Bu detaya aman dikkat: Sigara tüketimi beyni bozuyor! Hafıza merkezini adım adım inceltiyor!

Sigara, yalnızca akciğer ve kalp sağlığını değil beyin yapısını da olumsuz etkiliyor. 504 kişinin MR görüntülerinin incelendiğini söyleyen Nöroloji Uzmanı Mehmet Demir, “Araştırma, tütün kullanımının beyin korteksini incelttiğini ortaya çıkardı. Bu da demans riskini artırıyor. Üstelik gençlerin beyinlerini bozuyor” dedi

Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar, tütün kullanımının beynin en dış tabakası olan 'Serebral korteks'te ölçülebilir düzeyde incelmeye neden olduğunu ortaya koydu. Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Demir, bu tehlikeye dikkat çekerek, şu önemli bilgileri paylaştı: "Hafıza, dikkat, dil ve muhakeme gibi üst düzey bilişsel işlevlerin merkezinde yer alan korteksin incelmesi, bilişsel gerileme ve demans riski açısından önemli bir biyobelirteç."

Bu alandaki en güçlü bilimsel kanıtlardan birinin 504 kişinin beyin MR görüntülerinin incelendiği çalışma olduğunu belirten Uzm. Dr. Demir, araştırmada sigara kullanımının özellikle ön frontal bölgelerde belirgin olmak üzere yaygın kortikal incelmeyle ilişkili bulunduğunu ifade etti. Sonraki çalışmaların da ön frontal bölgeler, insula ve erken Alzheimer hastalığında atrofi görülen alanlarda benzer sonuçlar ortaya koyduğunu söyleyen Uzm. Dr. Demir, son yıllarda kullanılan genetik temelli 'Mendelyen Randomizasyon Yöntemleri'nin de sigara kullanımının gri madde hacminde azalmaya neden olduğuna dair güçlü kanıtlar sunduğunu belirtti.

Korteks kalınlığının yalnızca bir hacim ölçümü olmadığını ifade eden Uzm. Dr. Demir, bunun nöron yoğunluğu, hücreler arası bağlantılar ve dokunun mikroyapısal bütünlüğü açısından önemli olduğunu söyleyerek, "Kortikal incelme erişkinlerde bilişsel gerilemenin habercisi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle korteks kalınlığının nörodejeneratif süreçleri erken dönemde tespit edilmesinde önemli bir biyobelirteç" dedi.

Araştırmaya göre sigaranın özellikle karar verme, dürtü kontrolü, dikkat ve duygu düzenlemesinde görev alan bölgeleri etkilediğini ifade eden Uzm. Dr. Demir, hafızanın merkezi olarak bilinen 'Hipokampus' hacminde de azalma görülebildiğini söyledi.

En acı tablonun ise kortikal incelmenin yalnızca ileri yaşlarda görülen bir durum olmadığını söyleyen Uzm. Dr. Demir, "Genç erişkin sigara kullanıcılarında da benzer değişiklikler saptandı. Beyin gelişiminin devam ettiği genç yaşlarda maruziyet, daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Pasif içicilik de tehlikeli. Beyin sağlığını korumanın en etkili yollarından biri sigaradan uzak durmaktır" dedi.

Sigaranın beyin üzerindeki etkilerinin tek bir mekanizmayla açıklanamayacağını da belirten Uzm. Dr. Demir, oksidatif stres, nöroinflamasyon ve damar yapısında meydana gelen bozulmaların birlikte rol oynadığını ifade ederek, şöyle dedi: "Tütün dumanındaki toksik maddeler sinir hücrelerine zarar veriyor. Beyin kan akımını azaltıyor ve uzun yıllar içinde dokuda atrofiye yol açabiliyor. Bilimsel çalışmalar doz-yanıt ilişkisini ortaya koyuyor. Yaşam boyu içilen sigara miktarı arttıkça kortikal incelme ve beyin hacmindeki azalma da artıyor. Bu durum, gözlenen etkinin doğrudan tütün maruziyetiyle ilişkili olduğunu destekliyor."

Kortikal incelmenin yalnızca görüntüleme bulgusu olmadığını da belirten Uzm. Dr. Demir, bu sürecin uzun vadede hafıza, dikkat ve günlük yaşam becerilerinde gerilemeye neden olabileceğini söyleyerek, "Sigara, önlenebilir demans risk faktörleri arasında. Hem Alzheimer tipi demans hem de vasküler demans açısından riskli" diye konuştu.

Sigarayı bırakmanın beyin üzerindeki olumsuz etkileri azaltabildiğinin altını çizen Uzm. Dr. Demir, şu önemli tavsiyede bulundu: "Sigarayı bırakan kişilerde korteks yapısında zamanla kısmi toparlanma görülebiliyor. Beyin kendini onarmaya çalışıyor ve sigarayı bırakmak bu süreci destekliyor. Ancak hasarın bir kısmı uzun yıllar sürebiliyor. Bu nedenle sigarayı bırakmak için en doğru zaman mümkün olan en erken dönemdir."