Fotoğraflar Durağan Cevizlibağ Köyünden...

Sinop bölgesindeki köylerin, 11. yüzyıldan itibaren Anadolu’ya yerleşen göçer Türkmenler/ Yörükler tarafından kurulduğu bilinmektedir.

Kent merkezlerinde geleneksel evler ahşap çatkılı ve çatkı arası dolgulu/hımış yapılar olmasına rağmen, köylerde açık sofalı ahşap yığma evler çoğunluktadır.

Ahır ve samanlıkları kütüklerle, üst katları biçilmiş kerestelerle yapılan bu evler yörede kandil ev olarak adlandırılmaktadır.

Evlerin zemin katları depolama alanı ve ahır olarak değerlendirilmekte, üst katlar ise yaşam katı olarak kullanılmaktadır.

Büyük parseller üzerine yapılmış olan kandil evlerin ana taşıyıcıları olan ve zemin kat seviyesinde taş ayaklara oturan ahşap direkler; kütük veya kalasların üst üste yığılması ile oluşan ve köşelerde birbirlerine geçmelerle bağlanan üst kat duvarlarını taşımaktadır.

Günümüzde bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de yerel mimari karakteristik özelliklerini, kırsal alanlardan kentlere göç, modern yapım teknikleri ile malzemelerin geleneksele tercih edilmesi vb nedenlerden dolayı hızla yitirmektedir.

Ülkemizde yürürlükte olan koruma yasasında kırsal sit kavramının tanımlanmış olmayışı nedeniyle bu alanlar yeterince korunamamaktadır.

Bu yüzden kırsal alanlarda yerel mimari kimliğin korunması, bu kimliği oluşturan mimari değerlerin belirlenmesi, belgelenmesi ve envanterinin yapılması gerekmektedir. (Bilgiler, 'BOYABAT KÖYLERİNDE GELENEKSEL KANDİL EVLER VE KORUMA SORUNLARI' başlıklı ve Ayten Erdem imzalı makaleden alınmıştır.

Günümüz dünyasında her alanda görülen hızlı değişim, ülkemizin köylerini de etkisi altına almış, özellikle Karadeniz'deki geleneksel ahşap çok hızlı gelişen bir mimari degradasyonla karşı karşıya kalmıştır

Sinop yöresinde, çevredeki zengin orman örtüsünden faydalanılarak inşa edilen ahşap kır meskenlerinin bir kısmı göçler sonucu hızla boşalan yerleşmelerde kaderine terk edilerek yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalıştır.

Gerek yeni bir ev inşa etmenin ekonomik zorlukları, gerekse kerestenin pahalılığı ve doğal çevreden artık temin edilemez oluşu yöre halkının mevcut ahşap evlerini en kolay ve ucuz şekilde kullanılabilir hale getirmeye zorlamaktadır.

Bu süreçte; evlerin çatısındaki taş örtü yerini kiremit ve sac örtüye, ahşap malzeme ise yerini tuğla/briket gibi malzemelere bırakmaya başlamıştır.

Kırsal toplumların, çevresindeki malzemeyi kullanarak ve ihtiyaçlarını göz önüne alarak doğayla uyumlu bir şekilde inşa ettikleri konutlar özel bir öneme sahiptir. Sinop ilinde taş ve ahşap birlikteliğiyle inşa edilen ve benzerlerinden farklı özellikleriyle özel öneme sahip olan kırsal konutlar bunlara en güzel örneklerdendir.

köy yerleşmelerinin boşalmasıyla bakımsızlık nedeniyle yıkılma sürecine girmiş konutların yanında son dönemde geleneksel yapı malzemesinin Mutlu Kaya 149 teminin zor ve pahalı olması nedeniyle özgün mimari yapısını kaybetmeye başlayan konutların sayısı da gittikçe artmaktadır.

Sinop yöresinde ahşap-taş malzeme birlikteliğiyle inşa edilmiş geleneksel kır meskeni ve aynı özelliklere sahip köy ambarı... (Durağan Cevizlibağ Köyü)

Yurtiçi ve yurtdışı göçlerle nüfusunun büyük kısmını kaybetmiş Sinop kırsalında, bir kısım insan köylerini yaz döneminde birkaç hafta ya da ay kullanırken, bir kısmı köylerine uzun zaman dilimlerinde hiç gelmemektedir. Uzun dönem kullanılmayan bu meskenler kaderine terk edilmekte bakımsız kalan evleri dış etkilerden koruyan çatı örtüsünün zarar görmesiyle evin yıkım süreci hızlanmaktadır.

Tarım arazilerinin ve konutların miras yoluyla parçalanması sonucu evler üzerinde birçok kişinin hak sahibi olması da beklenenin aksine ilgisizliği arttırmaktadır.

Durağan Cevizlibağ Köyü...

Durağan Cevizlibağ Köyü

Durağan Cevizlibağ Köyü

Son yıllarda köylere yoğun dönüş başladı, ancak yapılan evlerin betonarme olması tarihi dokuyu gölgeliyor.