Trump’un Venezuela’dan sonra harekete geçeceği 5 ülke belli oldu

Venezuela'ya yönelik askeri operasyon ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD'ye götürülmesi sonrası Air Force One uçağında basına konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'da kontrolün kendilerinde olduğunu ileri sürdü. Meksika ve Kolombiya ile ilgili değerlendirmelerde de bulunan Trump, Meksika'yı uyuşturucu kartellerinin yönettiğini savundu. Kolombiya için "hasta bir ülke ve hasta bir adam tarafından yönetiliyor" ifadesini kullanan Trump, Kolombiya lideri Gustavo Petro'nun da uyuşturucu kaçakçılığı yaptığını iddia ederek, "Kolombiya operasyonu kulağa hoş geliyor" dedi. Trump Küba'yı da hedef alarak "Onların da sayılı günü var" ifadelerini kullandı.

Trump operasyonu anlatırken de 1823 Monroe Doktrini'ni ve onun ABD'nin batı yarımküredeki üstünlüğü taahhüdüne referans verdi. Yeni yaklaşımı "Donroe Doktrini" olarak adlandırdı. Trump son dönemde Latin Amerika ülkelerinin yanı sıra İran'a da tehditte bulundu. Tahran yönetiminin son 10 gündür sokaklara dökülen halk karşısında şiddete başvurması halinde ABD'nin "sert yanıt vereceğini" söyledi. BBC Türkçe'nin aktardığına göre; son günlerde Washington'un diğer ülkelere karşı yaptığı uyarılardan bazıları şöyle:

Grönland ABD'nin Grönland'da zaten bir askeri üssü var - Pituffik Uzay Üssü - ancak Trump adanın tamamını istiyor. Gazetecilere yaptığı açıklamada "Grönland'a ulusal güvenlik açısından ihtiyacımız var" dedi ve bölgenin "her tarafının Rus ve Çin gemileriyle çevrili" olduğunu söyledi. Danimarka Krallığı'nın bir parçası olan bu geniş Arktik adası, ABD'nin yaklaşık 3.200 km kuzey doğusunda yer alıyor. Ada, nadir toprak mineralleri bakımından zengin. Bu mineraller akıllı telefonlar, elektrikli araçlar ve askeri malzeme üretiminde kritik önemde. Şu anda Çin'in nadir toprak mineral üretimi ABD'ninkinden çok daha fazla.

Grönland aynı zamanda Kuzey Atlantik'te kilit bir stratejik konuma sahip ve giderek önem kazanan Arktik çemberine erişim sağlamakta. Önümüzdeki yıllarda kutuplardaki buzullar eridikçe yeni nakliye yollarının açılması bekleniyor. Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen, ABD'nin ada üzerinde hakimiyet sağlama tezini bir "fantezi" olarak niteledi. "Artık baskı yok. Daha fazla ima yok. Artık ilhak fantezileri yok. Biz diyaloğa açığız. Görüşmelere açığız. Ancak bu, uygun kanallar aracılığıyla ve uluslararası hukuka saygı çerçevesinde gerçekleşmelidir" dedi. ABD'nin Grönland'ı ele geçirmeye yönelik herhangi bir girişimi, onu başka bir NATO üyesiyle çatışmaya sokacak ve muhtemelen ittifakı tehlikeye atacak bir adım olarak değerlendiriliyor.

Kolombiya Venezuela'daki operasyondan sadece saatler sonra Trump, Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro'yu "arkasını kollaması" konusunda uyardı. Venezuela'nın batı komşusu Kolombiya, önemli petrol rezervlerine ev sahipliği yapmakta ve önemli bir altın, gümüş, zümrüt, platin ve kömür üreticisi. Burası aynı zamanda başta kokain olmak üzere bölgenin uyuşturucu ticareti için de önemli bir merkez. ABD'nin Eylül ayında Karayipler ve Doğu Pasifik'te uyuşturucu taşıdıklarına dair herhangi bir kanıt olmaksızın tekneleri vurmaya başlamasından bu yana Trump, ülkenin solcu başkanıyla giderek büyüyen bir anlaşmazlığa girdi. ABD, Ekim ayında "kartellerin gelişmesine izin verdiğini" söyleyerek, Petro'ya yaptırım uyguladı. Pazar günü Air Force One uçağında konuşan Trump, Kolombiya'nın "kokain üretmeyi ve ABD'ye satmayı seven hasta bir adam tarafından yönetildiğini" söyledi. "Bunu çok uzun süre yapmayacak" dedi. ABD'nin Kolombiya'yı hedef alan bir operasyon gerçekleştirme ihtimali sorusuna Trump, "Kulağa iyi geliyor" yanıtını verdi.

