Son aylarda en büyük tartışma konularının başında market raflarındaki ürünlerin fiyatlarında yaşanan değişimler ve bu değişimin nedenleri yer alıyor. Son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, “Başta Ticaret Bakanlığımız olmak üzere kontrolleri sıkılaştıracağız. Bütün mesele bu fiyat farklılıklarını gidermenin yollarını arayacağız.

Birçok birimlerde ekonomide farklılıklar var. Zincir marketlerle ilgili kontrolleri sıkılaştıracağız, fiyat farklılıklarını gidermenin yollarını bulacağız, takibini yapacağız” açıklaması konuyu yeniden gündeme taşıdı.

Gıda Perakendecileri Derneği Başkanı Galip Aykaç, geçtiğimiz gün yaptığı açıklamada, “Organize perakendede kâr edenlerin en yükseğinin ettiği kâr yüzde 4’tür. Onu tamamını da verseniz enflasyon aşağı gelmez. Bunu bile bile 1’e alıp 3’e satıyorlar, 4’e satıyorlar diyecek kadar alçalan gazetecilere, oda başkanlarına diyorum ki, bu algı operasyonunuzun vatandaşta karşılığı yoktur” ifadesini kullanarak; domatesin tarladan 0 liraya alınsa bile markete gelene kadar fiyatının 7.5 liraya ulaştığını söylemişti.

Peki olayın tarafları ve uzmanlar ne diyor? Organize perakendeciler fiyatları kendilerinin belirlemediğini, tarımsal girdilerin yüzde 138 arttığını ve yüksek maliyetler içinde en düşük kâr marjı ile çalıştıklarını söylüyor. Ürünün tarla fiyatının yüksek olduğunu belirtip yüksek akaryakıt, kira ve personel giderlerini işaret ediyor. Vatandaş ise rafta gördüğü etiketteki yüksek ve fiyattan ve bu fiyatın sürekli yükselmesinden bıkmış durumda. Uzmanların bir kısmı da bu artışların belirli bölümünün girdi maliyetlerinden dolayı doğru olduğunu ancak art niyetli kişilerin belirli ürünlerde ‘vatandaş nasıl olsa satın almak zorunda’ diyerek haksız zamlar yaptığını bunun da piyasayı bozduğunu ifade ediyor. Esnaflar ise özellikle büyük marketlerin belirli bir girdi ile aldığı ürünü, girdi masrafları değişmeden 2-3 kez zamlı fiyatla sattığını söylüyor.

Vatandaşlar raflardaki bir günün diğerini tutmadığını bu kadar hızlı ve yüksek fiyat değişimlerini anlamakta zorlandığını ifade ediyor. Fiyatların geçmiş dönemdeki değişimlerini bir grafik halinde kullanıcılara sunan Akakce.com ve Cimri.com’un verilerine göre 1 Ocak günü 25,90 lira olan 1 kg kuru fasulye, mayıs ayında 35 liraya eylülde 48 liraya, ekimde 52 liraya, kasımda 60 liraya çıkıyor. Yine 1 ocak günü 37.5 liraya satılan 500 gr kaşar peyniri, mayısta 70 liraya, eylülde 106 liraya, kasımda ise 111 liraya çıkıyor. Ocak ayında 70 liraya satılan 32’li tuvalet kağıdı ise şubatta 100 liraya, mayısta 120 liraya, eylülde 150 liraya, ekimde 180 liraya, kasımda 199 liraya, aralıkta ise 209 liraya çıkıyor. Ocak ayında 19 liraya satılan bir diş macunu, martta 40 liraya, eylülde 65 liraya, kasım sonunda ise 90 liraya çıkıyor.

Bugün sosyal medyada ortaya çıkan bir görüntüde 207 lira olan zeytinyağı 275 lira olarak zamlandı.

Yine aynı markette 220 lira olan zeytinyağı 306 lira oldu.