Hiç çalışmayanlar için toplu para ödeyip emekli olma imkanı olup olmadığı başta ev hanımları olmak üzere çok sayıda vatandaş tarafından merak edilir oldu. Toplu prim ödeyerek emekli olunur mu? sorusu zaman zaman sorulmakta. Başta ev hanımları olmak üzere herhangi bir sosyal güvenlik sistemine tabi olmayanların merak ettiği konuların başında; dışarıdan prim ödeyip emekli olup olamayacakları geliyor. Kimileri, ‘toplu prim ödeyip, emekli olabilir miyim?’ diye soruyor. Dışardan para ödeyip emekli olunmasına isteğe bağlı sigortalı denmekte.

Kimler, isteğe bağlı sigortalı olabilir? Herhangi bir sosyal güvenlik sistemine tabi olmadan çalışanlar, başta ev hanımları olmak üzere herhangi bir işte çalışmayanlar, sigortalı olarak çalışmakla birlikte bir ay içinde 30 günden az çalışan ya da tam gün çalışmayanlar isteğe bağlı sigortalı olup, belirli dönem prim ödeyip, emekliliğe hak kazanabilir. Tabi, bunun için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekiyor.

Kimler isteğe bağlı sigortaya başvurabilir? Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından; 5510 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmayan, Sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışan ya da tam gün çalışmayanlar, Kendi sigortalılıkları nedeniyle Türkiye’de sosyal güvenlik kanunlarına göre malullük ve yaşlılık aylığı almayanlar, 18 yaşını dolduranlar. Kanunun yürürlük tarihinden önce mülga kanunlara göre isteğe bağlı sigortaya devam edenler, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalılıkları devam ettirilecektir.

Nereye ve nasıl başvurulur? İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin örneği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi” ile ikametgahlarının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine/sosyal güvenlik merkezlerine başvurmaları gerekmektedir. Tekrar isteğe bağlı sigortalı olmak isteyen sigortalıların ise talep dilekçesi ile müracaatları yeterli olacaktır. 5434 sayılı Kanunun mülga 12 nci maddesi uyarınca isteğe bağlı iştirakçilik başvuruları, Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhıye/ANKARA adresine yapılacaktır.

Nereye ve nasıl başvurulur? İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin örneği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi” ile ikametgahlarının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine/sosyal güvenlik merkezlerine başvurmaları gerekmektedir. Tekrar isteğe bağlı sigortalı olmak isteyen sigortalıların ise talep dilekçesi ile müracaatları yeterli olacaktır. 5434 sayılı Kanunun mülga 12 nci maddesi uyarınca isteğe bağlı iştirakçilik başvuruları, Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhıye/ANKARA adresine yapılacaktır.

İsteğe bağlı sigortalılığın devamında belli süre prim ödememe halinde sigortalılığın sona ermesi uygulaması kaldırılarak, ait olduğu ayın primini en geç 12 ay içinde ödemeyen sigortalının o aya ait primini ödeme imkanı olmayacak, 12 ay geçmedikçe diğer aylara ait primlerini gecikme zammı ile ödenmesi imkanı ve talep veya ölüm dışında isteğe bağlı sigortalılık sonuçlandırılmayacaktır.

İsteğe bağlı sigorta nasıl sona erer? İsteğe bağlı sigortalılık; İsteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, primi ödenmiş son günü takip eden günden, Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden, Ölen sigortalının ölüm tarihinden itibaren sona erer.

İsteğe bağlılık süresinin değerlendirilmesi 01/10/2008 tarihinden itibaren ilk defa isteğe bağlı sigortalı olanlar ile 506, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara tabi isteğe bağlı sigorta primi ödeyen sigortalıların 01/10/2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreleri 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilecektir.

İsteğe bağlı sigorta prim ödemesi ne kadar? Sigortalanıp, emekli olabilmek için ne kadar prim ödeyeceğinize. Aylık ödenecek prim 941.76 lira ile 7 bin 63 lira arasında değişiyor. Ne kadar ödeyeceğinizin tercihi size ait. En düşük 941.76 lira da ödeyebilirsiniz, en yüksek 7 bin 63 lira da. Şöyle anlatayım. İsteğe bağlı sigortalılıkta en az ödenecek prim, brüt asgari ücretin yüzde 32’si kadar. 2020’de asgari ücret 2.943 lira olduğuna göre bunun yüzde 32’si 941.76 lira ediyor.

Sigortalı olmak istediğinizde ödeyeceğiniz en düşük prim miktarı budur. Daha üstünü de ödeyebilirsiniz. Üst limiti ise brüt asgari ücretin 7.5 katının, yüzde 32’si. Bu da 7 bin 63 lira ediyor. En yüksek ödeyeceğiniz prim tutarı da budur. Ödeyeceğiniz primin yüzde 20’si malullük, yaşlılık, ölüm sigortalarına; yüzde 12’si de genel sağlık sigortasına gidiyor. Örneğin, isteğe bağlı sigortalı oldunuz ve aylık da 941.76 lira ödüyorsunuz.

Bu primin 188.3 lirası emekliliğiniz için, 113 lirası da sağlık sigortası için kesiliyor. “Ben en az prim ödeyerek, sigortalı olmak istiyorum, yıllık ne kadar prim öderim?” diye soranlara cevabım şudur: 2020 yılı için yıllık 11.301 lira ödeyerek, sigortalı olabiliyorsunuz. 2021’de asgari ücret arttığında, ödeyeceğiniz prim tutarı da artacak. Ne zaman emekli olurum? Sigorta başlangıcı 1999’un eylül ayından öncesi olanlar 10 yıllık sigortalı olmaları ve 3600 gün prim ödemeleri halinde emekliliğe hak kazanabiliyor. Eylül 1999 ile Nisan 2008 arasında sigortasını başlatanlar 25 yıllık sigorta süresini doldurduktan ve 4500 prim ödeyip, 60 yaşına geldiklerinde emekli olup, emekli maaşı alabilecek. Nisan 2008’den sonrası sigortasını başlatanlar ise 63 yaşında ve 5400 gün prim ödedikten sonra emekli olabilecek. İsteğe bağlı sigortalının vefatı durumunda ise geride kalanlara ölüm aylığı bağlanıyor.