İlahi mesajın yayıldığı kutsal topraklar! İşte peygamberlerin yaşadıkları ülkeler

İnsanlık tarihine yön veren peygamberler, yalnızca dini öğretileriyle değil, yaşadıkları bölgelerle de büyük bir anlam taşır. Allah'ın vahyini insanlara ulaştırmak için gönderilen peygamberler, farklı kültürlere ve coğrafyalara hitap ederek, ilahi mesajı yaydılar. Peki, peygamberler hangi ülkelerde yaşadı?

HZ. ADEM (a.s) | SRİ-LANKA Bazı İslam tarihçileri tarafından aktarılan, ancak Kur’an ve sahih hadislerde yer almayan rivayetlere göre, cennetten yeryüzüne indirilen Hz. Âdem ve Hz. Havva farklı bölgelere gönderildi. Yaygın anlatımlara göre Hz. Âdem, Hindistan'a ya da Seylan (günümüzdeki Sri Lanka) adasına inerken, Hz. Havva'nın Cidde'ye indiği belirtilir. Yıllar süren ayrılığın ardından, ikilinin Arafat ve Müzdelife bölgelerinde buluştuğu rivayet edilir. Bu anlatımlar, İslam tarihçileri Taberî, Mes‘ûdî, Ya‘kūbî ve Sa‘lebî gibi isimlerin eserlerinde yer almaktadır.

HZ. İDRİS (a.s) | IRAK Taberî’nin aktardığı rivayete göre, Hz. Âdem 622 yaşına geldiğinde Allah ona peygamberlik verdi. Âdem ve Şît’ten sonra insanlık tarihindeki ilk peygamber olduğu belirtilen Hz. İdris'e, ilahi vahiy olarak otuz sahîfe indirildi. Peygamber olarak Kābiloğulları’na gönderilen Hz. İdris, kavmini hak yola çağırarak Allah’a itaat etmelerini ve şeytana karşı koymalarını öğütledi. Ancak, ona gönderilen topluluk, davetine uymayarak ona karşı geldi.

HZ. NUH (a.s) | IRAK Hz. Nûh, Kur’an-ı Kerim’de en geniş şekilde anlatılan peygamberlerden biri olup, “ülü’l-azm” olarak adlandırılan beş büyük peygamber arasında yer alır. Kur’an’da kırk üç defa ismi geçerken, yetmiş birinci sure onun adını taşır ve tamamen onun tevhid mücadelesine ayrılmıştır. İlahi mesajı insanlara duyurmakla görevlendirilen Hz. Nûh’un hayatı, Kur’an’da peygamberlik dönemine odaklanarak anlatılır. Kendisine inanmayan kavmi, büyük bir tûfan ile cezalandırılmış ve bu olay tarihe “Nûh Tufanı” olarak geçmiştir.

HZ. HUD (a.s) | IRAK İslamî kaynaklara göre Hz. Hûd, fiziksel olarak babasına en çok benzeyen, esmer tenli, gür saçlı ve güzel yüzlü bir peygamber olarak tasvir edilir. Bazı rivayetlere göre, Babil’de yaşamış ve insan toplulukları arasında dillerin farklılaşmasıyla birlikte Âd, Semûd ve bazı diğer kabilelerle Arapça konuşmaya başlamıştır. Ancak Âbir’in soyundan gelenler zamanla adaletsiz davranışlar sergileyince, Allah onları doğru yola çağırması için Hz. Hûd’u peygamber olarak göndermiştir.

HZ. SALİH (a.s) | SUUDİ ARABİSTAN Kur’ân-ı Kerîm’e göre Hz. Sâlih, Semûd kavmine peygamber olarak gönderilmiştir. Onun, kavminin en saygın ailelerinden birine mensup olduğu rivayet edilir. Halkını Allah’ın yoluna çağıran Hz. Sâlih, adaleti ve doğruluğu savunarak Semûd kavmini haktan sapmamaları konusunda uyarmış, ancak çoğunluk onu dinlememiştir.

