Okyanusların yüzde 90'ı sıcak deniz dalgası riski altında: Su akıntıları nedeniyle kritik önemde!

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (OD­TÜ) İklim Merkezi ve Deniz Bi­limleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu, küresel ısınma etkile­rinin belirgin biçimde görüldüğü okyanus­ların ve denizlerin iklim politikalarında daha güçlü yer bulmasının kritik önem ta­şıdığını kaydetti.

Okyanuslar son 20 yıldır her yıl insan­lığın yıllık enerji kullanımının yaklaşık 18 katı kadar ısıyı emdiğini vurgulayan Prof. Dr.Salihoğlu, “İklim sistemindeki fazla enerji büyük ölçüde denizlerde birikiyor" dedi. Küresel ölçekte deniz yüzey sıcaklık­larının rekor seviyelere ulaştığını vurgula­yan Salihoğlu, şöyle devam etti: "Okyanusların yüzde 80'inde sıcaklık artışı görüyoruz, bu artık geçici bir ano­mali değil, kalıcı bir ısınma eğilimi, küre­sel ortalamada 0,6 ila 1,5 derece arasında değişen sıcaklık artışları bölgesel olarak çok daha yüksek değerlere ulaştı. Bölge­sel denizlerde artışlar daha belirgin. Ak­deniz'de 1,1 ila 1,4 derece, Mersin ve İsken­derun körfezlerinde 2 ila 2,5 derece, Mar­mara'da yaklaşık 2 derece, Karadeniz’in doğusunda 2 ila 2,5 derece artış var. Ege'de ise artış soğuk su akıntıları nedeniyle 1 de­recelerde."

Okyanusların yalnızca ısınmadığına, ay­nı zamanda asitlendiğine ve oksijeninin azaldığına değinen Salihoğlu, Sanayi Dev­rimi'nden bu yana yüzey okyanus pH değe­rinin 0,1 birim düştüğünü, bunun yaklaşık yüzde 30'luk asitlik artışına karşılık geldi­ğinin altını çizdi. Salihoğlu, 1993'ten bu yana küresel de­niz seviyesinin yaklaşık 10 santimetre yükseldiğini ve yükselme hızının giderek arttığını aktararak, "Son 10 yılda deniz se­viyesindeki yıllık yükselme hızı yılda 5 mi­limetreye çıktı ve artmaya devam ediyor. Denizlerde sıcak hava dalgaları yaygınla­şıyor, kutuplar hariç okyanusların yüzde 90'ında yılda en az bir sıcak deniz dalgası görülüyor. Yüzde 55'inde ise bu, şiddetli kategoride yaşanıyor. Bu durum mercan beyazlaması, balık ölümleri ve ekosistem çöküşleriyle sonuçlanıyor." şeklinde ko­nuştu.

İklim değişikliğinin kıyı ekonomilerine etkisinden de bahseden Salihoğlu, turizm, balıkçılık, biyoteknoloji, enerji ve taşıma­cılığın doğrudan risk altında olduğu uyarı­sında bulundu. Deniz sıcaklıklarındaki artışın balıkla­rın dağılımını, göç yollarını ve üreme dö­nemlerini değiştirdiğini anlatan Salihoğ­lu, bu nedenle balık stoklarının geleceğine ilişkin tahminlerin giderek zorlaştığını, balıkçılıkta öngörülebilirliğin azaldığını dile getirdi.