Sayıları ürkütücü hızla artıyor İstanbul martı istilası tehditi altında

İstanbul'da son haftalarda özellikle sahile yakın ilçelerde artan martı sesleri sabah saatlerinde rahatsız edici olabiliyor.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu Ormancılık Bölümü Avcılık ve Yaban Hayatı Programı Başkanı Dr. Ergün Bacak, artan seslerin martıların yavrulama dönemiyle alakalı olduğunu söyledi.

Martıların nisan-mayıs aylarında yumurtladığını belirten Bacak "Yavrular 28-30 günde yumurtadan çıkıyor. Yumurtadan çıkan yavrular 40-50 gün sonra uçuyor. Bir çift martının 2 ila 4 yavrusu olabiliyor. Şu anda gördüğümüz ve seslerini daha fazla duyduğumuz martılar, büyük ölçüde yuvadan yeni ayrılan yavrular.

Uçmayı ve beslenmeyi yeni öğrenen bu yavrular, ebeveynlerinden yiyecek istemek için sık sık yüksek sesle ötüyor. Hem yavruların hem de onları besleyen erişkinlerin aynı bölgede bulunması nedeniyle özellikle çatıların çevresinde ve sahil kesimlerinde gürültü daha belirgin hale geliyor." dedi.

İstanbul'da martı popülasyonunun son yıllarda belirgin şekilde arttığını bildiren Bacak, bunun en önemli nedenlerinden birinin doğal yaşam alanlarının azalması olduğunu ifade etti.

Bacak, "Martılar normalde adalar ve kayalık alanlarda ürüyor. İnsan etkisiyle bu alanlar büyük ölçüde değişti. Martılar da kendileri için daha güvenli gördükleri bina çatılarını yuvalama alanı olarak seçmeye başladı." diye konuştu.

Martıların geçmişte ağırlıklı olarak denizden avladıkları balıklarla beslendiğini, bunun yüksek enerji gerektirdiğini vurgulayan Bacak, günümüzde ise çöpler ve sokaklara bırakılan kedi, köpek mamalarının önemli besin kaynakları arasına girdiğine değindi.

Kolay ulaşılabilen besinin martıların üreme başarısını artırdığını anlatan Bacak, şöyle devam etti: "Bugün sokaklara bırakılan kedi ve köpek mamaları martılar için kolay ulaşılabilir bir besin kaynağı oluşturuyor, iyi beslenen bireyler daha fazla ürüyor, yavruların hayatta kalma oranı yükseliyor. Bu durum da martı popülasyonunun yıllar içinde giderek artmasına yol açıyor."

Uygun koşullar olduğu takdirde canlı popülasyonlarının doğrusal değil, katlanarak büyüdüğünü aktaran Bacak, yavru ölümlerinin azalmasının da bu süreci hızlandırdığını dile getirdi.

Bacak, şehirleşme nedeniyle martıların doğal yırtıcılarının da büyük ölçüde ortadan kalktığından, doğan ve kartal gibi yırtıcı kuşların yaşam alanlarının daralmasının martı popülasyonunun kontrolünü zorlaştırdığından bahsetti.

İstanbul'da karga popülasyonundaki artışın da benzer nedenlere dayandığına işaret eden Bacak, "İnsan kaynaklı besin bolluğu her iki türün de çoğalmasını destekliyor." ifadelerini kullandı.

Bacak, bazı ötücü kuşlarda şehir gürültüsüne bağlı ses değişimleri gözlense de martılar için böyle bir değerlendirme yapılamayacağını sözlerine ekledi.