HZ. İBRAHİM (a.s) | IRAK Hz. İbrâhim, Kur’ân-ı Kerîm’de en çok bahsedilen ülü’l-azm peygamberlerden biri olarak bilinir. Onun doğum yeri hakkında çeşitli rivayetler bulunmakta olup, Ahvaz’daki Sûs, Bâbil’deki Kûsâ veya Kesker sınırındaki Verkā gibi bölgelerde doğduğu söylenmektedir. Babasının, onu Nemrud’un hüküm sürdüğü Kûsâ'ya götürdüğü rivayet edilir. Hz. İbrâhim, inancını yaymak için büyük mücadeleler vermiş, Nemrud’un zulmüne karşı direnmiş ve tevhid inancını savunarak insanları Allah’a yönlendirmeye çalışmıştır. Elam kralının Filistin’i işgal edip Sodom ve Gomore’yi yağmalaması, Hz. Lût’u esir alması üzerine Hz. İbrâhim, Amoriler’le bir antlaşma yaparak adamlarıyla birlikte işgalcilere karşı harekete geçmiş, Filistin’i düşmandan temizleyerek yeğeni Lût’u ve halkını kurtarmıştır. Onun hayatı, iman, fedakârlık ve mücadele ile şekillenmiş, tevhid mücadelesi tüm semavi dinlerin temelinde yer almıştır.

HZ. LÛT (a.s) | FİLİSTİN Tevrat’a göre Lût, Terah’ın torunu, Hz. İbrâhim’in ise yeğenidir. İslâm öncesi Arap toplumunda bilinmeyen "Lût" isminin İbrânîce veya Süryânîce kökenli olduğu öne sürülmektedir. Rivayetlere göre, Haran’ın Ur şehrinde vefat etmesinin ardından babası Terah, oğlu Hz. İbrâhim’i, gelini Sâre’yi ve torunu Lût’u yanına alarak Harran’a göç etmiştir. Terah’ın Harran’da vefat etmesi üzerine Hz. İbrâhim, yeğeni Lût ile birlikte Ken‘an diyarına doğru yolculuğa çıkmıştır. Bu yolculuk, ilerleyen süreçte Lût’un peygamberlik vazifesiyle görevlendirilmesine ve Sodom halkına gönderilmesine vesile olmuştur.

HZ. LÛT (a.s) | FİLİSTİN Tevrat’a göre Lût, Terah’ın torunu, Hz. İbrâhim’in ise yeğenidir. İslâm öncesi Arap toplumunda bilinmeyen "Lût" isminin İbrânîce veya Süryânîce kökenli olduğu öne sürülmektedir. Rivayetlere göre, Haran’ın Ur şehrinde vefat etmesinin ardından babası Terah, oğlu Hz. İbrâhim’i, gelini Sâre’yi ve torunu Lût’u yanına alarak Harran’a göç etmiştir. Terah’ın Harran’da vefat etmesi üzerine Hz. İbrâhim, yeğeni Lût ile birlikte Ken‘an diyarına doğru yolculuğa çıkmıştır. Bu yolculuk, ilerleyen süreçte Lût’un peygamberlik vazifesiyle görevlendirilmesine ve Sodom halkına gönderilmesine vesile olmuştur.

HZ. İSHAK (a.s) | FİLİSTİN Hz. İbrâhim’in Sâre’den olan oğlu Hz. İshak, Kur’ân-ı Kerîm ve Tevrat’ta adı geçen peygamberlerden biridir. Yahudi geleneğinde Hz. İbrâhim’den sonra ikinci ata olarak kabul edilen Hz. İshak, yaklaşık M.Ö. 19. veya 18. yüzyıllarda yaşamıştır. Allah’ın lütfu olarak ileri yaşlarında dünyaya gelen Hz. İshak, hem İbrâhim peygamberin soyunun devamını sağlamış hem de Yahudi ve Hristiyan geleneklerinde önemli bir rol üstlenmiştir. Kur’an’da kendisi sabırlı, salih ve bereketli bir peygamber olarak anılmış, özellikle Allah’ın rahmetinin bir tecellisi olarak gönderildiği vurgulanmıştır.

