Tam anlamıyla kudurdular: Türkiye'den MMU Kaan alacaklar

Aydınlık'ta yer alan habere göre, İspanya’nın F-35 programını askıya alarak Türkiye’nin geliştirdiği KAAN savaş uçağını alternatif olarak değerlendirmesi savunma gündeminde geniş yankı buldu. İsrail basınında yer alan analizlerde, bu tercihin bölgesel hava üstünlüğü dengelerini etkileyebileceği öne sürüldü. KAAN’ın yerli motor projesi TF35000 ve tam bağımsız üretim hedefi, projeyi stratejik açıdan daha da kritik hale getiriyor. Madrid’in bu adımı, ABD merkezli savunma sistemlerine bağımlılığın sorgulandığı yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.

Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen KAAN’ın F-35’e karşı operasyonel üstünlük sağlayabileceği yönündeki değerlendirmeler İsrail basınında geniş yankı buldu. İspanya’nın F-35 planını rafa kaldırarak KAAN’ı alternatif olarak masaya alması ise Tel Aviv’de ciddi rahatsızlık yarattı.

İspanya’nın Ağustos 2025 itibarıyla ABD yapımı F-35 Lightning II programını askıya alması, Avrupa savunma dengelerinde yeni bir sayfa açtı.

FCAS projesinde yaşanan fikir ayrılıkları ve bürokratik tıkanıklıklar Madrid’i daha hızlı ilerleyen ve somut takvime sahip seçeneklere yöneltti.

Bu süreçte Türkiye’nin 5. nesil savaş uçağı KAAN, İspanya için güçlü bir “B Planı” olarak öne çıktı. İsrail medyasında ise KAAN’ın teknik kapasitesinin F-35’e kıyasla sahada avantaj yaratabileceği yorumları dikkat çekti.

İspanya’nın ilgisi yalnızca bir uçak tedarikinden ibaret değil. Projenin merkezinde motor teknolojisinde tam bağımsızlık hedefi bulunuyor. İspanyol şirketi ITP Aero ile Türkiye’nin motor üreticisi TUSAŞ Motor Sanayii AŞ, KAAN’ın yerli motoru için kapsamlı bir iş birliği sürecine hazırlanıyor.

Hedef, Amerikan üretimi General Electric F110 motorlarına olan bağımlılığı sonlandırmak. Bu kapsamda geliştirilen TF35000 motoru, 35 bin libre itiş gücüyle KAAN’ın tamamen yerli güç ünitesiyle uçmasını sağlayacak.

İş bölümüne göre TEI üretim altyapısını üstlenirken, ITP Aero özellikle “sıcak kısım” ve düşük basınç türbini teknolojilerindeki uzmanlığını projeye aktaracak. İlk yer testlerinin 2026 sonunda başlaması, 2029 yılında ise yerli motorla ilk uçuşun gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Şubat 2026’da TF35000 motorunun Kritik Tasarım Gözden Geçirme sürecinin tamamlanması hedefleniyor. Böylece KAAN’ın dış vetolardan ve ihracat kısıtlarından bağımsız hale gelmesi amaçlanıyor.

Bu ortaklık, İspanya açısından Madrid ve Bask Bölgesi’ndeki Ar-Ge kapasitesini koruma ve Fransız üreticilere bağımlılığı azaltma fırsatı sunuyor. Türkiye açısından ise Avrupa havacılık standartlarında sertifikasyon sürecinde önemli bir avantaj anlamına geliyor. ITP Aero’nun projeye dahil olması, KAAN’ın Avrupa pazarında daha rahat konumlanmasını sağlayacak.

İsrail basınında yer alan değerlendirmelerde, KAAN’ın gelişmiş radar sistemleri, yüksek itiş gücü ve tam bağımsız motor hedefi nedeniyle bölgesel hava dengelerini etkileyebileceği öne sürüldü. İspanya gibi bir NATO ülkesinin F-35 yerine KAAN’ı değerlendirmesi, F-35 programının Avrupa’daki cazibesinin sorgulanmasına yol açtı.

Madrid’in bu hamlesi yalnızca bir uçak tercihi değil; Avrupa savunma sanayisinde özerklik arayışı olarak da yorumlanıyor. Türkiye ise KAAN projesiyle küresel savunma liginde söz sahibi olma iddiasını güçlendirirken, Avrupa ile geliştirilen bu yeni iş birliği sayesinde ihracat potansiyelini büyütmeyi hedefliyor.