Gizli nesneyi fark ettiler! İnsanlarda dokunmadan hissetme yeteneği keşfedildi

Dokunma duyusunun çalışması için illa bir şeye temas etmek gerekmeyebilir. İngiltere’de yapılan yeni araştırmada insanlar, göremedikleri ve kuma gömülü bir nesneyi parmakları henüz değmeden hissedebildi. Araştırmacılar, bu sonucu insanlarda şimdiye kadar ölçülmemiş bir “uzaktan dokunma” yeteneğinin ilk deneysel kanıtı olarak değerlendiriyor.

Queen Mary University of London ve University College London araştırmacıları, 18-26 yaş arasındaki 12 kişiyi özel olarak hazırlanan kum havuzunda test etti. Katılımcıların önüne, bazı denemelerde kumun altına 5 santimetrelik bir küp yerleştirildi. Bazı denemelerde ise kumun altında hiçbir nesne bulunmadı.

Görüşleri engellenen katılımcılardan işaret parmaklarını kumun içinde yavaşça ilerletmeleri ve bir nesnenin bulunduğunu hissettikleri anda durmaları istendi.

Toplam 216 denemenin sonuçları, katılımcıların yalnızca tahminde bulunmadığını gösterdi. Küpün bulunduğu 144 denemenin 79’unda kişiler doğrudan temas gerçekleşmeden önce durdu. Temas öncesindeki algılama mesafesinin ortanca değeri yaklaşık 2,7 santimetre olarak ölçüldü.

Fiziksel modellemeler ise kum içindeki etkinin teorik olarak yaklaşık 6,9 santimetreye kadar ulaşabileceğini gösterdi. Katılımcıların genel doğruluk oranı yüzde 70,7 olarak hesaplandı.

Peki, insan nesneyi dokunmadan nasıl hissediyor?

Araştırmacılara göre işin sırrı kum tanelerinin hareketinde. Parmak kumun içinde ilerlediğinde önündeki taneleri sıkıştırıyor ve yerlerini değiştiriyor. Bu hareket kumun içinde küçük kuvvet zincirleri oluşturuyor.

Eğer ileride gömülü sert bir cisim varsa bu zincirlerin davranışı değişiyor. İnsan parmağı, nesnenin kendisine değil, onun kum üzerinde oluşturduğu çok küçük direnç farkına tepki veriyor. Benzer bir mekanizmanın bazı kıyı kuşlarının kum ve çamur altındaki avlarını bulmasına yardımcı olduğu biliniyor.

Araştırmacılar aynı deneyi bir robot koluyla da tekrarladı. Dokunma sensörleri ve yapay zeka modeliyle çalışan sistem, gömülü küpü ortalama 6 santimetre uzaktan algılayabildi. Bu mesafe insanlardan daha yüksek olsa da robot çok daha fazla yanlış alarm verdi.

Robotun doğruluk oranı yüzde 40’ta kalırken insanlarda bu oran yüzde 70,7 oldu. Araştırmacılar, insan sinir sisteminin yalnızca küçük titreşimleri algılamakla kalmayıp gereksiz sinyalleri ayıklamakta da daha başarılı olabileceğini düşünüyor.

Çalışmanın sonuçları yalnızca insan duyularına ilişkin yeni bir ayrıntı ortaya koymuyor. Araştırmacılar bu mekanizmanın taklit edilmesiyle toprağın altındaki arkeolojik kalıntıları arayan, enkazda çalışan ya da görüşün mümkün olmadığı ortamlarda hareket eden robotların geliştirilebileceğini belirtiyor. Benzer sistemlerin gelecekte deniz tabanında, Ay’da veya Mars’taki gevşek zeminlerde de kullanılabileceği düşünülüyor.