Savunma sanayii devinde deprem! Savaş uçağını yetiştiremeyince görevden alındılar

Defense Express tarafından yapılan habere göre Rusya, uçak üreticisi Tupolev’in yönetimini üretim ve teslimat sürecinde yaşanan problemler sebebiyle değiştirdi. Bu bağlamda 76 yaşındaki Aleksandr Bobryshev’in yerine 37 yaşındaki Yuri Ambrosimov’u CEO olarak atandı. Bu değişiklik Tupolev’de 2024 yılında yapılan önceki yönetim rotasyonlarından yaklaşık bir yıl sonra gerçekleşti ve şirket ile Rusya Savunma Bakanlığı arasında yerine getirilmeyen savunma sözleşmeleri nedeniyle artan hukuki ve mali anlaşmazlıkların ortasında geldi. Ambrosimov, bu göreve getirilmeden önce ekonomi ve finanstan sorumlu genel müdür yardımcısı olarak görev yapıyordu.

Tupolev, Tu-22M3, Tu-160 ve Tu-95MS dahil olmak üzere Rusya’nın bombardıman uçaklarının üreticisidir ve ayrıca Rus kaynaklarının potansiyel çift kullanımlı platformlar olarak bilinen Tu-214 yolcu uçaklarını üretmektedir. Şirketin ana üretim üssü, Tu-214 uçaklarının üretildiği, Sovyet dönemi uçak gövdelerinden Tu-160M ​​bombardıman uçaklarının yeniden üretim programı kapsamında monte edildiği ve Tu-22M3 bombardıman uçaklarının Tu-22M3M standardına yükseltildiği Kazan Uçak Fabrikası’dır.

Defense Express tarafından yapılan habere göre CEO değişikliği, Rusya Savunma Bakanlığı’nın sözleşmeli işlerin teslim edilmemesiyle ilgili biriken şikayetlerinin ardından gerçekleşti. 2025 yılı Mayıs ayında Moskova Tahkim Mahkemesi bakanlık lehine karar verdi ve Tupolev’in 2024 yılının yazında açılan bir dava kapsamında 3 milyar ruble ödemesine hükmetti.

2025 yılı Haziran ayında ise bakanlık, yerine getirilmeyen diğer yükümlülüklerle ilgili olarak 0.9 milyar rublelik ek bir dava açtı. Ayrıca bu taleplerin stratejik uçaklarda tamamlanmamış bakım veya modernizasyon çalışmalarıyla bağlantılı olduğu da düşünülüyor. Açık kaynaklı veriler 1 adet Tu-160M ​​bombardıman uçağının yaklaşık 15-16 milyar rubleye mal olduğunu, Tu-95MS’nin onarım veya modernizasyonunun ise tesise bağlı olarak uçak başına 3,77 ila 5,3 milyar ruble arasında değiştiğini gösteriyor. Mahkemede açılan toplam 3,9 milyar rublelik tazminat davası, en fazla bir Tu-95MS’nin revizyonunu karşılayabilir.

Uçak teslimatlarındaki gecikmeler Rusya’nın stratejik havacılık programlarını da etkilemekte. Rusya Savunma Bakanlığı’nın 2022-2023 yılları arasında Kazan’da üretilen 4 adet Tu-160M ​​bombardıman uçağını 2025 yılında teslim almasının planlandığı belirtiliyor. Bu uçaklardan sadece 2 adedi 2026 yılının başlarında Rus Silahlı Kuvvetleri’ne teslim edildi ve gecikmenin nedenleri kamuoyuna açıklanmadı. Ek olarak Tu-22M3M modernizasyon programı da istenen süre zarfında ilerlemedi. Program kapsamında yalnızca 2 adet uçak 2018 ve 2023 yıllarında modernize edildi. Oysa fabrika yönetimi daha önce 30 adede kadar uzun menzilli bombardıman uçağının modernize edileceğine dair açıklamalarda bulunmuştu.

Askeri uçaklarda yaşanan benzer problemler sivil uçak üretiminde de yaşanmakta. Tupolev 2023 yılında 3 adet Tu-214 yolcu uçağı teslim etmeyi planlamıştı ancak hiçbiri teslim edilmedi. 2024 yılında ise 10 adet uçak teslim edilmesi planlanmıştı ancak sadece 1 adedi teslim edildi. Bu gecikmeler Rus şirketi Tatneft’in teslim edilmeyen uçaklar için açtığı 6.2 milyar rublelik dava da dahil olmak üzere ticari müşterilerden ek davalara sebep oldu. KAYNAK: DEFENCETURK