ABD'den Çin'in Tayvan yakınındaki askeri tatbikatına yanıt

ABD Dışişleri Bakanlığı, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Tayvan Adası yakınlarında düzenlediği kapsamlı askeri tatbikatlara ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, Pekin’in Tayvan ve bölgedeki diğer aktörlere yönelik “agresif askeri faaliyetlerinin gereksiz yere gerilimi tırmandırdığı” belirtildi.

Bakanlık, Çin yönetimine “itidal çağrısında” bulunarak, Tayvan üzerindeki askeri baskıyı sonlandırma ve bunun yerine anlamlı bir diyalog sürecine girme çağrısı yaptı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “ABD, Tayvan Boğazı genelinde barış ve istikrarı desteklemekte, güç veya baskı yoluyla da dahil olmak üzere, statükonun tek taraflı olarak değiştirilmesine karşı çıkmaktadır.” Washington yönetimi, Tayvan’a yönelik her türlü zorlayıcı veya askeri baskı politikasının bölgesel güvenlik dengelerini bozduğunu belirterek, Asya-Pasifik’te istikrarın korunmasının öncelikleri arasında olduğunu yineledi.

Çin ordusu, 29-30 Aralık tarihlerinde Tayvan Adası’nın kuzey, güneybatı, güneydoğu ve doğu bölgelerini kapsayan iki günlük kapsamlı bir askeri tatbikat düzenlemişti. Tatbikat kapsamında hava, kara ve deniz unsurlarının eşgüdümlü olarak hareket ettiği, çok sayıda savaş uçağı ve donanma gemisinin Tayvan çevresinde manevralar yaptığı bildirilmişti. Pekin yönetimi, tatbikatın “ülke egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için düzenlendiğini” savunmuştu.

Tayvan meselesi, 1949’da Çin iç savaşı sonrasında ortaya çıkan bölünmeyle başladı. Komünist lider Mao Zedong’un zaferiyle Çin Halk Cumhuriyeti kurulurken, yenilen Çan Kay-şek liderliğindeki Koumintang güçleri Tayvan’a çekilerek burada “Çin Cumhuriyeti” hükümetinin varlığını sürdürdü.

Pekin yönetimi, Tayvan’ı “ülkenin ayrılmaz bir parçası” olarak görüyor ve gerekirse askeri güç kullanarak yeniden birleşme hedefini açıkça dile getiriyor. Tayvan ise 1949’dan bu yana fiili bağımsızlığını koruyor.

Son aylarda Tayvan çevresinde Çin’in askeri uçuş ve deniz devriyelerinin artması, bölgedeki tansiyonu yeniden yükseltti. ABD ve müttefikleri, Pekin’in bu hamlelerini “bölgesel statükoya meydan okuma” olarak değerlendiriyor. Washington, Tayvan’a yönelik olası bir saldırının “uluslararası barışa doğrudan tehdit” oluşturacağını vurguluyor.