HZ. YAKUP (a.s) | FİLİSTİN Hz. Ya‘kūb, Kur’ân-ı Kerîm’de peygamber olarak anılan ve İsrâiloğulları’nın atası kabul edilen önemli şahsiyetlerden biridir. Yahudi inancına göre İbrâhim ve İshak ile birlikte İsrâil halkının temelini oluşturan üç büyük atadan biri olarak kabul edilir. Ya‘kūb isminin İbrânîce kökeni "Yaakov" olup, anlamı konusunda farklı yorumlar bulunmaktadır.

HZ. EYYÛB (a.s) | SURİYE Hz. Eyüp, peygamberler silsilesinde sabır ve teslimiyetin sembolü olarak anılan, büyük bir imtihanın içinden geçen, ancak her türlü zorluk karşısında inancını kaybetmeyen kutlu bir şahsiyettir. Yakup Peygamber’in kardeşi Iys’ın soyundan geldiği rivayet edilen Hz. Eyüp’ün, Şam civarında yaşadığı ve peygamber olarak gönderildiği bilinmektedir. Ancak yaşadığı dönemde ona iman edenlerin sayısı oldukça azdı.

HZ. ŞUAYİP (a.s) | SUUDİ ARABİSTAN Hz. Şuayb, peygamberler arasında hikmet ve adaletiyle bilinen, kavmini doğruluk ve dürüstlük yoluna çağıran önemli bir şahsiyettir. Onun soyu ve kimliği hakkında çeşitli rivayetler bulunmakla birlikte, bazı kaynaklarda Hz. İbrâhim’in soyundan geldiği belirtilir. İbn Sa‘d ve İbn Habîb gibi tarihçiler, onun ismini Şuayb b. Yevbeb b. Ayfa b. Medyen b. İbrâhim şeklinde kaydetmişlerdir.

HZ. MUSA (a.s) | MISIR Hz. Musa, hem Yahudilik hem Hristiyanlık hem de İslam inancına göre büyük bir peygamber ve adaletin simgesi olarak kabul edilir. O, İsrâiloğulları’nı Firavun’un baskı ve zulmünden kurtarıp özgürlüğe kavuşturan, ilahi vahyin tebliğcisi ve kutsal yasaların taşıyıcısıdır.

HZ. HARUN (a.s) | MISIR Hârûn isminin kökeni kesin olarak bilinmemektedir. İbrânîce Tevrat’ta Aharon şeklinde geçen bu kelimenin, Filistin Süryânîcesi’nden Arapça’ya geçtiği düşünülmektedir. Bazı kaynaklar, ismin “parlayan” anlamına gelebileceğini öne sürmektedir.

HZ. YUŞA (a.s) | MISIR Yûşa‘ isminin İbrânîce kökeni, “Tanrı kurtuluştur” veya “Tanrı kurtarır” anlamına gelen Yehoşua (Yeoşua) olarak bilinir. Tevrat’a göre asıl ismi Hoşea olan Yûşa‘ (Sayılar, 13/8; Tesniye, 32/44), Mûsâ tarafından Yehoşua olarak değiştirilmiş (Sayılar, 13/16) ve zamanla Yeşua formuna kısaltılmıştır (Catholicisme, VI, 1034). Arapça’ya ise Yûşa‘ şeklinde geçmiştir (Cevâlîkī, s. 644). Hz. Yuşa Peygamber'in mezarı İstanbul, Beykoz'dadır.

HZ. ZÜLKİFL (a.s) | SURİYE Zülkifl ismi, "sahip, mâlik" anlamına gelen zû kelimesi ile "nasip, kısmet; eş, benzer; kefalet" gibi anlamlar taşıyan kifl kelimesinin birleşiminden oluşur. Bu nedenle "nasip sahibi, kısmetli" veya "kefalet sahibi" anlamına gelir (Lisânü’l-ʿArab, “kfl” md.). Zülkifl ismi, Kur’ân-ı Kerîm’de el-Enbiyâ 21/85 ve Sâd 38/48 ayetlerinde geçmektedir.

HZ. İLYAS (a.s) | SURİYE Kur’an-ı Kerîm’de İlyâs ismi iki kez (el-En‘âm 6/85; es-Sâffât 37/123), İlyâsîn şeklinde ise bir kez (es-Sâffât 37/130) geçmektedir. İlyâs’ın, mümin kullardan olduğu, kavminin taptığı Ba‘l inancına karşı mücadele ettiği ve kendisinden sonra gelenler tarafından hayırla anıldığı belirtilmektedir.

