Dersler çakılı kaldı hep listelerde... Sömestır bitti, okul zamanı… Çocukların biyolojik saati nasıl ayarlanır?

Yarıyıl tatiliyle birlikte esneyen uyku saatleri, milyonlarca öğrencinin biyolojik saatini sekteye uğrattı.

Gece geç saatlere kadar ekran başında kalan veya sosyal aktivitelere katılan çocuklarda, vücudun uyku hormonu olan melatonin salınımı daha geç saatlere kaydı. Bu durum, okulun ilk günlerinde "jet-lag" benzeri bir sersemlik hissi, odaklanma güçlüğü ve sinirlilik halini beraberinde getirdi.

Sömestir tatili boyunca geç yatıp geç kalkan öğrencilerin bozulan uyku rutinleri, okulun açılmasıyla birlikte ciddi bir adaptasyon sorununa dönüştü.

Uzmanlar, sirkadiyen ritmi bozulan çocukların akademik başarılarının ve ruh sağlıklarının korunması için kademeli geçişin hayati önem taşıdığını vurguladı. UZMANLARDAN "KADEMELİ GEÇİŞ" UYARISI Konuyla ilgili görüş bildiren Stanford Üniversitesi Uyku Bilimleri Merkezi'nden Dr. Rafael Pelayo, uyku düzeninin bir gecede düzeltilemeyeceğine dikkat çekti.

Dr. Pelayo, "Beynin biyolojik saati bir ışık düğmesi değildir, aniden açıp kapatamazsınız. Tatil dönüşü yaşanan uyku borcunu kapatmak için her gün uyku saatini 15 dakika öne çekmek, vücudun doğal ritmine uyum sağlamasını kolaylaştırır" ifadelerini kullandı. Oxford Üniversitesi Sirkadiyen Sinirbilim Enstitüsü'nden Profesör Russell Foster ise sabah ışığının önemine değindi.

Foster, "Sabah alınan doğal gün ışığı, biyolojik saati sıfırlayan en güçlü tetikleyicidir. Öğrencilerin uyandıktan hemen sonra parlak ışığa maruz kalmaları, akşam daha erken saatte uykularının gelmesine yardımcı olur" dedi. Akşam'a göre; Foster ayrıca, yatmadan en az bir saat önce dijital ekranların kapatılmasının, mavi ışığın melatonin üzerindeki baskılayıcı etkisini azaltacağını belirtti.

Akademik Performans: American Academy of Sleep Medicine tarafından yayımlanan araştırmalar, düzensiz uykunun prefrontal korteks fonksiyonlarını zayıflattığını ortaya koydu. Bu durum, öğrencilerin yeni bilgileri öğrenme ve problem çözme yeteneklerini doğrudan olumsuz etkiledi. Duygusal Dengeler: Harvard Medical School bünyesinde yapılan çalışmalar, yetersiz uykunun çocuklarda kaygı bozukluklarını 0 oranında artırdığını saptadı.

Uzmanlar, sömestir sonrası düzenin yeniden tesisi için şu adımların atıldığını bildirdi: Işık Yönetimi: Akşam saatlerinde loş ışık, sabah ise tam aydınlık sağlandı. Dijital Detoks: Uyku öncesi beyin aktivitesini artıran oyun ve videolara kısıtlama getirildi. Beslenme Rutini: Akşam yemeği saatleri öne çekilerek sindirim sisteminin uykuya engel olması önlendi.