150 yıldır aranıyordu! Büyük İskender’in savaş alanını Türk profesör buldu

Büyük İskender’in dünya tarihindeki yükselişini başlatan savaşın izleri, yaklaşık 150 yıllık arayışın ardından Çanakkale’de netleşti. ÇOMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Reyhan Körpe’nin Biga ve çevresinde yürüttüğü çalışmalarla, Granikos Savaşı’nın yapıldığı alanın Gümüşçay ovası ile batısındaki sırtlar üzerinde olduğu belirlendi.

ÇOMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Reyhan Körpe, Büyük İskender'in Perslere karşı ilk büyük zaferini kazanarak Asya'ya uzanan seferinin kapılarını açtığı 20 yıl önce, 150 yıldır keşfedilmeye çalışılan Granikos Savaş Alanı'nı bulmak için çalışmalara başladı. Daha önce Alman ve İngiliz bilim adamlarının yaptıkları çalışmalarda savaş alanını ırmağın kuzeyine yerleştirmişlerdi. Prof. Dr. Reyhan Körpe'nin Biga ilçesi ve çevresinde yapılan yüzey araştırması sırasında 2024 yılındaki çalışmalarda yaklaşık 2 bin 400 yıl önceki 'Granikos Savaşı'nın tam olarak nerede yapıldığı ortaya çıktı. Türk profesör tarafından yapılan çalışmalarda, bu savaşın, Granikos Çayı'nın hemen doğusunda Gümüşçay ovasıyla onun batısındaki sırtlar üzerinde olduğunu tespit edildi.

Yürütülen bilimsel araştırmalar ve arkeolojik bulgular doğrultusunda Granikos Savaş Alanı "Tarihi Sit Alanı" olarak tescillendi. Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan kararla, Biga ilçesi sınırlarındaki savaş alanı ve çevresi resmen koruma statüsüne kavuşurken karar Bakan Ersoy'un sosyal medya paylaşımıyla kamuoyuna dün duyuruldu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, paylaşımında, "Dünya tarihinin akışını değiştiren dönüm noktalarından biri olan Granikos Savaşı'nın gerçekleştiği alanı koruma altına aldık. Büyük İskender'in Perslere karşı ilk büyük zaferini kazandığı ve Asya'ya uzanan seferinin kapılarını açan Granikos Savaş Alanı artık 'Tarihi Sit Alanı' olarak tescillendi. Çanakkale'nin Biga ilçesinde yer alan bu eşsiz tarihî miras, arkeolojik bulgular ve bilimsel araştırmalar ışığında resmen koruma altına alınmış oldu. Çanakkale'mizin kültürel mirasına değer katacak bu önemli adımın tarih bilimine, kültür turizmine ve kültür rotalarımızın güçlenmesine önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum" ifadeleri yer aldı.

Büyük İskender'in Pers İmparatorluğu'na karşı kazandığı ilk büyük zaferin gerçekleştiği alan olarak kabul edilen Granikos Savaş Alanı, dünya tarihinin önemli askeri ve kültürel miras alanları arasında gösteriliyor. Koruma kararıyla birlikte bölgenin kültür turizmine kazandırılması, kültür rotaları içerisinde daha görünür hale gelmesi ve ilerleyen süreçte gerçekleştirilecek çevre düzenlemeleriyle ziyaretçilere açılması hedefleniyor.

Yaklaşık 2 bin 400 yıl önceki Granikos Savaşı'nın yapıldığı alanı tespit eden, projenin bilimsel danışmanı Prof. Dr. Reyhan Körpe, "Dünya tarihindeki en önemli şahsiyetlerden birisi hiç kuşkusuz Büyük İskender‘dir.

Büyük İskender milattan önce 334 yılında Perslere karşı giriştiği büyük seferin ilk savaşını günümüzde Çanakkale'nin Biga ilçesi yakınlarında Kocabaş Çayı kenarında ve antik çağda Granikos olarak bilinen çayın kenarında vermiştir. Bu savaş aslında İskender'i büyük yapan savaştır.

Çünkü İskender bu Granikos Savaşı'ndan sonra önce Anadolu'yu, daha sonra Mısır'ı, Mezopotamya‘yı ve Hindistan'a kadar olan bütün bilinen dünyayı fethediyor. Granikos Savaş alanı yaklaşık 100 yıldır, aşağı yukarı yeri Biga ile Karabiga arasında bir yerde olduğu bilinmekteydi. Biz ise son 4 yıldır bu savaş alanının tam olarak yerini tespit edebilmek için bu bölgede araştırmalar yapmaktaydık, bu araştırmalarımızda öncelikle Büyük İskender'in Troya'dan başlayıp, Biga'ya kadar Granikos Çayı'na kadar olan yaptığı seferin yani Çanakkale bölgesindeki seferin önce güzergahını tespit ettik.

Ordusunun konakladığı yerleri tespit ettik ve ayrıca İskender'in ordusunun Granikos Çayı'na nereden yaklaştığını bulduk ve bu bölgede yaptığımız çalışmalarda savaşın Granikos Çayı'nın hemen doğusunda Gümüşçay ovasıyla onun batısındaki sırtlar üzerinde olduğunu tespit ettik, bulduk. Bu çalışmalarımız tabii sadece arkeolojik çalışmalarla değil bütün eski çağ literatürünü taradık. Antik kaynakların bölgedeki topografyasını tespit ettik ve hangi tepenin, hangi antik kaynakta, ne şekilde anlatıldığını bulduk ve buna göre savaşın ne şekilde cereyan ettiğini ve tam olarak nerede yapıldığını bulmuş olduk" dedi.

Çanakkale bölgesinin bir savaş ya da savaşlar coğrafyası olduğunu kaydeden Körpe sözlerine şöyle devam etti:

"Şimdiye kadar bu bölgede Troya Savaşını biliyoruz. Troya etrafında olmuştu. Tabii 1915 yılındaki Gelibolu Yarımadasındaki Çanakkale Savaşları'nı biliyoruz. Bu savaş, bu bölgede lokalizasyonu yapılan, tespit edilen üçüncü savaş alanı oldu ve dünya tarihinin en önemli savaşlarından birisi bu. Sadece Türkiye için değil, Çanakkale içinde ve Çanakkale'nin turizm açısından da son derece önemli bir yer. İnsanlar büyük İskender'i biliyorlar, Granikos Savaşı'nı da az çok biliyorlar. Fakat şimdi Çanakkale'den Bursa yönüne gidenler, Biga'ya geldiklerinde orada hemen 5 dakika mesafede bu savaş alanını, yani İskender'in ayak bastığı ve savaştığı yerleri de olduğu gibi görebilecekler."