Emeklilik sistemi sil baştan değişiyor! En düşük maaş için radikal adım

Emekli ve memur maaş zamlarının belli olmasının ardından en düşük emekli maaşı konusu uzun süredir merak ediliyordu ve Meclis'e sunulan teklifle en düşük emekli maaşı 20 bin TL'ye çıkarılacak. En düşük emekli aylığını 20 bin TL'ye yükselten düzenleme teklifi, 15 Ocak Perşembe günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ele alınacak. En düşük emekli aylığının 20 bin liraya çıkarılması halinde 2026 için bütçeye 110,2 milyar lira maliyet oluşması öngörülüyor. Mevcut durumda 16 bin 881 TL olan en düşük emekli aylığından yaklaşık 4 milyon 11 bin 700 emekli yararlanıyorken, yeni düzenlemeyle bu sayısının 4 milyon 917 bin kişiye çıkması da öngörülen arasında. En düşük emekli maaşı ile ilgili rakam netlik kazanırken sosyal güvenlik sistemine dair yeni bir formül bilgisi olduğu da öğrenildi.

Türkiye Gazetesi'nden Yücel Kayaoğlu'nun haberine göre; EYT düzenlemesi, ödenemeyen primler, çalışan - emekli sayısı arasındaki orantısızlık, kayıt dışı istihdam gibi nedenlerle bozulan sosyal güvenlik sistemininn tekrardan rayına oturtulması amacıyla yeni dönemde bir çalışma yapılması bekleniyor. Bir süredir en düşük emekli aylığı ile alakalı artışları içeren düzenlemelerin yapılması, bu nedenle daha fazla prim ödeyen ile düşük prim ödeyenlerin aldığı maaş arasındaki makasın kapanmasının, sosyal güvenlik sistemine dair eleştirilerin artmasına neden olduğu belirtildi.

AK Parti'de bir süredir sosyal güvenlik sisteminin sil baştan ele alınıp tüm tartışmalı alanlarda yeni adımların atılmasına dair başlıkların gündeme geldiği öğrenilirken AK Parti kurmaylarının "Sosyal güvenlik sistemini belki de baştan aşağı gözden geçirmemiz gerekecek. Aynı primi ödemesine rağmen farklı maaş alanlar var. EYT ile birlikte aktüeryal dengenin iyice bozulduğu açık. Sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı işlemesi için ortalama 4 çalışana 1 emekli düşmesi gerekiyor. Ama Türkiye’de şu anda, bir emekliye karşılık 1,6 çalışan var. Bu hâliyle sistemin döndürülmesi çok zor" şeklinde değerlendirme yaptığı aktarıldı.

Diğer yandan geçtiğimiz dönemde vatandaşlık maaşı konusu da oldukça gündem olmuştu. Hükümet tarafından sosyal yardımların etkinliğinin artırılması, daha kapsayıcı hale getirilmesi ve desteklerin aile odaklı olacak biçimde uygulanmasına dair de hazırlık yapıldığı belirtildi. Bu doğrultuda ilk etapta, kamuoyunda 'vatandaşlık maaşı' olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin hayata geçirileceği öğrenilirken haziran ayında pilot olarak başlatılacak söz konusu modelin, en düşük emekli aylığı alanları da kapsayacağı aktarıldı.

Yeni sistemin 2027 yılından itibaren tüm Türkiye'yi kapsayacak biçimde uygulanacağı belirtilirken projeyle her hanenin belli bir gelire sahip olmasının hedeflendiği kaydedildi. Bu doğrultuda, hanelere yönelik belli bir gelir seviyesi belirleneceği ve bu rakamın altında geliri olanlara devlet tarafından gelir desteği verileceği belirtildi. Gelir desteğinin yanı sıra, farklı sosyal yardımlarla ailelerin destekleneceği öğrenildi. Söz konusu sistemin hayata geçirilmesiyle beraber her ocak ve temmuz ayında en düşük emekli aylıklarının artırılması konusunda kanuni düzenleme yapılması uygulamasından da vazgeçileceği aktarıldı.

Aktarılan bilgilere göre; hükümetin ekonomi yönetiminin bir yandan da sosyal güvenlik sistemine dair aylık bağlama sistemi dahil olmak üzere sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini güçlendirmek adına çalışma yapacağı öğrenildi.

Bu çerçevede, Cumhurbaşkanlığının 2026 Yıllık Programı'nda, prim tabanının genişletilmesi için düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçiler ve mevsimlik çalışanlar gibi gruplara özel sosyal sigorta programlarının oluşturulacağının belirtildiği kaydedildi.

Programa göre; aylık bağlama sisteminin kişilerin daha çok istihdamda kalmasını teşvik edeceği ve mali yük getirmeyecek biçimde tekrardan düzenlenecek öğrenildi. Bu kapsamda, çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek bir aylık bağlama sistemi için dünya uygulamaları da dikkate alınarak maliyet çalışması yapılacağı aktarıldı.

Ekonomi Koordinasyon Kurulunun da (EKK) gündemine gelen yeni sosyal yardım sistemi ve sosyal güvenlik sistemiyle alakalı çalışmalar kapsamında, özellikle en düşük emekli aylığına yönelik kalıcı adımları atılmasının planlandığı öğrenildi.