Damarları zırh gibi koruyan 5 besin! Uzm. Dyt. Selahattin Dönmez tek tek açıkladı:

Sağlıklı beslenmek, kalp ve damar sağlığını korumanın temel adımlarından biri. Zeytinyağı, sardalya, bitter çikolata, kabak çekirdeği gibi yiyecekler de damarların sağlıklı çalışmasına destek olan besinler arasında. Bu besinleri yeterli miktarda tüketmek kalp ve damar sağlığı için büyük önem taşıyor.

Uzm. Dyt. Selahattin Dönmez'in açıklamalarına kulak verelim şimdi...

Vasküler sağlık nedir derseniz; vücuttaki kan ve lenf taşıyan damar sistemlerinin temiz, esnek ve iyi çalışması anlamına gelir. Bu sistemde endotel tabaka oldukça önemlidir. Endotel tabaka ne kadar güçlü ise vasküler sistem sağlığı da o kadar iyi olur. Böylece oksijenin organlara yeterli gitmesi ve besin öğelerinin taşınması sağlanarak inme, damar tıkanıklığı, kalp krizi geçirme riskiniz de azalır.

Akdeniz diyeti uygulamak; tuzu azaltmak, doymuş yağları beslenmeden arındırmak, şeker tüketimini sonlandırmak vasküler ve endotel sağlık için temeldir. Fakat öyle bir 5 besin var ki; bu doğal süper besinler endotel tabakayı yeniler damar iç sağlığı koruyarak vasküler yaşlanmayı da geciktirir değerli okuyucularım.

British Medical Journal dergisinin 2026 yılı yayınında D vitamini takviyesi kullanımı ile ilgili yerinde bir uyarı geldi. Bu uyarıya ben de katılıyorum. Biliyorsunuz kan D vitamini düzeyine göre eksiklik olduğunda D vitamini takviyesi alınmasını öneriyoruz. Genel sağlık açısından D vitamini desteğinin faydalarını biliyoruz. Ancak gereksiz D vitamini kullanımı, kandaki değeri normal sınırların oldukça üzerinde tutma eğilimi ile yüksek doz D vitamini takviyesinin sağlık açsısından fayda değil risk yaratacak yan etkilere sebep olduğunu da çok iyi biliyoruz.

Gereksiz doz D vitamini kullanımı kan kalsiyum düzeyini yükseltmekte ve buna bağlı olarak böbrek taşı, böbrek hasarı veya D vitamini zehirlenmesine neden olabilmektedir. Yeni yayınlanan bu araştırmada yaşlı bireylerin gereksiz D vitamini takviyesi kullanımına bağlı ciddi bir yan etkiden bahsetti. Bu araştırmada 6 yıl 5065 yetişkin ileri yaşta bireylerde D vitamini takviyesi kullanan kişilerin kullanmayanlara göre bilişsel işlevlerde hızlı bir gerileme yaşadığını gösterdi.

Özellikle başlangıçta normal kan D vitamini düzeyi olan bireylerin D vitamini takviyesi almalarının bilişsel koruma değil tam tersi bilişsel bir hızlı gerileme yaşayabildiklerini açıkladı. Bu veri bize D vitamini beyni korur ve yaşlanmaya bağlı bilişsel zayıflamayı yavaşlatır kabul gören görüşünün herkes için geçerli olamayacağını açıklıyor. Yeterli D vitamini düzeyine sahipseniz bilinçsizce D vitamini takviyesi kullanımının sakıncalı olacağını bu araştırma bize bir kere daha uyarı niteliğinde bildiriyor diyebilirim.

VASKÜLER YAŞLANMAYI YAVAŞLATMAK İÇİN... 1 ZEYTİNYAĞI: Hem oleik asit hem zeytinyağı polifenolleri sayesinde vasküler sistemde damarların iç yapısını korur. HDL kolesterolü yükseltir ve endotel hücreleri iyileştirir. Gün içinde 2 yemek kaşığı sızma zeytinyağını ilaç gibi tüketmek en iyi yoldur.

2 SARDALYA VE HAMSİ: Bu balıklar içerdikleri çok yüksek omega 3 sayesinde nitrik oksit üretimini arttırıp inflamasyonu azaltarak vasküler sağlıkta doğal iyileşme sağlarlar. Haftada 4 kere 200 g öğünde bulundurmak yeterli.

3 SİYAH ÇİKOLATA: Siyah çikolata polifenollerden epikateşinler nitrik oksit sentezini arttırıp endotel tabakanın korunmasını sağlamayı destekler. Günde 20 gram siyah çikolata özellikle yüzde 70 ve üzeri kakao oranına sahip olanlarından tüketim idealdir.

4 KABAK ÇEKİRDEĞİ: L arjinin içeriği en yüksek olan kuruyemiştir. Badem, ceviz, yerfıstığı da L arjininden zengindir. Damar esnekliğini sağlar, HDL kolesterolün arttırılmasına destek olur. 1 avuç içi kadar her gün tüke- tim vasküler sağlık açısından önemlidir.

5 SİYAH ÜZÜM: Siyah üzüm antosiyaninler açısından çok zengin olup oksidatif stresi azaltıp nitrik oksit sentezini yükselterek vasküler sağlığa iyi gelir. Günde 20 adet siyah üzüm endotel tabakanın sağlıklı olmasını destekler.