Türkiye'nin kapı gibi arkasında durduğu Somali'den olay karar! 900 milyon dolarlık savaş uçağı siparişi verdiler

Somali hükümeti hava kuvvetlerini güçlendirmek adına Pakistan ile harekete geçti. Afrika Boynuzu’nda yaşanan hareketlilik ve Türkiye’nin Somali’deki başlatmış olduğu projeler sonrası İsrail’de bölgede atağa kalkmış Somali’den bağımsızlığını ilan eden Somaliland’ı tanıyan ilk ülke olmuştu. Haber7'de yer alan habere göre, Somali hükümeti Somaliland’ın bağımsızlığını ilan etmesiyle yaşadıkları bölgesel kriz sonrasında tarihi bir anlaşmaya imza attı.

Somali, hava gücünü canlandırmak amacıyla Pakistan’dan 900 milyon dolar değerinde 24 adet JF-17 Thunder Block III savaş uçağı satın almak için üst düzey görüşmelere başladı.

Türkiye’nin müttefiki olan Pakistan ve Somali arasındaki işbirliği ve ikili ilişkilerdeki atmış oldukları adımlar Afrika Boynuzu’nda yer alan ülkelerin gelişimi ve İsrail’in gelecek planlarına bir engel olarak düşünülüyor. Somali Savunma Bakanlığı ise uçak alımlarına ilişkin yapmış olduğu açıklamada, "Hava sahamız Somali elleriyle korunmalıdır." diyerek müzakereleri sadece silah tedarik faaliyeti olarak değil, hava sahasının kontrolünü doğrudan toprak kontrolü, ticaret koridor ve terörle mücadelede üstünlüğü canlandırmak amacı taşıyor.

Anlaşmanın onaylanması halinde, satın alma işlemi Somali'yi Afrika Boynuzu'nun gelişen güvenlik geometrisi içinde yeniden konumlandıracak olup, yabancı kaynaklı hava desteğine olan bağımlılığı azaltacak ve egemen hava gücünün yansıtılması yoluyla Somaliland ve Jubaland'daki federal otorite ile bölgesel güç merkezleri arasındaki dengeyi yeniden düzenleyecek. Somali ve Pakistanlı yetkililer, JF-17 müzakerelerini ikili savunma işbirliğinin temel taşı olarak konumlandırarak, görüşmeleri ticari bir tedarik sürecinin ötesine taşıyıp, eğitim alışverişi, doktrin geliştirme ve bölgesel savunma diplomasisi açısından potansiyel etkileri olan daha geniş bir güvenlik işbirliği çerçevesine yerleştirdiler.

JF-17 müzakereleri, Körfez ülkelerinin çıkarlarının rekabet ettiği, ittifakların değiştiği Pakistan, Çin ve Afrika pazarlarını birbirine bağlayan yeni savunma sanayi ağlarının ortaya çıktığı karmaşık bir jeopolitik ortamda gerçekleşiyor. Aynı zamanda Katar veya Suudi Arabistan'ın olası finansmanı ve Türkiye'nin kolaylaştırıcılığı hakkındaki spekülasyonlar, Müslüman çoğunluklu devletler arasındaki savunma işbirliğinin daha geniş kalıplarını yansıtıyor; ancak finansman yapılarına ilişkin kamuoyuna açık resmi bir teyit henüz yapılmadı. Analistler, Somali’de isyanla mücadele operasyonlarına yönelik hava desteği, Türkiye gibi müttefikler tarafından sağlanarak başkent Mogadişu'nun stratejik özerkliğini kısıtlayan yapısal bir bağımlılık yarattığı belirtildi.

2023'te ise silah ambargosunun kaldırılması, hava kuvvetlerinin sistematik olarak yeniden yapılandırılması için ilk resmi fırsatı yarattı. Bu durum ise El-Şebab mevzilerine karşı hassas hedeflemede taktiksel etkinliğini kanıtlamış olan Türkiye tarafından tedarik edilen Bayraktar TB2 insansız hava araçlarının satın alınması da dahil olmak üzere kademeli adımların atılmasına yol açtı. Türkiye, Somali’nin ulusal birliğinin kurulmasını, yeni bir siyasi sistemin oluşturulmasını, kapsamlı ekonomik yapılanmayı, Somali ulusal gücünün yapılandırılmasına ilişkin faaliyetleri olumsuz yönde etkileyen El-Şebab’ı yavaşlatmış, insani diplomasi çerçevesinde tüm olumsuzluklara rağmen yardım ve yatırımlara kesintisiz bir şekilde devam ettirmişti.