Tarım, orman ve alkol satışına yönelik yeni düzenlemeler Meclis'te kabul edildi! Reklam yasakları ve idari para cezaları yürürlüğe giriyor!

Kanunla, köylerin statü değişikliği ve mevcut kanunda uygulanan mesafelerin 1936 yılına göre değerlendirilmesi sebebiyle Çeltik Ekimi Kanunu'nda değişikliğe gidilerek çeltik ekim alanının yerleşim yerlerine uzaklığı yeniden belirleniyor. Buna göre, çeltik tarlaları, il ve ilçe merkezlerine imar sınırından itibaren 500 metre, köy ve mahallelerde ise 50 metre uzaklıkta bulunabilecek. Uzaklıklar, köy ve mahallelerde en kenar evin dış çevresi ile çeltik ekilen yerlerin en yakın noktasının arası ölçülerek belirlenecek.

İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nda yapılan değişiklikle, alkollü içkileri üreten, ithal eden veya pazarlayanlar, her ne surette olursa olsun hiçbir etkinliğe veya her türlü mecrada yapılacak yayın ve paylaşımlara ticaret ünvanlarıyla, ürünlerinin marka, amblem, logolarıyla, ürünlerin arz ambalajında yer alan ifade, şekil, isim, işaret ve görselleri kullanarak destek olamayacak.

Alkollü içkilerin veya alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayan firmaların isim, marka, logo, amblemleriyle arz ambalajında yer alan ifade, şekil, isim, işaret ve görseller iş yerlerinin içinde, dışında, vitrinlerinde, satış ünitelerinde ve hiçbir etkinlik alanında bulundurulamayacak. Fermente alkollü içki markası, distile alkollü içki markası olarak, distile alkollü içki markası fermente alkollü içki markası olarak kullanılamayacak.

Yurt genelinde 22.00 ile 06.00 saatleri arasında perakende alkollü içki satış yasağına ilişkin mülki amirlikler tarafından yapılan tüm tespitlerin, gerekli idari işlemlerin tesis edilmesi ve sonuçlandırılması talebiyle Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığına iletilmesinin iş gücünün önemli bir kısmının söz konusu işlemlere tahsis edilmesine neden olması sebebiyle düzenlemeye gidiliyor. Düzenleme ile söz konusu ihlallere idari yaptırım uygulama yetkisi mahalli mülki amirliklere devrediliyor.

Perakende ya da açık alkollü içki satışı yapılan iş yerlerine, yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl süre tanınacak. Bu kapsama giren ürünler, hükmün yürürlük tarihinden itibaren 3 ay içinde düzenlemeye uygun hale getirilecek, uygun olmayan ürünler bu tarihten itibaren piyasaya arz edilemeyecek.

ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİNİN ARAZİ VE GAYRİMENKULLERİ Kanunla, Atatürk Orman Çiftliği Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Atatürk Orman Çiftliği arazilerinin, Müdürlüğün de içinde yer aldığı parseller ve ayrık nizamdaki parsellerin ayrımına gitmeden tamamını kapsayacak şekilde tanımlanarak Çiftlik adına tescilli bütün gayrimenkullerin bina ve arazi vergileri yönüyle muafiyetinde birlik sağlanması amaçlanıyor.

Ayrıca Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü, Harçlar Kanunu'nun ilgili tarifelerindeki yargı harçları ve vergi yargısı harçlarından muaf tutulacak. Atatürk Orman Çiftliğinin sahip bulunduğu gayrimenkuller için düzenlemenin yürürlük tarihinden önce, Emlak Vergisi Kanunu hükümlerince tahakkuk ettirilmiş bina ve arazi vergileri ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecek. Bina ve arazi vergi borcu için yargı mercilerine intikal etmiş uyuşmazlıklarda davayı gören mahkeme tarafından karar verilmesine yer olmadığına, tarafların yaptıkları masrafların üzerlerine bırakılmasına karar verilecek ve vekalet ücretine hükmedilmeyecek.

HİDROELEKTRİK ENERJİ ÜRETİM TESİSLERİ Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun'a eklenen hükme göre, Elektrik Piyasası Kanunu kapsamındaki hidroelektrik enerji üretim tesislerinde veya tesisten kaynaklı olarak memba veya mansapta can ve mal emniyeti açısından risk oluşturan durumların tespit edilmesi halinde üretim lisansı sahibi şirkete ihtarda bulunulacak ve gerekli önlemlerin alınması için süre verilecek. Verilen süre içerisinde şirket tarafından gerekli önlemlerin alınmaması halinde, tesiste enerji üretimine yönelik su kullanımı durdurulacak ve ilave süre verilecek. İlave süre içerisinde şirket tarafından gerekli önlemlerin alınmaması halinde şirketle imzalanan su kullanım hakkı anlaşması derhal feshedilecek. Ayrıca mahalli mülki idari amir kararıyla risk oluşturan durumlar ortadan kaldırtılacak. Bu hususta yapılan masraflar, ilgili şirketten tahsil edilecek.

