• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
6
Yeniakit Publisher
Bir yıl yok sayılıyordu! Osmanlı'da ilginç uygulama
2023-05-20 17:13:40

Bir yıl yok sayılıyordu! Osmanlı'da ilginç uygulama

Osmanlı İmparatorluğu köklü ve büyük bir imparatorluktu. Böylesine büyük bir imparatorluğu yönetmek de bazen karışıklıklara neden oluyordu. Osmanlı’da mali planlamada iki farklı takvim esas alınıyordu ancak bu noktada içinden çıkılamaz bir sorun oluştu ve yeni bir kavram doğdu; sıvış yılı.

#1
Foto - Bir yıl yok sayılıyordu! Osmanlı'da ilginç uygulama

Peki sıvış yılı nedir? Hangi isyanlara kapı aralamıştır?

#2
Foto - Bir yıl yok sayılıyordu! Osmanlı'da ilginç uygulama

Osmanlı, malî planlamada iki farklı takvim kullanıyordu. Gelirleri güneş takvimine göre toplayan devlet, giderleri ise ay takvimini referans alarak belirliyordu.

#3
Foto - Bir yıl yok sayılıyordu! Osmanlı'da ilginç uygulama

Fakat burada büyük bir sorun oluşmaktaydı. 33 güneş yılının karşılığı 34 kamerî yıl etmekteydi. Bir yıl açıkta kalıyordu. Bu da demek oluyor ki Osmanlı Devleti, o sene hiçbir vergi almaksızın bütçesinden harcamak zorunda kalacaktı. Uygulanan bu sistemde en içinden çıkılamaz olan durum da şüphesiz, hicrî takvim esaslı maaş ödenen ulufelerin bütçeye verdiği zarar olacaktı.

#4
Foto - Bir yıl yok sayılıyordu! Osmanlı'da ilginç uygulama

Osmanlı İmparatorluğu’nda her 33 yılda bir o yıl hiç yaşanmamış kabul ediliyor ve hicri takvimden bir sene atlanıyordu. Devlet bu duruma böyle bir çözüm bulmuştu. Her 33 yılda bir o yıl hiç yaşanmamış adeta takvimlerden silinmiş kabul ediliyordu. Yani koskoca bir yıl yaşanmamış sayılıyordu. Bu duruma ise “sıvış yılı” deniyordu.

#5
Foto - Bir yıl yok sayılıyordu! Osmanlı'da ilginç uygulama

Osmanlı tarihinde sıvış yılı özellikle bütçe açısından sıkıntı oluşturan bir yıldı. Aydınlık'ın haberine göre; her 33 yılda; 32 adet vergi geliri alınıyor ancak 33 adet maaş ödemesi yapılıyordu. Bu da Osmanlı mali dengesini alt üst ediyordu. Denklik sağlamak için çözümler düşünülmeye başlanmıştı. Bu durum devlet bütçesinde, yüzde 30 civarında bir finansman ihtiyacına sebep oluyordu. Osmanlı’da meydana gelen neredeyse tüm askeri ayaklanmalar bahsi geçen bu yıla denk geliyordu. Gelirlerini alamayan askerler ve yeniçeriler isyanlar başlatmıştır. Sıvış yılı sebebiyle ortaya çıkan ilk isyan Buçuktepe İsyanı’dır. İkinci Murad’ın, oğlu Mehmet’i tahta çıkarmasının ardından vuku bulan ve Mehmet’in tahtı tekrar babasına bırakmak zorunda kaldığı bu yeniçeri isyanı, yeniçerilerin maaşlarına buçuk oranda zam yapılmasıyla son bulmuştur. Yeniçerinin problemi tahta bir çocuğun çıkmış olması değildir aslında. Dertleri ulufedir ve maaşlarının verilmeme sebebi de bu dönemin sıvış yılına denk gelmesidir. İkinci Osman’ın katlinden Vaka-yi Hayriye’ye kadar daha birçok olay sıvış yılına denk gelir. Fatih Sultan Mehmet’in ölümünden sonraki karışıklıklardan Yavuz Sultan Selim’in tahta çıkışına; İkinci Osman’ın katlinden Vaka-yi Hayriye’ye değin daha birçok olay da sıvış yılına denk gelir ve bu dönemlerde padişahlar önce yeniçerilerin ulufelerini ödemekle meşgul olmuşlardır. Devlet bu duruma çare olarak sürekli zam ve devalüasyon gibi çözümlere başvurmuştur. Başvurulan bu seçenekler Osmanlı’nın çöküşünde son derece etkili olmuştur.

x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23