'İran'ın nükleer tesisleri 10 dakikada vurulabilir'

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın geriye kalan nükleer tesislerini yalnızca 10 dakika içinde vurabileceklerini öne sürdü. Trump, Florida'nın Palm Beach bölgesindeki Mar-a-Lago malikanesinde gazetecilere konuştu. CBS televizyonunun aktardığına göre Trump, ABD'nin saldırılarıyla İran'ın ciddi biçimde zayıfladığını savundu ve hedef alınabilecek çok az sayıda tesis kaldığını söyledi.

Trump ne dedi? Trump, hâlâ ilgilenmeleri gereken "bir ya da iki tesis" bulunduğunu belirtti. Bunun ardından şu ifadeyi kullandı: "Halen ilgilenmemiz gereken, bir ya da iki tesis diyebilirim. Ancak bunu 10 dakika içinde yapabiliriz. Yani elimizde böyle bir plan var." Trump, ABD'nin askeri operasyonlarının İran'ın donanmasını, hava kuvvetlerini, hava savunma sistemlerini, askeri teçhizatını ve nükleer altyapısının büyük bölümünü yok ettiğini iddia etti. Bu değerlendirmeler Trump'ın kendi ifadeleri. Bağımsız bir kaynak tarafından doğrulandığına dair bir bilgi yok.

Trump "Pickaxe Dağı" için ne söyledi? Katar'ın arabuluculuğunda olası müzakereler hakkında görüşü sorulan Trump, yeni askeri eylemlere yönelik hazırlıkların olabileceğini ima etti. Trump, "Mesela 'Pickaxe Dağı' (Kazma Dağı) meselesi var, onunla da ilgilenmeniz gerekiyor. Bunların hepsini çok hızlı bir şekilde halledebiliriz." dedi. Trump'ın "Pickaxe Dağı"nı hedef göstermesi bu kez ilk değil. Temmuz 2026 tarihli haberlere göre Trump, bölgenin kısa süre içinde vurulacağını daha önce de dile getirmişti.

Pickaxe Dağı nedir, nerede? Pickaxe Dağı, Farsça adıyla Kuh-ı Kolang Gaz La, İran'ın Natanz nükleer zenginleştirme tesisinin güney tarafında yer alıyor. Tahran'ın yaklaşık 225 kilometre güneyinde bulunan alanda yeraltı inşaatı sürüyor. Natanz, 2025'te ABD tarafından bombalanmıştı. Associated Press'in aktardığı uzman değerlendirmelerine göre James Martin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Merkezi analistleri, tesisin 80 ile 100 metre arasında bir derinlikte inşa edildiğini tahmin ediyor. Bazı uzmanlar ise tesisin daha derinde olabileceğini söylüyor.

Tesisin ne amaçla kullanılacağı belli değil. Uzmanlar zenginleştirme ya da santrifüj üretimi ihtimalinden söz ediyor. Birleşmiş Milletler nükleer gözlemcisi Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) tesise hiç erişimi olmadı. Bu nedenle içeride neyin bulunduğu doğrulanabilmiş değil.

ABD yeniden saldırı başlatacak mı? Trump'a ABD'nin önümüzdeki hafta İran'a karşı askeri operasyonlara yeniden başlayıp başlamayacağı soruldu. Trump soruya yanıt vermedi. Gazeteciye, "Neden böyle aptalca bir soru soruyorsun? Bunu sana söyleyemem. İran asla nükleer silaha sahip olamayacak. Bir anlaşma yapmak istiyorlar. Bakalım ne olacak" karşılığını verdi. Trump, ABD'nin bir anlaşma için acele etmediğini de vurguladı. Yani yeni bir saldırı kararıyla ilgili açık bir takvim paylaşılmadı.

Müzakerelerde son durum ne? Trump, müzakerelerin "iyi gittiğini" ancak İranlı tarafın pek güvenilir olmadığını söyledi. Trump'a göre İran bir anlaşma yapıyor, sonra bundan vazgeçiyor. Bu değerlendirme de Trump'ın kendi görüşü. İran'ın konuya ilişkin yanıtı AA metninde yer almıyor. Konuya ilişkin önceki haberlerde, nükleer program görüşmelerinin Ağustos ortasında sona eren 60 günlük müzakere süresinin ardından anlaşmaya varılamadan askıda kaldığı aktarılmıştı. Katar ve Umman'ın arabuluculuk çabalarını yeniden canlandırmaya çalıştığı da haberlere yansımıştı.

Washington'ın tutumu nedir? Trump'ın temel mesajı değişmedi: İran nükleer silaha sahip olamayacak. Bunun anlaşmayla mı yoksa askerî yolla mı sağlanacağı ise açıklanmadı. Trump bir yandan müzakerenin sürdüğünü söylüyor, bir yandan askeri seçeneğin masada olduğunu hatırlatıyor.