Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı: Orman yangınlarını 3’te 1 oranında azalttık

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul’da düzenlenen “Orman Yangınları 2026 Yılı Değerlendirme Toplantısı”nda aralarında Yeni Akit Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Murat Alan’ın da bulunduğu medya temsilcilerine çarpıcı açıklamalar yaptı. Bakan Yumaklı, yangın çıkmadan önce riskleri azaltmak ve yönetmek, yangınları önlemek, erken tespit etmek, en kısa sürede müdahale etmek ve yangından zarar gören alanları yeniden ormanlaştırmanın bu mücadelenin birbirini tamamlayan temel aşamaları olduğunun altını çizerek şu bilgileri aktardı: “Çalışmalarımızın ilk aşamasını eğitim, bilinçlendirme ve önleyici tedbirler oluşturuyor. Yeşil Vatan Seferberliği anlayışı içerisinde toplumun bütün kesimlerini, bu mücadelenin bir parçası haline getiriyoruz. Bu mücadelede en büyük güç kaynaklarımızdan biri de orman yangın gönüllülerimizdir. 2021 yılında 13 bin olan gönüllü sayımızı, 2026 yılında 142 bine ulaştırdık. Orman Benim Kampanyamızla yaz başlamadan önce, yangına sebebiyet verecek cam, plastik ve benzeri atıkları, gençlerimiz ve çocuklarımızla beraber ormandan temizliyoruz. Yeni yangın emniyet yolları ve şeritleri açarak, hem yangınların yayılma riskini azaltıyor hem de ekiplerin yangın bölgelerine ulaşmasını kolaylaştırıyoruz. Bu sene 56 yeni yangın havuz ve göleti yaparak, toplamda bu sayıyı 4 bin 852’ye çıkardık. Bu havuzlar, zorlu coğrafyalarda hava araçlarımızın suya ulaşımında kritik bir rol oynuyor. Bugün ülke genelinde 776 yangın gözetleme kulemiz bulunuyor. Bunların 194’ü akıllı gözetleme kulesi olarak hizmet veriyor.”

İnsan gücü, kara-hava filosu, teknolojik altyapı ve müdahale planlarını da her yıl geliştirdiklerini belirten Yumaklı, “2025 yılında 25 bin olan orman yangınlarıyla mücadele personel sayısını, 2026 yılında 28 bin 65’e yükselttik. Arazöz sayımızı 1.953’e, ilk müdahale aracı sayımızı 2 bin 766’ya, iş makinesi sayımızı ise 878’e ulaştırdık. Bu ekiplerimiz 1.600 farklı noktada konuşlandı” diye konuştu. Bakan Yumaklı, ilk kez oluşturdukları bölgesel müdahale merkezleriyle uzak bölgelerdeki yangınlara ulaşımı kolaylaştırdıklarını vurgulayarak “2026 yılında uçak sayımızı 28’e, helikopter sayımızı 119’a çıkardık. 2002 yılında 73 ton olan anlık su atma kapasitemizi, 2026 yılında 462 tona yükselttik. 14 Bayraktar TB2 insansız hava aracımızla ormanlarımızı izliyor ve yangınları erken tespit ediyoruz. Hava aracı konuş yerimizi, 11 yeni nokta ilavesiyle 2026 yılında 69’a ulaştırdık.” ifadelerini kullandı. Ülkedeki ormanların yüzde 64’ünün birinci ve ikinci derece yangına hassas bölgelerde yer aldığını bildiren Yumaklı, müdahale organizasyonunu meteorolojik verileri, ormanların yapısını ve bölgesel riskleri analiz ederek planladıklarına dikkati çekti. Bakan Yumaklı, şöyle devam etti: “Geliştirilmiş Yangın Risk Haritamızı bu yıl ilk kez uygulamaya aldık ve bize büyük avantaj sağladı. 40’tan fazla parametrenin değerlendirildiği bu haritalarımızla; yüksek riskli günlerde, 7 gün önceden orman işletme şefliklerimize özel uyarılar gönderdik. Hava araçlarımızı ve kara ekiplerimizi de riskin yoğunlaştığı bölgelere yönlendirdik. Yeni geliştirilen orman yolları navigasyon sistemiyle arazözlerin yangın alanlarına daha hızlı ulaşmasını sağladık. Arazözlerimize ve su ikmal araçlarımıza entegre ettiğimiz sensörlerle sıcaklık, nem ve rüzgar verilerini anlık olarak takip ettik. Araçlarımıza güvenli sürücü tanıma sistemleri kurduk. Yangına hassas bölgelerdeki personelimize, güvenlik amaçlı konum takip cihazları dağıttık. Bahsettiğim bütün bu farklı yazılım ve takip sistemlerimizi de Orman Yangın Yönetim Sistemi çatısı altında topladık. Bu sene yapay zeka destekli sistemler, yazılımlar ve teknolojik altyapı olarak birçok yeniliği hayata geçirdiğimiz ve yangınla mücadelede bunlarda azami fayda sağladığımız bir yıl oldu.”