Elektrik Piyasası Kanunu kapsamındaki hidroelektrik enerji üretim tesislerinde DSİ tarafından belirlenen işletme talimat ve programına, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından dengeleme güç piyasası kapsamında verilen talimatlara göre yapılan işletme halleri hariç olmak üzere uyulmadığının veya hidroelektrik üretim tesisinin DSİ sorumluluk sahasında bulunan bölümlerinin DSİ tarafından yapılan ya da yaptırılan denetim ve yıllık muayenelerinde eksiklikler olduğunun tespiti üzerine, şirkete ihtarda bulunularak işletme talimatına ve programına uygun hareket etmesi veya eksikliklerin giderilmesi için süre verilecek.

Verilen süre içerisinde şirketin, DSİ tarafından belirlenen işletme talimat ve programına uymaması veya tespit edilen eksiklikleri gidermemesi halinde şirkete toplam ceza tutarı 250 bin liradan az, 5 milyon liradan çok olmamak üzere, ihmal niteliği, kusur, neticenin ağırlığı dikkate alınarak tesisin hidrolik kurulu gücüne (MWm) bağlı olarak megavat başına 50 bin lira ile 100 bin lira arasında idari para cezası uygulanacak. İdari para cezasının uygulanmasından itibaren en geç 3 ayın sonunda ihtar edilen hususların yerine getirilmemesi halinde, ceza tutarının alt ve üst sınır değerleri 2 katına çıkarılmak üzere, para cezası önceki cezanın 2 katı olarak uygulanacak. Bu durumda ihtar edilen hususların yerine getirilmesi için şirkete 3 aydan fazla olmamak üzere ek süre verilecek. Verilen süre içerisinde ihtar edilen hususların yerine getirilmemesi halinde DSİ tarafından su kullanım hakkı anlaşması feshedilecek.

Bu hükümdeki idari para cezasını gerektiren hallerin, idari para cezasının uygulandığı tarihten itibaren 1 yıl içerisinde tekrarı halinde ceza tutarı ile alt ve üst sınır değerleri 2 katı olarak uygulanacak.

DSİ'YE YÖNELİK DÜZENLEMELER Kanunla, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, köy tüzel kişilikleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, su yapılarından kaynaklanabilecek kaza ve kayıpların önlenmesi için kendi görev ve sorumlulukları dahilinde gereken koruyucu güvenlik tedbirlerini alacak ve bu konuda DSİ'yi bilgilendirecek. DSİ tarafından inşa edilen tesislerin bulunduğu yerin kısmen ya da tamamen imar planı kapsamına alınması veya herhangi bir sebeple meskun mahal sınırları içerisinde kalması durumunda DSİ tarafından belirlenen koruyucu güvenlik tedbirleri, ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından alınacak.

Su yapıları ile ilgili ya da su yapılarında veya koruma alanlarında gerçekleştirilen çalışmalarda kişilerin ve çevrenin zarar görmemesi, can ve mal güvenliğinin sağlanması için DSİ tarafından belirlenen koruyucu güvenlik tedbirlerinin alınmasını da çalışmayı yapan kamu kurum ve kuruluşu gerçekleştirecek. Mülkiyeti DSİ'ye ait su yapıları ile servis yolları ve diğer unsurları, amacı dışında kullanılamayacak. Bunların zorunlu nedenlerle amaç dışı kullanımı halinde koruyucu güvenlik tedbirleri, kullanan kişi veya kamu kurum ve kuruluşlarınca alınacak. Amaç dışı kullanımdan kaynaklanan zararlardan amacı dışında kullanan kişi veya kamu kurum ve kuruluşları sorumlu olacak.

Su yapılarına ait servis yolları, ilgili idaresince devralınmadığı müddetçe genel ulaşım maksatlı kullanılamayacak. Su yapılarına ait servis yollarının genel ulaşıma açılması talebi olması halinde DSİ'nin uygun görmesi halinde, işletme, bakım ve yönetim sorumluluğu ilgili kuruma devredilecek. DSİ'ye ait taşınmaz mallar, hisse oranı yüzde 40'ı ve hisse miktarı uygulama imar planı sınırları içinde 400 metrekareyi, dışında ise 4 bin metrekareyi aşmamak kaydıyla talepte bulunan hissedarlarına rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecek.

