Trump'ın Çin ziyareti tamamlanana kadar çözüm süreci: Anlaşma geliyor mu? Çinli ihracatçılar bizi korkutmuyor demişti

Çin'de geçen yıl 1,2 trilyon dolarlık rekor ticaret fazlası verirken, Çinli ihracatçılar, ABD Başkanı Trump'ın Pekin ziyareti öncesinde tarife tehditlerinin artık kendilerini korkutmadığını söyledi. Başkan Trump, Pakistan ve diğer aracı ülkelerin telkinleriyle alınan bu kararın, Tahran üzerindeki baskıyı bir nebze olsun yumuşatarak anlaşma zemini yaratması umuluyor.

ABD Başkanı Donald Trump, gelecek hafta Çin'e yapacağı resmi ziyareti sonrası İran'ın önerilen barış çerçevesini kapsayacak nihai bir anlaşmaya dair "bir atılım" beklediği iddia edildi. Beyaz Saray yetkilileri, tarafların uzlaşmaya oldukça yakın olduğunu ifade etse de henüz resmi bir anlaşmanın imzalanmadığını vurguluyor.

Basına yansıyan demeçlerinde Çinli ihracatçılar, ABD Başkanı Trump'ın Pekin ziyareti öncesinde tarifelerin artık kendilerini korkutmadığını belirtti. Çinli firmalar, 2025'teki triple-dijital tarifelere rağmen ABD'li müşteri tabanlarını büyük ölçüde koruyarak Avrupa, Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Afrika'da yeni pazarlara açıldı. Çin geçen yıl 1,2 trilyon dolarlık rekor ticaret fazlası verirken, ABD'ye ihracat yüzde 20 düştü ancak Afrika'ya yüzde 25,8 arttı. Elektrikli dolaplar ve otomat satış makineleri üreten bir şirkette çalışan satış temsilcisi Yu Yangxian, "ABD ticaret yapmaya devam ettiği sürece bizimle iş yapmak zorunda" dedi. Yu'nun şirketi, ek maliyetlerin bir kısmını ABD'li tüketicilere yansıtma stratejisi kullanıyor. Tarifeler hala önemli olsa da, şirket 2025'teki çalkantılı yılı atlattı ve ABD'li müşteri tabanını büyük ölçüde koruyarak küresel çapta yeni pazarlar kazandı. Yu, bunun Çin imalatının ne kadar rekabetçi ve dayanıklı olduğunu gösterdiğini belirtti. Yu, Çin'in sektörler genelinde neredeyse tamamen yurt içi tedarik zincirleri oluşturmak için uzun süredir devam eden kendine yeterlilik stratejisini takip ettiğini belirtti. Trump'ın ziyareti hakkında "Görüşmeye mi yoksa savaş ilan etmeye mi geldiği fark etmez, bu bize büyük bir tehdit oluşturmaz" dedi. Çünkü Çin 2025'i 1,2 trilyon dolarlık rekor ticaret fazlasıyla kapattı. ABD'ye ihracat yüzde 20 düşerken, Afrika'ya yüzde 25,8, Latin Amerika'ya yüzde 7,4, Güneydoğu Asya'ya yüzde 13,4 ve Avrupa Birliği'ne yüzde 8,4 arttı. ABD-Çin rekabetinde tarifeler ön plandan çıktıkça, Çin'deki üreticiler üretim tabanlarını çeşitlendirme konusunda daha az baskı hissediyor. Genimex Group'un Asya başkanı Jonathan Chitayat, Vietnam ve Tayland gibi ülkelerden tedarikçiler bulsa da 500 tedarikçilik ağının yüzde 75'inin hala Çin'de olduğunu söyledi. Pride Mobility Products'tan Mike Sagan, yaklaşık 100 firmalık tedarik zincirinin yüzde 70-80'inin Çin'e bağımlı olduğunu belirtti. Chitayat, "Hepimiz aceleci eylemler almamayı öğrendik. Bekleyen herkes şimdi beklediği için oldukça iyi hissediyor" dedi. Sagan ise "Risk azaltma ve çeşitlendirme ortadan kalkmayacak, ancak acele etmek zorunda değil. Panik geçti ve insanlar Trump'ın açıklamaları konusunda biraz daha sert bir kabuk geliştirdi" ifadelerini kullandı.