Toplantıda 2026 yılında meydana gelen orman yangınları verilerini de paylaşan Yumaklı, şunları söyledi: “2025 yılında ülkemizde 3.224’ü orman, 4.285’i kırsal alan olmak üzere; toplam 7.509 yangın meydana gelmişti. Bu yıl ise 2.111’i orman, 4.108’i kırsal alan olmak üzere; toplam 6.219 yangına müdahale ettik. Bir önceki yıla göre, orman yangını sayısında yüzde 35, toplam yangın sayısında ise yüzde 21 azalma yaşandı. 2026 yılında meydana gelen orman yangınlarının yüzde 75’i orman dışı alanlarda başladı, 24 bin 527 hektar orman alanımız yangınlardan etkilendi. Bir önceki yıla göre yanan orman alanında yaklaşık yüzde 68 azalma gerçekleşti. 2026 yılında meydana gelen 2 bin 111 orman yangınının 1.766’sı, bir hektardan daha küçük alanlarda kontrol altına alındı. Yüzde 96’sını ise 10 hektardan daha küçük alanlarda kontrol altına aldık.” Bakan Yumaklı, orman yangınlarının çıkış nedenleriyle ilgili de bilgi verirken şunlara işaret etti. “Yangınların yüzde 86’sı insan kaynaklı meydana gelmiştir. Yüzde 67’si ihmal ve dikkatsizlikten, yüzde 16’sı kazalardan, yüzde 3’ü kasıtlı eylemlerden, yüzde 14’ü ise yıldırım kaynaklı ortaya çıkmıştır. 2026 yılında, iki zaman diliminde akut dönemlerimiz oldu. Bunlardan ilki 29-31 Temmuz tarihleri arasında yaşandı. Bu üç günlük dönemde tam 260 yangına müdahale ettik. Bu yangınlardan 255 tanesini büyümeden kontrol altına alırken 5 yangın ise kamuoyunun gündemine giren yangınlar oldu. Benzer şekilde 7-8 Eylül tarihlerinde de yoğun bir yangın süreci yaşadık. İki günde tam 147 yangına müdahale ettik. Yangınlarda en zor etken rüzgâr oldu. Örneğin Balıkesir Gömeç’te rüzgarın şiddeti saatte 63 kilometreyi buldu. Aydın Çine’de ise sadece yüzde 12 nem olması yangın yayılımını hızlandırdı. Bu iki akut dönemde çıkan yangınlar sonucu zarar gören alan, toplam zarar gören alanın yüzde 80’ini oluşturdu.” AB ülkelerinde 2026 yılında toplam 692 bin 419 hektar ormanlık alanın yangınlardan etkilendiğini belirten Yumaklı, buna göre söz konusu ülkelerde yanan alanda yüzde 33, Türkiye’de ise yüzde 68 azalma olduğunu bildirdi.

Bakan Yumaklı, 2026 yılında orman yangınlarından etkilenen alanların toplam orman varlığına oranının; Kanada’da yüzde 1,24; ABD’de yüzde 1,23; İspanya’da yüzde 1,09; Portekiz ve İtalya’da yüzde 1,06; Fransa’da yüzde 0,56 ve Yunanistan’da yüzde 0,54 olarak gerçekleştiğini dile getirerek “Ülkemiz ise bütün bu ülkelerden çok daha az bir oran olan yüzde 0,1 seviyesindedir.” dedi. Orman yangınlarıyla mücadele ederken aynı zamanda dezenformasyonla da mücadele ettiklerinin altını çizen Yumaklı, Türkiye’nin tecrübesinin bu alanda önemli olduğunu, bu yaz şiddetli yangınlara maruz kalan İspanya ve Fransa’ya uçak ve helikopter gönderdiklerini vurguladı. Yanan ormanlık alanlar ile ilgili sürekli dezenformasyon yapıldığına işaret eden Yumaklı, anayasaya göre yanan ormanlık alanların imara açılmasının mümkün olmadığını, tekrar ağaçlandırma yapılmasının zorunlu olduğunu, kendilerinin de bunu yaptığını belirtti.

