Dilimizin Sözlüğü Osmanlıca Türkçe
Yazının başlığı bile dilimizin nasıl bir kıyıma uğradığının işaretidir.
Efendim, dilimizin tarihi 7. yüzyıla kadar uzanır. Daha ötesine vardığı da söylenir ama biz 10. yüzyıldan başlatalım.
Kaşgarlı Mahmud’un “Divan Lügati’t” ve “Kutadgu Bilig’i” esas alalım.
10. yüzyıldan, 1 Kasım 1928 yılına kadar neredeyse bütün dünyayı sarıp sarmalayan dilimizin önünün kesildiğini ve büyük bir dil soykırımına uğradığımızı bilmeyenimiz yoktur.
Milli kültürümüz adına bir gecede ümmileştirilmeyle mücadele eden nadir isimlerden birisi de D. Mehmet Doğan’dır. Ömrünü bu meseleye hasretmiş bir isimdir.
Doğan’ın bu hususta yazdığı onlarca kitabının yanı sıra, nesilden nesle “okunan, anlaşılan, anlatılan ve uygulanan bir miras” olarak bırakılması gereken sözlüğü, dilimizin nasıl devrildiğinin de ispatıdır.
D. Mehmet Doğan’ın “Büyük Türkçe Sözlüğü” ilk defa 1981 yılında basılmıştı. Geçen yıllar içinde 7 defa genişletilerek 26 baskıya ulaştı.
Sekizinci genişletilmiş baskısı ise önemli bir yenilikle basıldı.
“Doğan Büyük Türkçe Sözlük’te”, kelimelerin Osmanlıca yazılışları da yer aldı ve söz varlığı 130 bini aştı.
Neden “Osmanlıca yazılışlı?” sorusunun cevabını D. Mehmet Doğan’dan dinleyelim:
¥
“Bütün dünyada dil kültürel devamlığın esas zeminidir, Türkiye’de ise kültürel devamlığı belirsizleştirmenin aracı hâline dönüştürülmüştür.
İşte bu eser, kültürel devamlılığı dil ve sözlük üzerinden sürdürmeyi esas tavır olarak benimsemiştir.Öncelikle Osmanlıca öğrenme ihtiyacı veya merakı olanların ihtiyacına cevap vermek için kelimelerin Osmanlıca yazılışları olan bir sözlük gerekiyordu.
İkincisi, Türk dünyasında alfabe birliği yok. Hâlâ bizim “eski yazı” dediğimiz harfleri kullanan Türk toplulukları var.
Komşumuz Irak’da, Suriye’de, İran’da milyonlarca Türkçe konuşan Türkler, Türkmenler, Afganistan’daki Türk toplulukları ve nihayet Çin istilasına maruz kalmış Uygur bölgesinin Türk toplulukları için bu sözlük bir müracaat kitabı olacaktır.
Sözlükte, sadece Arapça ve Farsça kelimelerin değil, dilimize yabancı dillerden geçen kelimeler ve yeni türetilen veya uydurulan kelimelerin de Osmanlıca yazılışları var.
Kelimelerin anlamlandırmasında şahit tutulan şair ve yazarların sayısı bin yüz otuz beşe (1135) ulaştı.
Edebiyat tarihimize mal olmuş şair ve yazarlardan seçilen mısralar, beyitler, cümleler, türkü-şarkı gibi anonim metinlerden alınan örneklerle benzersiz bir güldeste ortaya çıktı”.
¥
Evet, milli kültür ve şuurumuzun güçlenmesi için önemli bir kaynaktır. Sözlükte yer alan 1135 ismi yazmak istesek sayfalar tutar.
Yusuf Has Hacib’den, Hoca Ahmed Yesevî’den günümüze kadar edebiyat ve fikir silsilemize yer verilmiş.
Sözlük 2552+20 sayfaya ulaşması sebebiyle iki cilt basılmış. Sözlüğün temini hususunda şu bilgilerle sözü hitama erdirelim.
Talep edenlere kargo ücreti alınmaksızın üzeri fiyatı 200 TL yerine %30 indirimle 140 TL’den gönderilmekteymiş. İnternet siparişi: n11.com-trendyol.com www.yazaryayinlari.com
