İki savunma sanayi devi kritik İDA programından apar topar çıkarıldı: Haksız yere ihaleden elendik

ABD’li iki savunma şirketi, ABD Donanması’nın en yeni insansız deniz aracı tedarik programından çıkarılmalarının ardından federal mahkemede dava açtı. Blue Water Autonomy ve Saildrone şirketleri; ABD Donanması’nın kendi gereksinimlerine uymaması ve diğer birtakım hatalar nedeniyle Orta Sınıf İnsansız Deniz Aracı (İDA/MUSV) Sistemler Ailesi programı ihalesinden haksız yere elendiklerini iddia ediyor.

ABD Federal Talepler Mahkemesi’ne sunulan şikayet dilekçesine göre Blue Water Autonomy yetkilileri; alınan kararın “aşırı kısıtlayıcı değerlendirme kriterlerine, şirket teklifinin yanlış okunmasına ve Prototip Teklif Talebi ile yasal gerekliliklerle tutarsız, mantıksız sonuçlara” dayandığını belirtti.

Defense News'in haberine göre, her iki şirketin mahkemeye sunduğu yasal belgelerin büyük bölümü sansürlendiği için ABD Donanması'nın MUSV tekliflerinde hangi kriterleri yetersiz bulduğu henüz kamuoyuna açıklık kazanmadı. Donanma ise devam eden hukuki süreçleri gerekçe göstererek davalara ilişkin değerlendirme yapmayacağını bildirdi. Öte yandan ABD Donanması, daha önce yürüttüğü Modüler Taarruz Deniz Aracı (MASC) programını iptal etmesinin ardından 26 Mart'ta Orta Boy İnsansız Su Üstü Aracı (MUSV) programını resmen başlattı. Donanma, yeni nesil insansız deniz platformunun geliştirilmesi amacıyla aynı tarihte şirketlerden teklif toplamaya başladı.

28 Temmuz 2025’te duyurulan eski MASC programı; Donanmanın anti-balistik füze sistemi olan Mark 70 Mod 1 Sistemi’ne benzer ağırlıkları barındırabilecek kapasitede, konteynerli büyük yükler taşıyabilen insansız deniz araçlarının geliştirilmesini talep ediyordu.

ABD Donanması’nın robotik ve otonom sistemler portföy tedarik yöneticisi Rebecca Gassler’a göre; MASC programı filonun özel bir görevine ve spesifik bir talebine adanmışken, MUSV programı daha geniş bir gereksinim ve görev türü yelpazesine hitap ediyor. MASC programının sonlandırılmasının arkasındaki temel neden de buydu. 17 Nisan’da sona eren MUSV ihale sürecinde şirketlerin iş planları, üretim planları, test planları ve teknik tasarımları detaylı bir şekilde analiz edildi. Ardından, seçilen şirketlere ve onların geliştirdiği MUSV platformlarına, mali yılın sonunda vekil (prototip) bir gemiyle gerçekleştirilecek olan bir su üstü testine hazırlanmaları talimatı verildi.

Blue Water Autonomy, ABD Donanması'nın Orta Boy İnsansız Su Üstü Aracı (MUSV) programı hayata geçirilmeden önce, Modüler Taarruz Su Üstü Aracı (MASC) programı kapsamında seçilen şirketler arasında yer alıyordu. Şirket, daha sonra iptal edilen bu proje için geliştirdiği "Liberty" isimli platformun tasarımına başlamış ve üretim sürecine önemli ölçüde yatırım yapmıştı. Şirket yetkilileri, MUSV programı kapsamında düzenlenen deniz testlerine prototip araçlarıyla katılma fırsatı bulamadıkları için yeni ihalede rekabet etme şanslarının ellerinden alındığını savunuyor. Yetkililere göre, bu durum şirketin gelecekteki MUSV projelerinde yer alabilecek yeterliliğini ortaya koymasını da engelledi. ABD Donanması ise 1 Haziran'da yaptığı açıklamada, deniz testlerine katılacak yedi şirketi duyurdu. Listeye Sea Machines, Leidos, Saronic Technologies, Galliano Marine Services, PacMar Technologies, Birdon ve Huntington Ingalls Industries dahil edilirken, Blue Water Autonomy seçilen firmalar arasında yer almadı. KAYNAK: DEFENCETURK