SGK’dan ömür boyu maaş imkanı! Yüzde 10 şartını karşılayan herkese ödeniyor

'Sürekli iş göremezlik geliri', sosyal güvenlik mevzuatında en az bilinen haklardan biri. Bu gelir, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu bedenen ya da ruhen kayba uğrayan işçilere sunulan bir güvencedir. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye gazetesindeki yazısında, iş göremezlik gelirinin detaylarını anlattı. Karakaş, bu gelirin bir sosyal yardım veya bağış olmadığını, tamamen sigortalı çalışmanın yasal bir sonucu olduğunu vurguladı.

Normal şartlarda emekli olabilmek için gereken yaş, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı gibi kriterler bu maaş türünde aranmıyor. Üstelik bir iş yerinde emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmaya devam eden kişiler de bu haktan eksiksiz yararlanabiliyor. Sürekli iş göremezlik maaşının bağlanabilmesi için SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenen yasal bir alt sınır bulunuyor. Yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarından alınan raporlar doğrultusunda, işçinin meslekte kazanma gücünü en az yüzde 10 oranında kaybetmiş olması gerekiyor. Bu oranın altında kalan yaralanma veya hastalıklara aylık bağlanmıyor. Kurul tarafından tespit edilen hasar oranı ne kadar yüksek olursa, sigortalıya her ay ödenecek olan maaş miktarı da aynı oranda artış gösteriyor.

İş kazası sigortası kapsamında sadece kazayı geçiren işçiye maaş bağlanmakla kalınmıyor; vefat durumunda aileye ölüm aylığı, evlenecek kız çocuklarına çeyiz yardımı ve defin masrafları için cenaze ödeneği de sunuluyor. Bu gelirden faydalanabilmek için sigortalıların işten ayrılması, kendi iş yerini kapatması veya devretmesi gerekmiyor. Çalışanlar bir yandan mevcut işlerine devam edip maaşlarını alırken, diğer yandan SGK'dan sürekli iş göremezlik gelirini tahsil edebiliyor. Başvurular e-Devlet kapısı üzerinden, posta yoluyla ya da bizzat SGK müdürlüklerine dilekçe verilerek kolayca yapılabiliyor. Ancak Bağ-Kur (4B) kapsamında kendi nam ve hesabına çalışanlar için ek bir kural mevcut. Bağ-Kur'luların iş kazası geliri alabilmesi için kuruma prim ve genel sağlık sigortası dahil hiçbir borcunun bulunmaması şartı aranıyor.

Ömür boyu bağlanacak maaşın tutarı, tamamen işçinin kazadan önceki resmi kazancına ve primlerine göre değişiklik gösteriyor: İş kazasından önceki son 12 ay içindeki, çalışılan son 3 ayın prime esas kazançlar toplamı, o dönemdeki prim ödeme gün sayısına bölünerek günlük kazanç ekseninde bir hesaplama yapılıyor.

12 ay boyunca hiç çalışmamış olup işe girdiği ay içinde kaza geçirenlerin geliri, işe giriş tarihi ile kaza anı arasındaki kazançların çalışılan gün sayısına bölünmesiyle netleşiyor.

İşe başladığı ilk gün iş kazası geçiren talihsiz bir işçi için ise emsal işte çalışan benzer bir sigortalının günlük kazancı temel alınıyor. Hiç primi olmasa dahi ilk gün kazasında işçi koruma altına alınıyor.