İsrail’in İran saldırısı sonrası gündeme geldi! Hürmüz Boğazı neden bu kadar önemli

İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmanın ardından Hürmüz Boğazı yeniden gündeme geldi. Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol üreticisi ülkelerin Asya, Avrupa, Kuzey Amerika ve ötesine ikmal yaptığı kritik bir güzergâh. Küresel petrolün yaklaşık yüzde 20’si, Hürmüz Boğazı’ndan taşınıyor.

Hürmüz Boğazı nerde? Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan ve coğrafi olarak İran ile Umman arasında yer alan, dünya enerji ticareti için kritik öneme sahip stratejik bir su yoludur. Hürmüz Boğazı, kuzey kıyısında İran ile güney kıyısında Umman arasında yer alır. Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait Musandam Yarımadası da boğazın güney kıyısında bulunur.

Boğaz, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne ve oradan da Hint Okyanusu'na bağlar. Bu bağlantı, Basra Körfezi'ndeki petrol üreticisi ülkelerin açık denizlere erişimini sağlayan tek deniz yoludur. Hürmüz Boğazı'nın küresel enerji arzı ve güvenliği açısından oynadığı hayati rol, onu dünya haritasındaki en kritik ve jeopolitik açıdan en hassas noktalarından biri yapmaktadır.

İran Hürmüz Boğazı’nı kapatırsa ne olur? Hürmüz Boğazı'nın küresel önemi birkaç temel faktöre dayanmaktadır: Küresel Enerji Taşımacılığı: Dünyanın deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin önemli bir kısmı (yaklaşık -25'i) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık üçte biri bu boğazdan geçmektedir. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran gibi büyük petrol ve gaz üreticisi ülkeler, ürünlerini uluslararası pazarlara bu boğaz aracılığıyla ulaştırmaktadır.

Boğazın kapanması veya ticari trafiğin aksaması, küresel petrol ve gaz fiyatlarında büyük artışlara neden olabilir, bu da dünya ekonomisi üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturur. JP Morgan’ın Haziran 2025 tarihli değerlendirmesine göre, boğazın kapanması durumunda petrol fiyatları varil başına 120-130 dolar aralığına fırlayabilir.