DSİ mülkiyetindeki yerlerin kiralanması ve satışı ihalelerinde isteklilerden satışta tahmin edilen satış bedelinin, kiraya vermede tahmin edilen 1 yıllık kira bedelinin yüzde 3'ünden az olmamak üzere yüzde 30'una kadar geçici teminat alınacak.

KARBON YUTAK ORMANLARI KURULACAK Orman Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlamak ve ormanların sera gazı tutum kapasitesini artırmak amacıyla Orman Genel Müdürlüğü karbon yutak ormanları kuracak, bedel almak suretiyle kurduracak veya kurulmuş ormanların tesis maliyetinden az olmamak ve karbon piyasası rayiç bedeli tahsil edilmek kaydıyla tahsis edecek, yönetecek, işletecek. Bu hükmün uygulanmasıyla ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar İklim Değişikliği Başkanlığının görüşü alınarak yönetmelikle düzenlenecek.

Bu düzenleme yürürlüğe girdiği tarihten önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre kısmen veya tamamen "devlet ormanı" olarak sınırlandırılan taşınmazlardan, Hazine adına kayıtlı olmayan, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulup halen gerçek veya tüzel kişiler adına tapuda tescilli olanlar için malikleri, kadastro tespitleri davalı olanlar için ise davaya taraf olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından idareye başvurulması ve söz konusu başvurunun Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülmesi ve resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda gerçek veya tüzel kişiler adına var olan tapu kayıtlarının doğruluğunun tespit edilmesi hallerinde, mevcut tapu kayıtları, bedel alınmaksızın geçerli kabul edilecek ve tapu kütüklerindeki varsa orman şerhleri terkin edilerek söz konusu taşınmazlar hakkında Kanun hükümleri uyarınca işlem yapılacak.

Açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen ancak tapuda henüz infaz edilmeyen kararlara konu taşınmazlar hakkında taşınmaz bedeli karşılığı olarak mahkeme kararları gereğince ödeme yapılmamış olması veya taşınmaz bedeli karşılığı olarak mahkeme kararları gereğince ödeme yapılmışsa yapılan toplam ödemenin Hazineye geri ödenmesi hallerinde bu düzenleme uyarınca işlem yapılacak. Ancak Hazineye geri ödenecek bedel, taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamayacak.

Açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen kararlardan infaz/rızaen terk edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 yıl içinde önceki malikleri veya akdi ve kanuni halefleri tarafından idareye başvurulması, taşınmaz bedeli karşılığı olarak herhangi bir ödeme yapılmamış olması veya ödeme yapılmış olması halinde yapılan toplam ödemenin Hazineye geri ödenmesi halinde ilgilisine iade edilecek. Ancak Hazineye geri ödenecek bedel taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamayacak.

Açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen ancak tapuda henüz infaz edilmeyen kararlara konu taşınmazlar ile açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen kararlardan infaz/rızaen terk edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlardan Orman Genel Müdürlüğünce bildirilen, malikleri veya akdi ve kanuni halefleri tarafından idareye başvurulmayan veya mahkeme kararları gereği yapılan toplam ödemesi Hazineye geri ödenmeyen 3 hektardan küçük taşınmazlar ve alan büyüklüğüne bakılmaksızın taşınmazlar arasındaki tescilli/tescilsiz yol, boşluk ve benzeri alanlar Milli Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilebilecek.

Bu düzenleme kapsamındaki taşınmazlar hakkında yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar orman idaresi veya Hazine tarafından açılması gereken davalar açılmayacak, devam eden davalar yönünden bu hükümdeki işlemler bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılacak, bu taşınmazların aynına yönelik dava açılmasına ilişkin hak düşürücü süreler işlenmeyecek. Taraflarca vazgeçilen tapu iptali ve tescil, orman şerhinin kaldırılması ve bu hüküm kapsamındaki taşınmazların tapusunun iptali sebebiyle açılmış tazminat davaları da dahil olmak üzere derdest olan davaların konusuz kalmasına ve yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilecek ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmeyecek.

Yapılacak giderler, tapu maliklerince Orman Genel Müdürlüğünün hesaplarına hizmet gideri olarak yatırılacak. Mevcut orman izinleri ve yapılan kiralamalar iptal edilmiş sayılacak. Ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alakalı olarak yapılmış her nevi bina ve tesis bulunan yerler, bu düzenleme kapsamında değerlendirilmeyecek. Rayiç bedeller, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce hesaplanacak. İade işleminin gerçekleşmesi halinde idarelerden, hiçbir şekilde tazminat ve ecri misil talep edilemeyecek.

