Deniz altı avcısı! Otonom helikopter ilk uçuşunu yaptı

Birleşik Krallık’ın savunma stratejisinde otonom sistemlerin payı giderek artıyor. Bu vizyonun önemli bileşenlerinden biri olan Leonardo Proteus otonom helikopteri, Kraliyet Donanması’nın hibrit hava kanadı stratejisinin en gelişmiş örneği olarak 16 Ocak’ta ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.

Leonardo mühendisleri tarafından geliştirilen Proteus, Atlantic Bastion adı verilen yeni denizaltı savunma ağı konseptinin hava unsuru olarak tasarlandı. Bu sistem, deniz, hava ve sualtı unsurlarını tek bir dijital ağda birleştirerek Atlantik, Kuzey Denizi ve Arktik bölgesinde sürekli gözetleme ve hedefleme kabiliyeti oluşturmayı amaçlıyor.

Birleşik Krallık, geçtiğimiz yıl yayımlanan 2025 Stratejik Savunma İncelemesi ile, geleneksel mürettebatlı platformları otonom sistemlerle desteklemeye dayalı yeni bir yaklaşımı benimsedi. Bu kapsamda, Kraliyet Donanması, yüzey gemileri ve denizaltıların yanı sıra düşük maliyetli ama çok sayıda otonom hava aracını da envanterine katmayı planlıyor. Uzmanlara göre, bu dönüşüm sadece maliyetleri düşürmekle kalmayacak, aynı zamanda deniz operasyonlarında risk paylaşımı ve görev süresini uzatma gibi kritik avantajlar sağlayacak.

Leonardo’nun AW09 helikopter platformu temel alınarak geliştirilen Proteus, yaklaşık 3 ton kalkış ağırlığına ve 1 ton faydalı yük kapasitesine sahip. Helikopter, 140 knot (yaklaşık 260 km/s) azami hıza ulaşabiliyor ve 5 saat kesintisiz havada kalabiliyor. Bu sayede, uzun menzilli denizaltı tespiti, gözetleme ve keşif görevlerinde etkin bir unsur haline geliyor.

Proteus’un taşıyabildiği ekipmanlar arasında: Sonar şamandıraları, Deniz gözetleme radarları, Haberleşme ve elektronik harp sistemleri, Yapay zekâ tabanlı görev bilgisayarları bulunuyor. Helikopterin modüler görev bölmesi, farklı operasyon senaryolarına göre hızla yeniden yapılandırılabiliyor.

Proteus’un temel rolü, Kraliyet Donanması’nın Merlin ve Wildcat deniz helikopterleri ile F-35B Lightning II savaş uçaklarına destek vermek. Bu sayede insanlı platformlar riskli bölgelerden uzak kalırken, otonom helikopterler denizaltı tespiti, gözetleme ve lojistik destek gibi görevleri üstlenecek. Uzmanlar, Proteus’un tam operasyonel hale gelmesiyle birlikte denizaltı harbinde görev paylaşımının yeniden tanımlanacağını, insanlı ve insansız sistemlerin ortak görev icra edebileceği karma kuvvet yapısının kalıcı hale geleceğini belirtiyor.

Proteus, klasik uzaktan kumandalı sistemlerden farklı olarak yüksek otonomiye sahip yapay zekâ destekli bir uçuş bilgisayarıyla donatıldı. Bu sistem, görev sırasında çevresel koşulları ve sensör verilerini analiz ederek bağımsız kararlar alabiliyor. Leonardo yetkilileri, test süreci ilerledikçe Proteus’un tam otonom görev yürütme kapasitesinin daha da artırılacağını açıkladı. Ayrıca, nihai seri üretim konfigürasyonunun mevcut prototipten hem teknik hem de görsel olarak farklılaşabileceği belirtildi.

Savunma analistlerine göre, Proteus’un ilk uçuşu, Birleşik Krallık’ın otonom deniz havacılığına geçişinde tarihi bir dönüm noktası. Platform, hem denizaltı avı operasyonlarında insan kaybı riskini azaltacak, hem de daha uzun süreli keşif görevlerine imkan tanıyacak. Kraliyet Donanması’nın planına göre, Proteus’un test ve entegrasyon sürecinin ardından, 2030’lu yılların başında operasyonel kullanıma alınması hedefleniyor.

Leonardo’nun Proteus helikopteri, otonom savunma teknolojilerinde yeni bir sayfa açıyor. Denizaltı harbinde “oyun değiştirici” olarak görülen bu sistem, İngiltere’nin geleceğin savaş konseptinde insansız hava unsurlarına verdiği stratejik önemin en somut göstergesi olarak öne çıkıyor. Haber Kaynağı: New Atlas