Vatandaşı şok eden görüntü: Bazı uçaklar 'boş' olarak uçuyor! Dünyayı karıştırdı

Son günlerde, çoğunlukla Ho Chi Minh şehrine giden ve çeşitli havayolları tarafından işletilen, "boş uçan" uçaklara ait görüntüler sosyal medyada dolaşıyor.

Aslında bu fotoğraf Ocak 2023'te çekildi. Birçok havayolu şirketinde aynı anda ortaya çıkan "boş uçuşlar" fenomeni, bunun münferit bir olay olmadığını, aksine aynı yoğun dönemde art arda yaşanan bir dizi uçuş olduğunu gösteriyor. Boş uçuşların çoğu illerden kalkıp Tan Son Nhat Havalimanı'na (Ho Chi Minh Şehri) geri dönüyor. Tan Son Nhat veya Noi Bai havalimanlarında bekleyen yolculara hizmet verecek yeterli sayıda uçağın bulunmasını sağlamak için havayolları, uçakları üslerine geri döndürmek üzere boş uçuşlar gerçekleştirmek zorunda kalıyor.

Uçakta yolcu olmasa bile, yakıt ve iniş ücretlerinden mürettebat maaşlarına kadar tüm masraflar, normal bir ticari uçuşta olduğu gibi, eksiksiz olarak ödenmelidir. Uçuşun bir ayağında yolcu olmadığında, diğer ayağın yoğun sezonda kayıpları sınırlamak için bu ek işletme maliyetlerini karşılaması gerekir. Bu aynı zamanda Ho Chi Minh şehrinden diğer bölgelere uçak bilet fiyatlarının Tet (Ay Yeni Yılı) sırasında önemli ölçüde artmasının nedenlerinden biridir. Bu olgu yalnızca Vietnam'a özgü değil; dünya çapında "hayalet uçuşlar" olarak biliniyor. Bunlar, yolcu sayısı boş veya neredeyse sıfır olan ancak yine de planlandığı gibi kalkış yapan uçuşlardır; genellikle operasyonel yükümlülükleri yerine getirmek veya yoğun havaalanlarında kalkış ve iniş hakkını korumak için gerçekleştirilirler. Avrupa Birliği (AB) düzenlemelerine göre, havayollarının bir sonraki sezonda kullanma haklarını koruyabilmeleri için tahsis edilen uçuş slotlarının en az ?'ini kullanmaları gerekmektedir. Bu ilke aynı zamanda "kullan ya da kaybet" kuralı olarak da bilinir. Covid-19 pandemisi sırasında bu eşik P'ye düşürüldü, ardından d'e ve daha sonra p'e yükseltildi, ancak minimum yolcu sayısıyla birçok uçuş devam etti. Bir zamanlar nadir görülen bir olay olarak kabul edilen "hayalet uçuşlar", Covid-19 karantina döneminde daha sık görülmeye başlandı. Greenpeace'in analizine göre, 2021-2022 kışında Avrupa üzerinde 10.000'den fazla hayalet uçuş gerçekleşti. The Guardian, İngiltere Sivil Havacılık Otoritesi'nden (CAA) alınan verilere dayanarak, Mart 2020'den bu yana yaklaşık 15.000 böyle uçuşun gerçekleştiğini bildirdi. Havaalanı slot düzenlemeleri, havayollarını kullanılmayan slotları işletmeye, takas etmeye veya iade etmeye teşvik ederek rekabeti artırmak ve uçak bilet fiyatlarını düşük tutmak amacıyla tasarlanmıştır. Ancak Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh da dahil olmak üzere uzmanlar, bu mekanizmanın havayollarını sırf uçuş haklarını korumak için düşük veya hatta boş kapasiteyle çalışmaya istemeden teşvik ettiğini savunuyor.

Havayolu şirketleri, tüm "hayalet uçuşların" uçuş slotlarını güvence altına almak amacıyla yapılmadığını savunuyor. Bazıları uçakların rotasını değiştirmek, kargo taşımak, bakım gereksinimlerini karşılamak, mürettebat için uçuş izinlerini korumak veya sınır kapatmaları sırasında geri dönüş uçuşlarına hizmet etmek için kullanılıyor. Avrupa Komisyonu şu anda sistemi tamamen kaldırmak yerine, slot kullanım eşiklerini kademeli olarak ayarlıyor. Büyük reformlar yapılmadığı takdirde, "hayalet uçuşların" tekrar ortaya çıkması muhtemeldir ve bu da havacılık sektörünü tanıdık bir ikilemle karşı karşıya bırakacaktır: slotları korumak için boş uçmak mı, yoksa işletme haklarını kaybetme riskini kabul etmek mi?