HZ. ELYESA (a.s) | SURİYE Elyesa‘ kelimesinin kökeni ve telaffuzu konusunda farklı görüşler öne sürülmüştür. Bazı müfessirler, kelimenin asıl halinin "Yesa‘" veya "Leysa‘" olduğunu, başındaki "El" ekinin ise harf-i tarif olduğunu ifade etmişlerdir. Yaygın olarak Elyesa‘ şeklinde okunsa da, bazı kaynaklarda Elleysa‘ biçiminde telaffuz edildiği de görülmektedir (bk. Kurtubî, VII, 32-33).

HZ. DAVUD (a.s) | FİLİSTİN Kur’ân-ı Kerîm ve hadislerde Hz. Dâvûd’un farklı özellikleri zikredilmekle birlikte, soy kütüğü ve hayatına dair ayrıntılı bilgilere yer verilmemektedir. Diğer İslâmî kaynaklarda bulunan rivayetler ise büyük ölçüde İsrâiliyat kökenli olup, Ahd-i Atîk’te yer alan bilgilerle benzerlik göstermektedir.

HZ. SÜLEYMAN (a.s) | FİLİSTİN Yahudilik ve Hıristiyanlık’ta yalnızca bir kral olarak kabul edilen Hz. Süleyman, İslam'da ise hem hükümdar hem de peygamber olarak kabul edilir. İbrânîce kökenli olan Şelomoh (Şlomo) isminin, “barış, selamet, sükûnet” anlamına gelen şalom kelimesinden türediği ve “barışsever, barışçı” anlamını taşıdığı ifade edilmektedir.

HZ. YUNUS (a.s) | IRAK İbrânîce Yonah (güvercin) kelimesi Grekçe’ye Ionas, Arapça’ya Yûnus, Batı dillerine Jonas ve Jonah şeklinde geçmiştir.

HZ. ZEKERIYA (a.s) | FİLİSTİN Zekeriyyâ kelimesinin kökeni İbrânîce Zekarya olup, “Yahve hatırlar” anlamına gelmektedir. İslamî kaynaklarda da bu kelimenin İbrânîce olduğu belirtilmiş ve Zekeriyyü veya Zekeriyyâ şeklinde farklı telaffuzlarla anılmıştır.

HZ. YAHYA (a.s) | FİLİSTİN Hristiyanlık’ta Vaftizci Yahyâ olarak bilinen (John the Baptist, Jean-Baptist), İslamî kaynaklarda Hz. Yahyâ olarak anılmaktadır. Zekeriyyâ’nın oğlu olan Yahyâ’nın annesi, Hz. Meryem’in teyzesidir. Yahyâ isminin Batı dillerindeki karşılığı olan Jean (John), İbrânîce Yôhânân kelimesinden türemiş olup, “Yehova lutfetti” anlamına gelmektedir. Bu isim, Grekçe’de Ioannes, Latince’de ise Joannes olarak geçmiştir.

HZ. İSA (a.s) | FİLİSTİN Hz. Îsâ, Kur’ân-ı Kerîm’de Îsâ, İbn Meryem ve Mesîh isimleriyle anılan, kendisine İncil verilen ve Hz. Muhammed’in geleceğini müjdelediği bildirilen bir peygamberdir. İslam inancına göre Allah’ın kelimesi ve bir ruhu olarak nitelendirilse de onun yalnızca bir kul ve peygamber olduğu vurgulanır. Hristiyanlık’ta ise Tanrı’nın oğlu olarak kabul edilir ve Mesîh unvanıyla ilahî bir kimliğe büründürülür.

HZ. MUHAMMED (s.a.v) | SUUDİ ARABİSTAN Son peygamber Hz. Muhammed (s.a.v.), Fil Vakası’ndan sonra 20 Nisan 571 Pazartesi günü (bazı rivayetlere göre 569 yılında) Mekke’de dünyaya geldi. Adnânîlerin ana yurdu olarak kabul edilen Mekke, onun doğumuyla birlikte insanlık tarihinin en önemli olaylarından birine tanıklık etti. (Haber 7)