“Hayalet” İHA hamlesi herkesi ters köşe yaptı! Pist gerektirmeyen yeni teknoloji ilk kez açık denizde

Hollanda Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Hollanda Kraliyet Donanması için yeni bir test sürecini daha tamamlandı. Bu bağlamda kuvvet, ABD merkezli Shield AI firması tarafından geliştirilen V-BAT İHA sistemini ilk defa açık denizde test etti. V-BAT İHA’ların ilk operasyonel denemeleri Norveç açıklarında gerçekleştirdi. Cold Response Tatbikatı kapsamında Hollanda Kraliyet Donanması’na ait HNLMS Johan de Witt gemisinden fırlatılan İHA’lar ile sistemin hangi hava şartlarında güvenle kullanılabileceği test edildi. İHA havadayken kuvvet anlık görüntü akışı aldı. Bu süreçte hedefler teşhis edildi ve olası seyir rotaları incelendi. Bu denemelerin ardından Hollanda, şirkete 12 adet V-BAT İHA siparişi verdi.

Hollanda askeri raporlarına göre Hollanda Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, ilk olarak 2025 yılı sonlarında COMMIT’e (Savunma Tedarik ve Bilişim Komutanlığı) V-BAT İHA tedariki için başvurdu. Bunun sebebi, 2026 başlarında NATO görev grubunda yer alacak gemilerin yeni teçhizat ihtiyacı için standart bir ihale sürecinin çok uzun sürecek olmasıdır. Bu doğrultuda COMMIT, üreticiden doğrudan satın alma yapılmasına imkan tanıyan bir NATO tedarik çerçevesi kullanarak süreci ciddi ölçüde hızlandırmıştır. Öyle ki Hollanda, tedarikin aciliyeti nedeniyle şirketle olan sözleşmeyi e-posta yoluyla imzalamıştır. Sözleşme kapsamında tedarik edilen 12 adet V-BAT İHA’nın komuta-kontrol donanımını kuvvet, envanterindeki 8 farklı gemiye entegre edecek.

V-BAT, dikey olarak yükselen ve ardından yatay uçuşa geçen tek motorlu, kanallı fan (ducted-fan) yapısına sahip bir VTOL (Dikey İniş Kalkışlı) insansız hava aracıdır. Bu sayede platform, bir piste, fırlatma rampasına (katapult) veya yakalama ağına ihtiyaç duymadan sabit kanatlı bir hava aracının havada kalış süresi avantajını sunmaktadır.

Shield AI verilerine göre V-BAT, 3,8 metre kanat açıklığına, 2,9 metre yüksekliğe, 73 kilogram maksimum kalkış ağırlığına ve 18,1 kilogram faydalı yük kapasitesine sahiptir. Hollanda ordu materyallerinde ise sistemin, radar ve kamera entegrasyonuyla 10 saatten fazla havada kalabildiği, 5 kilometrenin üzerinde maksimum irtifaya çıkabildiği ve 2 kişilik bir ekip tarafından işletilebildiği belirtilmektedir. Hollanda’nın resmi belgeleri, bu hava aracının silahlı olmadığını da açıkça ortaya koymaktadır. Diğer bir deyişle, İHA’nın görev sistemi bir füze istasyonu değil, radar ve elektro-optik görüntüleme odaklı bir sensör paketidir.