Bakan Yumaklı, karbon yutak ormanlarının tesis edilmesi görevinin Orman Genel Müdürlüğünde olduğunu hatırlatarak şunları söyledi: “Bu kapsamda, yeni karbon yutak ormanlarının kurulmasına vakit kaybetmeden başlıyoruz. 11 Kasım’ı 2019 yılından bu yana Milli Ağaçlandırma Günü olarak kutluyoruz. Bu yıl, 11 Kasım’da, Antalya’daki COP31 zirvesinde Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Avustralya Başbakanı Sayın Albanese ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sayın Guterres, birlikte fidan dikecekler. Liderler, COP31 anısına tesis ettiğimiz Barış Ormanına fidanlarını dikerken biz de ‘Geleceğe Nefes Dünyaya Barış’ sloganıyla 81 ilde vatandaşlarımızla birlikte fidanlarımızı toprakla buluşturacağız. 11 Kasım’da, 7’den 70’e bütün vatandaşlarımızı illerimizde fidan dikim sahalarına bekliyoruz. Vatandaşlarımız ayrıca, fidan sahiplenme veya fidan bağışını, her sene olduğu gibi bu sene de Geleceğe Nefes internet sitemizden kolayca yapabilir. Bizler, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, yeşili çoğaltmak ve ormanlarımızı gelecek nesillere en güçlü şekilde emanet etmek için çalışmayı sürdüreceğiz.”

Antalya’da düzenlenecek COP31’de Bakanlık olarak yapacakları faaliyetlere de değinen Yumaklı, şu değerlendirmelerde bulundu: “Zirvede tarım ve gıda sistemlerinin iklim krizine karşı dayanıklı hale getirilmesi, su kaynaklarının verimli yönetimi ve biyoçeşitliliği destekleyen orman yutak alanlarının korunması konularını, müzakerelerin ana gündemleri haline getireceğiz. COP31’e Bakanlık olarak 5 ana etkinlik ve 30'u aşkın yan etkinlik ile son derece güçlü bir katılım sergileyeceğiz. Suyu merkeze alan öncü yaklaşımımız, pek çok ülke tarafından yakından takip edilmekte ve örnek alınmaktadır. Bu kapsamda, uluslararası kuruluşların ve konuk Bakanların katılımıyla gerçekleştireceğimiz Yuvarlak Masa Toplantısı'nda, Turkuaz Bağlantısallık Girişimi'nin (TNI) resmi tanıtımını yapacağız. Su, enerji, gıda ve ekosistem bağlantısallığını temel alan bu vizyonla, krizleri bir bütün olarak ele alıp, çözüm üreten küresel bir model ortaya koyacağız.”

Bakan Yumaklı, gıda güvenliği, kırsal tedarik zincirlerinin korunması ve sıfır atık hedeflerinin de zirvede en üst düzeyde ele alınacak başlıklar arasında olduğunu belirterek şunları kaydetti: “Bu kapsamda, IFAD iş birliğiyle hazırlanan ‘Baskı Altındaki Kırsal Tedarik Zincirleri: Gıda Güvenliği ve Dayanıklılık İçin Bütünleşik Çözümler’ raporunun uluslararası lansmanına ev sahipliği yapacağız. İklim ve piyasa şoklarına karşı kırsal toplulukların dayanıklılığını artıracak bütünleşik çözüm modellerini dünya kamuoyuyla paylaşacağız. Gıda israfını önlemeye yönelik köklü tecrübemizi, tüm dünyaya yayılacak küresel bir eylem planına dönüştüreceğiz. Kurulacak Bölgesel Mükemmeliyet Merkezi’yle, Türkiye'yi gıda israfı verilerinin tutulduğu, politika ve ölçümleme rehberliğinin yapıldığı küresel bir merkez haline getireceğiz. Kadın ve genç çiftçilerimizin tarımdaki rolünü güçlendirmek adına ‘Yüksek Düzeyli Kadın Çiftçiler Diyaloğu’ ve ‘Yüksek Düzeyli Genç Çiftçiler Diyaloğu’ etkinlikleriyle uluslararası diyalog mekanizmalarını yine Antalya'da harekete geçireceğiz. Orman yangınlarıyla küresel mücadele kapsamında Entegre Yangın Yönetimi Üst Düzey Diyaloğu'na liderlik edeceğiz. COP31'de yürüteceğimiz çözüm odaklı tarım diplomasimizle ülkemizin sürdürülebilir tarım, su ve orman yönetimindeki küresel liderliğini bir kez daha tüm dünyaya ilan edeceğiz.”