Şanghay Amerikan Ticaret Odası başkanı Eric Zheng, yaklaşık 3 bin üyenin Trump'ın ziyaretinden sınırlı beklentilere sahip olduğunu ancak diyalog ihtimalinden teselli bulduğunu söyledi. Zheng, tarifeler ve ihracat kısıtlamalarında uzatılmış bir ateşkesi memnuniyetle karşılayacaklarını, ancak kalıcı bir rahatlamaya çok az kişinin güvendiğini belirtti. "Ateşkes harika, ticaret savaşından daha iyi, ancak ateşkes geçicidir. Bazı kesinliklere ihtiyacımız var. Şirketlerin önümüzdeki 90 gün veya altı ay için değil, birkaç yıl için plan yapması gerekiyor" dedi. Kaynak: The JP ABD Başkanı Donald Trump, gelecek hafta Çin’e yapacağı resmi ziyaret tamamlanana kadar İran ile yürütülen müzakerelerde diplomatik bir atılım gerçekleşmesini bekliyor. Axios’un üst düzey yetkililere dayandırdığı habere göre Trump, sunulan barış çerçevesi önerisiyle ilgili Tahran yönetiminden 24 ile 48 saat içinde kesin bir yanıt talep ediyor. Anlaşma sağlanması durumunda tarafların bir mutabakat zaptı imzalayarak bölgedeki gerilimi kalıcı olarak düşürecek bir süreci başlatması hedefleniyor. Beyaz Saray yetkilileri, tarafların uzlaşmaya oldukça yakın olduğunu ifade etse de henüz resmi bir anlaşmanın imzalanmadığını vurguluyor. Bazı Amerikalı diplomatlar ise İran’ın önerilen barış planını kabul edeceği konusunda temkinli yaklaşmaya ve şüphelerini korumaya devam ediyor. Trump yönetimi, bu kritik süreçte müzakere kanallarını açık tutarken bir yandan da olası bir başarısızlık durumunda askeri seçeneklerin her an masada olduğunu hatırlatıyor. Tek sayfalık mutabakat zaptı ve müzakere süreci Müzakerelerin temelini oluşturan ve yaklaşık 14 maddeden oluşan tek sayfalık mutabakat zaptı, çatışmaların sona erdirilmesi için genel bir yol haritası sunuyor. Taslak metne göre, tarafların karşılıklı onayıyla 30 günlük bir resmi müzakere dönemi başlayacak ve bu süre zarfında nükleer program üzerindeki kısıtlamalar, yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nın uluslararası ticarete açılması gibi temel sorunlar ele alınacak. Görüşmelerin devamı için İslamabad veya Cenevre gibi merkezlerin ev sahipliği yapabileceği değerlendiriliyor. Diplomatik sürece alan açmak adına Başkan Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere eşlik eden "Project Freedom" (Özgürlük Projesi) kapsamındaki askeri harekatı geçici olarak askıya aldı. Pakistan ve diğer aracı ülkelerin telkinleriyle alınan bu kararın, Tahran üzerindeki baskıyı bir nebze olsun yumuşatarak anlaşma zemini yaratması umuluyor. Ancak Washington, müzakerelerin istenilen hızda ilerlememesi durumunda askeri ablukanın çok daha sert bir şekilde yeniden tesis edilebileceğini açıkça belirtiyor. Başkan Trump, bir sonuca varılamaması halinde İran’a yönelik askeri müdahalelerin şiddetinin artırılacağı yönünde yeni bir ültimatom verdi. Yaptığı değerlendirmelerde görüşmelerin "iyi gittiğini" ve bir anlaşmanın "mümkün" olduğunu dile getiren Trump, aksi bir durumda bombardımanların daha önce görülmemiş bir yoğunlukla devam edeceğini ifade etti. Bu sert tutum, Tahran üzerindeki kararlılığın bir göstergesi olarak yorumlanıyor.