 230 TL olsun.
Bu gidişle Giresun ve Trabzon’da, sarp arazilerde, on yıla kadar fındık tarımı ile uğraşan kalmaz..
Masraf o kadar çok ki; bir ay sonra güz yıkaması… yevmiye 5000 TL. Ardından diken ilaçlama… Yevmiye 5000 TL. İlaç hariç. Ardından gübre… Gübre parası ile işçilik 50.000’i bulur; kişiye göre geçer. Baharda bahar yıkaması… O kadar da o… Bu arada kışlık gübreyi hiç hesap etmiyorum, kireci hiç hesap etmiyorum.
Fındık öncesi bahçe altı biçme… 50.000 verdim ormanda fındık topladım. Fındık toplama yevmiyesi…! 50.000 masrafı ile. Bir de patoz parası… Saati 6000 TL. Çıkacak fındık ne? İki ton… Cebimden yemişim.
Tekrar söylüyorum: On yıla varmaz, Giresun’da bazı bölgelerde fındık işi biter.
Eğer kendin yapıp toplamıyorsan kim gelir.?
Karı koca gurbetten gelip bahçeye girer mi? Çalışmayan, bir işi olmayan yok şimdi.
Gurbetci yol parası ve masrafları alamayınca gelir mi?
Yeni yetişkin çocuklar alışkın olmayan ayakları ile o sarp bahçelerde gezer mi?
Hayır, hayır, hayır.
Bu işin, bana göre bir çözümü gözüküyor: devlet arzu eden iş insanlarına, fazla miktarda teşvik vererek kiraya verecek. Kiraya biz vereceğiz ama devlet de arkadan destek verecek.
Birkaç köyün bahçelerini kiralayan şahıs, oluşturduğu yüz, yüz elli kişilik ekiple imarını yapacak, toplayacak…
Böyle giderse o araziye fındık diken büyüklerimize teşekkürden başka yapacak şeyimiz kalmıyor.
Fındığın bir başka tehlikesi var: Dünyada fındık dikimi yaygınlaşıyor. Düz arazide fındık dikimi müthiş bir uğraş.
Vakti ile çeltik ve sebze eken Terme- Çarşamba hattı, fındığa döndüler müthiş zengin oldular. Biz de ise geri gidiş var ilerleme yok.
Saniyen fındık sadece çikolata sanayiinde değerlendirilen bir ürün. O fabrika da Almanya’da. Almanya da fındığı ucuza kapatmak istiyor. Kendi menfaati icabı.
Bazen bizde de bilip bilmez bazı ağızlar “efendim neden çikolata fabrikamız yok” türü laflar ediyorlar.
Beyefendi o fabrikayı devlet mi kuracak? Neden bir paralı bu işe talip olmuyor? Kazanacağını bilse talip olmaz mı?
Almanya’nın ihracatı aylık üç trilyon dolar, seninki 270 milyar dolar. Hangi ülkenin ihracat nedeni ile yüzleştiği ülke daha fazladır?
Şu vasatta Türkiye’nin böyle bir yatırıma girişmesi düşünülemez. Biz yine sarp arazilerde ya boğuluruz ya da kayboluruz, vesselam.
