Güney Kore’den yapay zekaya milyarlarca dolarlık bütçe: Hedef egemen model

Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un pazartesi günü Ulusal Meclis’te açıkladığı bütçe planı, teknoloji yatırımlarının yanı sıra uzman yetiştirilmesini ve ordunun yeni nesil sistemlerle donatılmasını da kapsıyor.

Lee, yapay zeka ve gelecekte ekonomik büyümeye yön verecek alanlara güçlü yatırımlar yapacaklarını belirtti. Dünyanın en yüksek performanslı egemen yapay zeka modelini geliştirme hedefi için 4,7 trilyon won, yaklaşık 3,5 milyar dolar ayrılacağını duyurdu.

Yarı iletkenler, fiziksel yapay zeka ve veri merkezlerine yönelik 21,3 trilyon wonluk yatırım bütçesi ise 2026’ya göre yaklaşık iki katlık artış anlamına geliyor.

Plan kapsamında toplam kamu harcamalarının yüzde 12,8 artırılarak 820,9 trilyon wona, yaklaşık 610,14 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Bu tutar, Güney Kore tarihinin en yüksek bütçesi olacak.

Teknoloji yatırımlarını nitelikli iş gücüyle desteklemeyi amaçlayan hükümet, yarı iletken tasarımı ve bölgesel çip endüstrileri için 2 bin uzman yetiştirmeyi planlıyor. Öğrencilere, iş arayanlara ve çalışanlara yönelik yapay zeka eğitimlerinin kapsamı da genişletilecek.

Ülkede Samsung Electronics ve SK Hynix gibi şirketler, üniversitelerle ortak eğitim programları yürütüyor. Şirketlerle bağlantılı bölümlerde öğrenim gören öğrenciler, henüz mezun olmadan istihdam olanaklarına erişebiliyor. Bu programlarda şirketler ders içeriklerinin hazırlanmasına katkı sunuyor, eğitim için finansman sağlıyor ve belirlenen koşulları karşılayan mezunları işe alıyor.

2027 bütçesinde savunma ile gençlere yönelik sosyal güvenlik harcamalarının da artırılması öngörülüyor. Savunmaya ayrılacak kaynağın yüzde 8,2 artışla 73,3 trilyon wona, yaklaşık 54,50 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Lee, orduda yapay zeka, robot ve dronlarla desteklenen insanlı-insansız hibrit sistemler kurulacağını belirtti. Bu dönüşümle Güney Kore ordusunun daha akıllı, seçkin ve güçlü bir yapıya kavuşturulacağını ifade etti. Artan bütçe harcamalarının borçlanmaya etkisine de değinen Lee, yeni borçlanmanın mevcut borçların geri ödenmesinde kullanılacağını ve kamu borcunda net artış yaşanmayacağını söyledi.

Bütçede teknolojiye ayrılan kaynak artırılırken Güney Kore ekonomisi, küresel yapay zeka yatırımlarının büyüttüğü bilgi işlem gücü talebinden destek alıyor. Bu talep, ülkenin yarı iletken ihracatındaki yükselişi hızlandırıyor. Kore Gümrük Servisinin pazar günü açıkladığı verilere göre ekim ayı ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 93,7 artarak 115,3 milyar dolarla rekor seviyeye çıktı.

2026’nın ilk 10 ayında toplam ihracat 930 milyar dolara ulaştı. Böylece Güney Kore’nin ihracatı ilk kez 900 milyar dolar eşiğini geçti.

Ekimde ithalat da yıllık bazda yüzde 36 yükselerek 72,8 milyar dolar oldu. Aynı ay dış ticaret fazlası 42,5 milyar dolar olarak kaydedildi.

Uluslararası Para Fonu, Güney Kore ekonomisinin 2026’da yüzde 3,3 büyümesini bekliyor. Bu tahmin, pandemi sonrasındaki toparlanmanın yaşandığı 2021’den bu yana en yüksek büyüme beklentisine işaret ediyor.