Volkswagen'de yapılanma krizi! Plan temsilcilerden döndü

Avrupa’nın en büyük otomobil üreticisi Volkswagen, maliyetleri düşürmek ve şirket yapısını sadeleştirmek için hazırladığı yeniden yapılanma planında önemli bir engelle karşılaştı. Çinli üreticilerin artan rekabeti, ABD tarifeleri ve düşük kârlılıkla mücadele eden şirketin dönüşüm planı, denetim kurulundaki işçi temsilcilerinin itirazı nedeniyle kabul edilmedi.

Şirket kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, Volkswagen CEO’su Oliver Blume tarafından hazırlanan dönüşüm planı denetim kurulunda yeterli desteği alamadı. Perşembe günü yapılan toplantıda teklifin 12’ye karşı 7 oyla reddedildiği belirtildi. Böylece yönetimin şirketi daha yalın, verimli ve kârlı hale getirmeyi amaçlayan en kritik adımlarından biri şimdilik askıya alınmış oldu.

Volkswagen son dönemde aynı anda birden fazla sorunla karşı karşıya bulunuyor. Çinli elektrikli otomobil üreticilerinin hızla güçlenmesi, ABD’nin uyguladığı gümrük tarifeleri ve Almanya’daki yüksek üretim maliyetleri şirket üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu tablo satış rakamlarına da yansıdı. Volkswagen’in 2026’nın ikinci çeyreğinde teslimatları yüzde 8,6 geriledi. Bu düşüş, şirketin son dört yıldaki en sert teslimat kaybı olarak kayıtlara geçti.

Yönetimin hazırladığı plan kapsamında Volkswagen’in küresel yıllık üretim kapasitesinin 10 milyon araçtan 9 milyon araca düşürülmesi hedefleniyordu. Ayrıca ürün gamındaki model sayısının yüzde 50’ye kadar azaltılması ve şirket yapısındaki karmaşıklığın düşürülmesi planlanıyordu. Kısa süre önce planın grup genelinde 100 bine kadar istihdam azaltımı ve Almanya’da dört fabrikanın kapatılmasını içerebileceği de öne sürülmüştü.

Ancak denetim kurulu toplantısının ardından yapılan resmi açıklamada işten çıkarma veya fabrika kapatma başlıklarına yer verilmedi. Açıklamada daha çok şirket yapısının sadeleştirilmesi ve verimliliğin artırılması hedefleri öne çıkarıldı.

Almanya’nın en büyük sanayi sendikası IG Metall, Volkswagen tesislerinde çalışanları bir araya getirerek yönetimden açık ve güven verici bir strateji açıklamasını istedi. İşyeri temsilciliği de maliyet azaltma planlarının ayrıntılarının çalışanlarla paylaşılması gerektiğini vurguladı. Çalışanlara gönderilen mesajda yılın ikinci yarısının zorlu geçeceği uyarısı yapıldı.

Volkswagen’de dönüşüm sürecinin önündeki en büyük engellerden biri şirketin yönetim yapısı olarak görülüyor. Denetim kurulunda işçi temsilcileri güçlü bir konuma sahip bulunuyor. Ayrıca şirket merkezinin bulunduğu Aşağı Saksonya eyaletinin Volkswagen’de yaklaşık yüzde 20 oy hakkı bulunuyor. Eyalet yönetiminin istihdamı korumayı öncelikli görmesi, fabrika kapatma veya toplu işten çıkarma gibi radikal adımların hayata geçirilmesini zorlaştırıyor.

Volkswagen’in içinde bulunduğu durum, bazı yönleriyle General Motors’un 2009 öncesindeki yapısal krizine benzetiliyor. Her iki şirkette de güçlü sendikal yapı, yüksek iş gücü maliyetleri ve rekabet baskısı yönetimin hızlı karar almasını zorlaştıran unsurlar arasında gösteriliyor. General Motors, 2009’da iflas korumasına başvurarak devlet desteğiyle yeniden yapılandırılmış, bazı markalarını satarak veya kapatarak küçülmeye gitmişti. Volkswagen için benzer bir sürecin Avrupa Birliği’nin devlet yardımı kuralları nedeniyle daha zor olduğu değerlendiriliyor. Buna rağmen şirketin Almanya ekonomisi açısından kritik önemi nedeniyle derin bir kriz durumunda hükümet destekli çözüm arayışlarının gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Volkswagen’in karşı karşıya olduğu rekabet baskısının merkezinde elektrikli araç dönüşümü yer alıyor. Şirket, özellikle BYD ve Geely gibi Çinli üreticilerin yükselişi karşısında pazar payını korumakta zorlanıyor. Volkswagen’in Çin’deki pazar liderliğini kaybetmesi, elektrikli araç dönüşümünde beklenen hıza ulaşamaması ve Cariad yazılım biriminde yaşanan sorunlar, grubun kârlılığı üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Yeniden yapılanma planının reddedilmesi, Volkswagen’in maliyet azaltma ve rekabet gücünü artırma hedeflerinde daha zorlu bir sürece girdiğini gösterdi.