Bu düzenleme kapsamında hükümler, sonradan imar uygulaması yapılmış olsa bile, Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu kapsamında tapuya bağlanmış fakat temlik şartları yerine getirilmemiş, Orman Kanunu kapsamında bedeli ödenerek devletleştirilmiş, mülga 3116 sayılı Orman Kanunu'nda mülga 5653 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeler kapsamında tevzi edilmiş fakat tapuya bağlanmamış, tapu ve kadastro veya imar mevzuatı kapsamında yapılan çalışmalarda uygulama görememiş eski kayıtlı taşınmazlar ile Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlarda ve Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında sınırları tespit ve ilan edilen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, turizm bölgeleri ve turizm alanlarında kalan, Boğaziçi Kanunu ile Mübadele Anlaşmaları kapsamında olan yerler ile bu Kanun'a göre belirlenmiş özel statülü orman alanları ile orman rejimine alınan yerlerde bulunan, izin ve irtifak hakkı tesis edildiğinden ifraz edilerek oluşturulan, yanan orman sahalarında bulunan, geometrisi ve arz üzerindeki yeri belli olmayan taşınmazlarda uygulanmayacak.

Düzenleme kapsamında yapılan işlemler sonrasında orman kadastro kayıtları güncellenecek. Düzenlemenin uygulanması sonucunda tapu kayıtları geçerli kabul edilen, ilgililerine iade edilen ve düzenleme kapsamında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilecek taşınmazların alanından az olmamak üzere devletin hüküm ve tasarrufu altında veya Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlar, Orman Genel Müdürlüğüne orman tesis etmek veya orman olarak kullanılmak üzere tahsis edilecek. Bu düzenlemenin uygulanmasından kaynaklanan tüm anlaşmazlıklar taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde görülecek. Düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından görüş alınarak Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek.

Buna göre, Orman Kanunu'nun 2/B hükmüne göre uygulamaların yapıldığı yerlerde Orman Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilecek incelemeler neticesinde, söz konusu hüküm şartlarını taşıdığı halde bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanun'da açıkça sayılan sebepler dışındaki gerekçelerle bu uygulamaların hükmen iptal edildiği yerler ile 2/B uygulamalarına ait orman kadastrosu tutanaklarında, bu uygulamaların tamamlandığı veya başkaca uygulama yapılacak sahanın bulunmadığının yazılı olup olmadığına bakılmaksızın 2/B hükmünün şartlarını taşımadığı açıkça belirtilen yerler dışında kaldığı tespit edilen alanlarda 2/B uygulamaları yürütülebilecek. Yapılan bu uygulamalar ikinci kadastro sayılmayacak. Bu hükme göre Kanun'un 2/B uygulamaları yapılan alanlarda yer alan taşınmazlar hakkında açılmış davalar bulunması halinde, yapılan çalışmalar Orman Genel Müdürlüğünce mahkemeye bildirilecek.

Kamulaştırma Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Kanun'un "Kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili" başlıklı hükmü uyarınca mahkeme heyetinin harcırahları, "Bilirkişiler" başlıklı hükmü uyarınca mahkemece oluşturulan bilirkişilerin ve keşifte dinlenilen muhtarın mahkemece takdir edilecek ücretleri ile tapu harçları, kamulaştırmasız el koyma ve tazminat davaları sonucunda tescile yönelik kesinleşen mahkeme kararlarının infazında veya kamulaştırmasız el koyma nedeniyle malik ile idare arasında düzenlenen uzlaşma tutanağının uygulanmasında ortaya çıkan tapu harçları idarece ödenecek. Yap-işlet modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, Elektrik Piyasası Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra lisans almaksızın Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce yapılan veya yaptırılmakta olan İkili İşbirliği Anlaşmaları kapsamında yer alan projeler ve önceki yıllar yatırım programlarında yer alan projeler için belirlenen süre 31 Aralık 2025'ten 31 Aralık 2040'a uzatılacak. Şeker Kanunu'ndaki bazı tanımlarda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, "Bakanlık", Tarım ve Orman Bakanlığı, "ekim alanı", şirketlerin veya fabrikaların şekerin ham maddesi şeker pancarını, üreticilerle sözleşme yapmak suretiyle temin ettiği, sınırları Bakanlıkça belirlenen coğrafi alanı, "Sözleşme", ham madde üretimi ve teslimi yapmak amacıyla şirketler ve üreticiler arasında düzenlenen, tarafların karşılıklı görev ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasların yer aldığı belgeyi tanımlayacak.