Benzinli araçlarla dizel araçlar arasındaki en temel farklılıklar; yakıt masrafları ve bu motorların performansları arasındaki farklardır. Son yıllarda artan benzin fiyatlarına karşılık mazotun daha az maliyetli olması ve aynı miktarda mazot ile daha uzun mesafeler gidilmesi gibi sebeplerle dizel araçlara olan ilgi artmıştır.

Bunun yanı sıra dizel araçların yakıt tasarruflarının sadece uzun mesafelerde belli olması ve performanslarının düşük olması gibi sebeplerle benzinli araçlara olan ilgi e azalmamıştır. Şimdi sırasıyla her bir motorun özelliklerine bakalım.

Dizel motorun üstünlükleri nelerdir?

Dizel motorlu araçların ekonomik oldukları doğrudur. Ancak şunu hemen belirtelim ki, bu araçların yaptıkları yakıt tasarrufları ancak yılda 25000 km ve üzeri mesafe kat edildiğinde belli olmaktadır. Eğer araç ile yılda 25000 km’nin altında yol alınıyorsa bu durumda dizel araçlar hissedilir bir yakıt tasarrufu sağlamazlar. Eğer yıl içerisinde 50000 km ve üstü yol alınırsa dizel araçlar tasarruftan ziyade artık kar sağlamaya başlarlar.

Benzin ile eşit miktardaki mazot, daha fazla mesafe alınmasına olanak sağlar. Dizel motorlar çok daha az arıza çıkarırlar. Eğer dizel motorun bakımları düzenli olarak yapılır ve araç ta düzgün kullanılırsa benzinli araçlara göre çok daha az arıza çıkartırlar. Dizel motorlu araçlarda yangın riski daha düşüktür. Dizel motorlar üretilmiş en verimli motorlardır. Bilindiği gibi verim, giren enerjinin çıkan enerjiye oranıdır. Dizel motorlar aldıkları enerjiye göre en fazla enerji üreten motorlardır. Her aracın ikinci el pazarına sunulduğunda fiyatı düşer. Ancak dizel araçların fiyatları daha az düşer.

Benzin motorun üstünlükleri nelerdir?

Benzinli araçların fiyatları, aynı segmentteki dizel araçlara göre yaklaşık 3000 TL ile 4000 TL daha ucuzdur. Benzinli motorların bakı masrafları daha ucuzdur. Benzinli araçların motorları çok daha sessiz bir şekilde çalışmaktadırlar. Son yıllardaki teknolojiler sayesinde dizel araçlar da gayet sessiz çalışmaktadırlar. Fakat özellikle de eski dizel motorlar oldukça gürültülü çalışırlar. Benzinli araçlar soğuk havalarda bile ısıtılmaya gerek duymadan çalıştırılabilirler. Ancak dizel motorların ısınması gerekmektedir. Eğer yılda 25000 km’nin altında yol kat ediyorsanız ve şehir içinde kullanıyorsanız benzinli araçlar size ekonomi sağlayacaktır.

Dizel veya benzin motoru fark etmeksizin, turbo aynı görevi görüyor ve motora daha fazla hava temin etmekle yükümlü.

Ancak her iki motorun çalışma prensipleri ve yapıları farklı olduğu için turbo sistemlerinin de farklı özelliklere sahip olması gerekiyor. İki motor tipi arasındaki temel farklılıklar ise aşağıdaki şekilde listelenebilir ve bu farklılıklar nedeniyle de dizel ve benzin motorlarda kullanılan turboların özellikleri birbirlerinden farklıdır.

Dizel, benzine göre daha zor tutuşan ve bu nedenle de daha fazla sıkıştırılması gereken bir yakıttır. Üstelik tutuşma, benzin motorlarındaki gibi yanma odasındaki hava-yakıt karışımı buji ile değil, sıkıştırılan havanın üzerine yüksek basınçlı yakıt püskürtülerek kendiliğinden sağlanır. Bu nedenle de dizel motorların sıkıştırma oranı benzin motorlarından genellikle 1.5-2 kat daha yüksektir. Ancak yüksek sıkıştırma oranı nedeniyle yanma odasında oluşan basınca daha iyi dayanmaları amacıyla birçok parçası daha fazla et kalınlığına sahiptir ve bu nedenle de daha ağırdır.

Bu durum motor ömrü açısından avantaj sağlasa da özellikle hareket halindeki parçalar için aslında önemli bir dezavantajdır. Benzer hacimdeki bir benzin motoruna göre piston, piston kolu, krank mili, eksantrik mili, supaplar ve benzeri hareketli parçalar dizel motorlarda daha ağırdır. Bu nedenle de özellikle ilk hareketleri daha zordur ve üst devirlere de daha zor tırmanırlar. Bu da yanma için olmazsa olmaz olan hava emişini zorlaştırır. İşte tam da bu noktada turbo beslemenin, dizel motorlarda daha yüksek basınçlı hava emmek yerine daha fazla (daha hacimli) hava emmeye yardım eden bir görevi vardır.

Benzin yakıtı çok daha rahat tutuşan ve çok yüksek sıkıştırmaya gerek olmayan bir yakıttır. Bu nedenle de benzin motorunun parçaları daha ince şekilde tasarlanır ve bu da daha hafif olmalarını sağlar. Daha hafif yapı, hem piston ve krank mili gibi parçaların ilk hareketlerinin daha rahat olmasını sağlar hem de yüksek devirlere çıkmakta daha isteklidirler. Kısacası ataletleri dizel motora göre daha düşüktür ve bu da iyi bir özelliktir. Dizel motora göre daha yüksek devirlere çıkabilmeleri ise hava emişini daha rahat yapmalarını sağlar. Yani kendi başlarına (atmosferik) hava emişini dizel motora göre çok daha iyi gerçekleştirirler.

Bu durumu özellikle otomobillerde atmosferik benzin motorların çok daha yaygın bir şekilde kullanılmasından anlayabiliriz. Geçmiş dönemlerde atmosferik dizel motorlar kullanılmış olsa da atmosferik benzin motora göre oldukça azınlıktadırlar. Günümüzde otomobillerde atmosferik benzin motorlar hala kullanılıyor olmasına rağmen atmosferik dizel motorun kullanımına dair bir örnek yoktur.