Dev banka yeni krizi açıkladı! Uranyum fiyatları artacak

Küresel enerji piyasalarında gözler yeniden uranyuma çevrildi. Nükleer enerji yatırımlarının hız kazanması, yapay zeka veri merkezlerinin elektrik talebinin hızla büyümesi ve büyük ekonomilerin enerji güvenliği arayışı, uranyumu stratejik emtiaların merkezine taşıdı.

Bankacılık devi Goldman Sachs’ın “yeni altın” olarak nitelendirdiği uranyum için analistler, önümüzdeki yıllarda ciddi bir arz krizine işaret ediyor. Son değerlendirmelere göre dünya, 2045 yılına kadar 2 milyar poundluk dev bir uranyum açığıyla karşı karşıya kalabilir.

Talebin hızla artmasına karşın arzın aynı tempoda büyüyememesi, uranyum fiyat tahminlerini yukarı çekti. Goldman Sachs, uranyum fiyatlarının bu yılın sonuna kadar pound başına 91 dolara, 2027’de ise 120 dolara yükselebileceğini öngörüyor.

Bazı bağımsız emtia analistleri ise piyasadaki sıkışıklığın daha sert fiyat hareketlerine yol açabileceğini belirtiyor. Bu tahminlere göre uranyum fiyatları kısa süre içinde 135 dolar seviyesine kadar tırmanabilir.

Uranyuma yönelik talep artışının arkasında yalnızca geleneksel enerji politikaları bulunmuyor. Yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla dev veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı hızla büyüyor. Bu nedenle teknoloji devleri de nükleer enerjiye yöneliyor. Meta, küçük modüler reaktör kapasitesi oluşturmak için adımlar atarken, Amazon Web Services uzun vadeli nükleer enerji anlaşmalarıyla gelecekteki enerji tedarikini güvence altına almaya çalışıyor.

Küresel güçler de nükleer enerji yatırımlarını artırıyor. Çin, nükleer kapasitesini büyütmek amacıyla 27 milyar dolarlık bütçeyle 10 yeni nükleer ünite projesine onay verdi. ABD ise daha önce kapatılan Palisades Nükleer Santrali’ni yeniden faaliyete geçirme sürecine girdi. Bu gelişmeler, uranyum talebinin yalnızca bugünün değil, gelecek 20 yılın en kritik enerji başlıklarından biri haline geldiğini gösteriyor.

Uranyum piyasasındaki sıkışıklığın temelinde üretim ve tüketim arasındaki açık bulunuyor. Geçen yıl küresel uranyum üretiminin 173 milyon pound seviyesinde kaldığı, buna karşılık dünya genelindeki nükleer reaktörlerin yıllık tüketiminin 204 milyon pounda ulaştığı belirtiliyor. Bu tablo, yalnızca bir yılda 31 milyon poundluk açık oluştuğunu ortaya koyuyor. Söz konusu açık, uzun vadeli sözleşme fiyatlarını son 14 yılın zirvesi olan 90 dolar seviyesine kadar taşıdı.

Uranyum rezervlerinde öne çıkan ülkeler küresel enerji dengeleri açısından daha da kritik hale geliyor. Rezerv liderleri arasında yüzde 28 payla Avustralya ilk sırada yer alıyor. Avustralya’yı yüzde 14 ile Kazakistan, yüzde 10 ile Kanada takip ediyor. Ancak üretim tarafında Kazakistan’ın ağırlığı çok daha belirgin. Ülke, küresel uranyum üretiminin yaklaşık yüzde 39 ila 43’ünü tek başına karşılıyor.

Pazarın en güçlü oyuncularından Kazakistan’ın devlet şirketi Kazatomprom üzerinden 2026 üretim hedefini düşürmesi, uranyum piyasasında endişeleri artırdı. Üretim kesintisi, zaten sıkışık olan piyasada arz güvenliği tartışmasını daha da büyüttü. Buna ABD’nin Rus uranyumuna yönelik ithalat yasakları ve Rusya’nın misilleme hamleleri de eklenince, küresel tedarik zincirindeki riskler daha görünür hale geldi.

Sadece 1 kilogramıyla yaklaşık 100 ton kömüre eşdeğer enerji sağlayabilen uranyum, enerji güvenliği ve düşük karbonlu elektrik üretimi açısından stratejik önemini artırıyor. Yapay zeka, veri merkezleri, nükleer santral yatırımları ve jeopolitik gerilimler aynı anda uranyum piyasasını baskı altına alırken, önümüzdeki yıllarda bu madenin küresel enerji rekabetinin merkezinde yer alması bekleniyor. Goldman Sachs’ın “yeni altın” çıkışı da uranyumun artık yalnızca enerji değil, stratejik güç unsuru olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.