NATO ülkesinden tarihi hamle: Türkiye ile beşinci nesil savaş uçağı Kaan için görüşmelere başladılar

Türkiye, savunma ve havacılık sanayisinde giriştiği büyük çalışmalarla gururlandırmayı sürdürüyor.

Son yıllarda gösterilen gelişim, birçok alanda ortaya konulan platform, sistem ve yeteneklerin yurt dışı pazarlarda ilgi görmesini sağlıyor. Bu durum, sektörün ihracat performansının son yıllarda istikrarlı şekilde artırmasına katkı veriyor.

Geçtiğimiz aylarda İspanya, ABD yapımı F-35 savaş uçaklarına ilişkin kararını siyasi nedenlerle netleştiremedi. Fransa ve Almanya ile yürütülen Geleceğin Hava Muharebe Sistemi (FCAS) programında yaşanan görüş ayrılıkları, projeye dair belirsizlikleri artırdı. FCAS'taki karamsar tablo, Madrid yönetimini farklı seçenekleri değerlendirmeye yönlendirdi.

Geçtiğimiz temmuz ayında İspanya, TUSAŞ tarafından üretilen HÜRJET eğitim uçağını tercih ederek 18 adet satın almıştı. İspanya'nın satın alımı, yalnızca bir tedarik anlaşmasıyla sınırlı kalmadı. Anlaşma kapsamında İspanya, TUSAŞ, Airbus İspanya, Aciturri, Aernova, Indra, GMV, Sener ve Grupo Oesia şirketleriyle birlikte HÜRJET programına geliştirici ortak olarak dahil oldu. HÜRJET'te ortaklık, Ankara ve Madrid arasında havacılık alanında uzun vadeli bir ortaklık zemini oluşturdu.

Fransa ve Almanya öncülüğünde yürütülen FCSA programında yaşanan anlaşmazlıklar, İspanya’nın projedeki konumunu tartışmalı hale getirdi. Programın geleceğine dair netlik sağlanamaması, İspanya'da alternatif platformların değerlendirilmesine yol açtı. KAAN seçeneği, İspanya savunma çevrelerinde dile getirilmeye başlandı.

El Español'un haberine göre, F-35 programından çekilen İspanya, KAAN’ı alternatif olarak görüyor. Habere göre, KAAN savaş uçağının İspanya’ya satışı için Türkiye ile İspanya arasında ön temaslar başladı.

Haberde, İspanya’nın KAAN’ı satın alması halinde Avrupa'da stratejik savunma dengelerinin değişeceğine dikkat çekildi. Böyle bir adımın savunma alanında ABD’ye bağımlılığı azaltabileceği, Ankara ile Madrid arasındaki bağları güçlendirebileceği ve 2040’lı yıllara yönelik Avrupa hava savunma projelerinde yeni bir eksen yaratabileceği kaydedildi. İspanya ile işbirliği senaryosu, Avrupa savunma mimarisinde alternatif bir hattın oluşmasına zemin hazırlayabilir.

Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın envanterinden 2030’lu yıllardan itibaren kademeli olarak devreden çıkartılması düşünülen F-16 uçaklarının yerini alabilecek, yurt içi imkân ve kabiliyetler ile tasarlanan ve geliştirilen bir savaş uçağının üretilmesi ve bu uçağı tasarlayıp geliştirebilecek insan gücü ve altyapının oluşturulması amacıyla başlatılan KAAN Geliştirilmesi Projesi’nde TUSAŞ ana yüklenici konumunda. Projede yeni nesil bir uçakta olması gereken düşük görünürlük, dâhili silah yuvası, yüksek manevra kabiliyeti, artırılmış durumsal farkındalık ve sensör füzyonu gibi teknoloji alanlarındaki kazanılacak kabiliyetlerle Türkiye; dünyada ABD, Rusya, Çin vb. 5’inci nesil bir muharip uçağı üretebilecek altyapı ve teknolojiye sahip sınırlı sayıdaki ülkeler arasında yerini almaktadır.

KAAN Geliştirilmesi Projesi Sözleşmesi, SSB ile 05 Ağustos 2016 tarihinde imzalanmış olup başta ana yüklenici TUSAŞ olmak üzere, proje kapsamında görev alan tüm paydaşlar ile birlikte çalışmalar sürdürülmektedir. İmzalanan mevcut sözleşme, geliştirme ve üretim sürecinin bir parçası olan ön tasarım aşamasını kapsamaktadır. Söz konusu dönem içinde hava aracının tasarlanması, mühendislik, teknoloji, test altyapılarının ve sertifikasyon süreçlerinin geliştirilmesi, muharip uçak tasarım ve geliştirilmesine yönelik kabiliyet kazanılması amaçlanmaktadır. 5’inci nesil çok rollü savaş uçağı olan KAAN, hem hava-hava, hem de hava-yer muharebelerinin gereksinimleri için üstün kabiliyetler sağlamaktadır. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin yüksek hayatta kalma kabiliyetine haiz, güçlü ve atik platformu KAAN; sahip olduğu akıllı ve güçlü savaş kabiliyetleri ile tam bir savaşçıdır.

KAAN kokpit tasarımı, 5’inci nesil savaş uçaklarının sahip olması gereken kabiliyet ve donanımlar gözetilerek pilotun iş yükünü en aza indirgemeye yönelik olarak olgunlaştırılmaktadır. Tasarım sürecinde pilotun içinde bulunduğu fiziksel, bilişsel ve çevresel faktörler göz önünde bulundurularak pilot durumsal farkındalığını artıracak bir kokpit ortamı geliştirilmektedir.

Milli Muharip Uçak KAAN’ın ilk prototipinin üretim ve montaj faaliyetlerinin tamamlanmasının akabinde KAAN yer testlerine başlamıştır. Test aşamasının tamamlanmasının akabinde Millî Muharip Uçak KAAN 21 Şubat 2024 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirerek 13 dakika havada kaldı.

Bu uçuşta 8.000 feet irtifaya çıkan KAAN 230 knot hıza ulaştı. KAAN, ikinci test uçuşunu ise 6 Mayıs 2024 tarihinde gerçekleştirdi. 14 dakika havada kalan KAAN, 10 bin feet irtifaya ve 230 knot hıza ulaştı.