Her 3 çocuktan birinde anemi var ve onları geri zekalı yapıyor...
Demir yetersizliği anemisi dünyada en sık rastlanan önemli beslenme sorunlarından biri.. Yaklaşık 2 milyar kişiyi etkilemekte.. Amerika Birleşik Devletleri'nde 1 ve 5 yaş arasındaki çocukların % 8'inde demir yetersizliği anemisi olduğu tahmin edilmektedir. Bizde, Bursa'da, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından yapılan taramada, 1-16 yaş grubundaki her 3 çocuktan birinde gelişimi ve zekâ düzeyini olumsuz etkileyebilen kansızlık tespit edildi. Demir yetersizliği anemisi, yeni yürümeye başlayan çocuklarda zihnî geriliğe; okul çağındaki çocuklarda ise başarısızlığa yol açıyor.
ANEMİ NEDİR?
Alyuvarların içinde bulunan hemoglobin değerinin yaşa ve cinse göre olması gereken değerden düşük olması demektir.
BELİRTİLERİ
Huzursuzluk, huysuzluk, iştahsızlık, çabuk yorulma, oturma, emekleme ve yürümede gecikme, öğrenmede güçlük, davranış bozuklukları, ateşli hastalıklara yatkınlık, kabızlık, baş dönmesi, kulak çınlaması...
Demir emilimi İyi olan gıdalar:
- Karaciğer (3 yemek kaşığı/50 gr.) ........ 5.0
- Dana kıyma (3 yemek kaşığı/50 gr.) ........ 1.6
- Kuzu eti (3 yemek kaşığı/50 gr.) .......... 0.9
- Tavuk (3 yemek kaşığı/50 gr.) ................. 0.4
- Balık (60 gr. iki küçük balık) ................ 0.5
Demir emilimi AZ olan gıdalar:
- Mercimek (1 yemek kaşığı) .................. 1.2
- Fasulye (1 yemek kaşığı) .......................... 0.7
- Yumurta (1 adet) ................................. 1.0
- Yeşil sebzeler (2 yemek kaşığı) ........... 0.2-1.0
- Kuru meyve (Üzüm, kayısı) (30 gr.) .. 0.4-1.1
- Ekmek (1 dilim)........................................ 0.4
- Kepekli bisküvi (1 adet 15 gr.)................ 1.5
BOL BOL ELMA VE PORTAKAL
Çocukların diyetinde yer alan portakal ve elma suyunun demir emilimi üzerinde olumlu etkisi olduğu belirtiliyor. Elma suyu sıktınız. İçen içti... Artanı buzdolabına koyup saklamak isterseniz kısa sürede, tıpkı kesilmiş elma gibi kararır. Bunu önlemek için, içine bir-iki çay kaşığı limon veya portakal suyu eklemelisiniz.
SÜTÜ ABARTMAK DEMİR EMİLİMİNİ ENGELLİYOR
Oyun çocukluğu döneminde (bir-üç yaş) ana sorun aşırı süt tüketimidir. Bu durumda süt çocuğun açlığını bastırır. Çocuk şişenin sonuna kadar içer. Bu durum, demirce zengin besinlerin alımını da engellemektedir. Bütün süt çeşitleri, günde 500 ml’den fazla içirilmemelidir.
İlk altı ayda demir eksikliğinin önemli sebeplerinden biri demir depolarının yetersiz olmasıdır. Gebelikte gelişen hafif-orta derecedeki anemide, bebeğin demir düzeyi etkilenmez. Ancak ağır anemide yenidoğanın demir düzeyleri etkilenmektedir.
Prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerin demir depoları erken tükeneceği için bu bebeklerde anne sütüyle beslenmeye iki ya da üçüncü ayda demir eklenmelidir. Ek gıdalara başlandığında ise kesinlikle demir yönünden zengin besinler de verilmelidir.
İkinci altı ayda demir eksikliği, diyette demirin yetersiz bulunmasındandır. Bu dönemde bebeğin demir ihtiyacı çocuğun gelişimine uygun olarak yiyebileceği demirden zengin besinlerin verilmesiyle karşılanabilir.
Okul öncesi (4-7 yaş) ve okul çocukluğu (7-12 yaş) döneminde demir eksikliği anemisi az görülür. Bu çocuklarda daha çok; mide/barsak hastalıkları görülmektedir. Eğer ısrar eden demir eksikliği anemisi durumu varsa, ayrıntılı araştırma gerekmektedir.
Ergenlik döneminde (12-18 yaş) hızlı büyümenin yanında özellikle genç kızlarda kan kaybı, vejetaryen ve semivejetaryen beslenme biçimi, yetersiz besin alımı, zayıflama rejimleri, yeme bozuklukları demir eksikliğinin sık görülmesine sebep olmaktadır.