Petro, Kolombiya'yı savunmak için "silaha sarılmaya" hazır olduğunu söyledi. Petro, 5 Ocak'ta sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, Trump'ın ifadelerinin doğru yansıtıldığından emin olana kadar doğrudan yanıt vermeyeceğini söyledi. Ayrıca "gayri meşru" veya uyuşturucu kaçakçısı olduğunu da reddetti. Tarihsel olarak Kolombiya, Washington'ın uyuşturucuyla savaşında yakın bir müttefik oldu ve kartellerle mücadele için her yıl yüz milyonlarca dolar askeri yardım aldı.

İran İran şu anda kitlesel hükümet karşıtı protestolarla karşı karşıya ve Trump daha fazla protestocunun ölmesi halinde "çok sert bir yanıt verileceği" uyarısında bulundu. "Çok yakından izliyoruz. Geçmişte olduğu gibi insanları öldürmeye başlarlarsa, ABD tarafından çok sert bir şekilde yanıt verileceğini düşünüyorum" dedi. İran teorik olarak "Donroe Doktrini"nde tanımlanan kapsamın dışında kalıyor ancak Trump yine de geçen yıl nükleer tesislerini vurduktan sonra İran rejimini daha sert adımlar atmakla tehdit etmişti.

Bu saldırılar, İsrail'in İran'ın nükleer silah geliştirme kapasitesini ortadan kaldırmayı amaçlayan ve 12 gün süren İsrail-İran çatışmasıyla sonuçlanan geniş çaplı bir operasyon başlatmasının ardından geldi. Trump ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu arasında geçen hafta Mar-a-Lago'da yapılan görüşmede İran'ın gündemin ilk sırasında yer aldığı söyleniyor. ABD medyası Netanyahu'nun 2026'da İran'a karşı yeni bir saldırı olasılığını gündeme getirdiğini bildirdi.

Meksika Trump'ın 2016'da iktidara gelmek için kampanya yürütürken, Meksika ile olan güney sınırı boyunca "duvar inşa etme" sözü verdi. 2025'te göreve geldiği ilk gün, Meksika Körfezi'nin adını "Amerika Körfezi" olarak değiştiren bir kararname imzaladı. Sık sık Meksikalı yetkililerin ABD'ye uyuşturucu veya düzensiz göçmen akışını durdurmak için yeterince çaba göstermediğini iddia etti. Pazar günü yaptığı konuşmada, uyuşturucunun Meksika üzerinden "aktığını" ve oradaki kartellerin "çok güçlü" olduğunu söyledi. "Bir şeyler yapmak zorundayız" dedi.

Trump, kartellerle mücadele için Meksika'ya ABD askerleri göndermeyi teklif ettiğini söyledi, ancak Başkan Claudia Sheinbaum Meksika topraklarında herhangi bir Amerikan askeri harekatını açıkça reddetti. Sheinbaum, Meksika'nın uyuşturucu kaçakçılığına karşı işbirliğine açık olduğunu, ancak boyun eğmeyi veya müdahaleyi kabul etmeyeceğini ekledi.

Küba Florida'nın sadece 145 km güneyinde yer alan ada ülkesi 1960'ların başından bu yana ABD yaptırımları altında bulunuyor. Nicolas Maduro'nun Venezuela'sı ile yakın ilişkileri vardı ve Küba'da tedavi karşılığında, Küba'nın petrolünün yaklaşık 0'unu karşıladığı söyleniyordu. Maduro'nun gitmesiyle birlikte petrol arzının çökmesi halinde Havana açıkta kalabilir. Trump Pazar günü yaptığı açıklamada ABD'nin askeri müdahalesine gerek olmadığını çünkü Küba'nın "düşmeye hazır" olduğunu söyledi. "Herhangi bir eyleme ihtiyacımız olduğunu düşünmüyorum" dedi. "Düşecek gibi görünüyor."

"Dayanabilecekler mi bilmiyorum ama Küba'nın artık hiçbir geliri yok" diye ekledi. "Tüm gelirlerini Venezuela'dan, Venezuela petrolünden elde ettiler." Kübalı bir göçmenin oğlu olan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, uzun zamandır Küba'da rejim değişikliği çağrısında bulunuyor. Rubio, 3 Ocak'ta gazetecilere verdiği demeçte "Havana'da yaşıyor olsaydım ve hükümette yer alsaydım, en azından biraz endişelenirdim" dedi.