Balık var tayfa yok! 80 bin lira maaşla işçi bulunamıyor

Ege kıyılarında av sezonu tüm hızıyla sürerken, balıkçılar denizde değil karada mücadele veriyor. Türkiye’nin balık üretiminde önemli paya sahip Egeli kaptanlar, gemilerini çalıştıracak tayfa bulmakta her geçen yıl daha fazla zorlanıyor.

Kaptan ve yardımcıları dışındakilerin oluşturduğu tayfa, geminin düzenli ve güvenli şekilde çalışmasını sağlamak için çeşitli görevleri yerine getiriyor. Rota ve temizlik işlerinin yanı sıra ekipmanların düzenli bakımını yapan sefer işçileri, balıkçılıkta sürdürülebilirliğin önemli bir parçası.

Tayfa, balık av sezonunun başladığı eylül ayından sezonun sona erdiği nisan ayına kadar hava koşullarının el verdiği tüm günleri denizde geçiriyor. Taşımacılığa kıyasla daha ağır bir mesai sürdüren balıkçı tayfası, akşam saatlerinde denize açılan av gemilerinde işe koyuluyor. Ağları denize seren işçiler, takibini yaptıkları balığın teknelere alınmasını, ayrıştırmasını ve kıyıda kamyonlara taşınmasını yapıyor.

Gemileri temizleyip bakımını yapan ve ağları bir sonraki av için hazırlayan tayfa, uzun süren mesainin ardından geride kalan zamanları çoğunlukla dinlenerek geçiriyor. Egeli balıkçılar, sektör için bu denli elzem olan tayfa bulmakta her geçen yıl daha fazla güçlük çekiyor.

Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği Başkan Vekili Mehmet Aksoy, balıkçılık sektöründe yaşanan en büyük sıkıntılardan birinin işçi sorunu olduğunu söyledi.

Tayfanın balıkçılıkta son derece önemli olduğunu belirten Aksoy, şunları kaydetti: "Tayfalar bir teknenin olmazsa olmazı ve bu dönemde maaşları oldukça iyi seviyede. Kendilerine asgari ücretin 3-4 katı maaş veriyoruz fakat gençler masabaşı iş istedikleri için tayfalığı tercih etmiyor. Gemi sahibi ve kaptan tarafından 3 öğün yemek ve yatacak yer de veriliyor ayrıca sezon sonunda elde edilen gelir üzerinde prim de alıyorlar. Mevcut tayfalar ise her dönem adeta futbolcu gibi başka teknelere transfer oluyor. Bu sorunu çözebilmek amacıyla ara eleman yetiştiren meslek yüksekokulları açılması yönünde çalışmalar içerisindeyiz." İzmir Güzelbahçe Balıkçı Barınağı balıkçılarından Mustafa Baran, balıkçılığın dede mesleği olduğunu ve işi babasından devraldığını dile getirdi. Güzel bir av sezonu geçirdiklerini anlatan Baran, "Son dönemlerde tayfa bulmakta zorlanıyoruz. Bulsak bile elemanlar kalifiye değil. Elemanları eğitmek için bayağı bir vakit harcıyoruz. Maaşlar 80 bin liraya dayandı, işçi bulamıyoruz." ifadelerini kullandı.

Gırgır balıkçılığı yapan Hüseyin Cambaz, 50 yıldır balıkçılık yaptığını ve yüksek maaş vermelerine rağmen tayfa sorunu yaşamaya devam ettiklerini dile getirdi.

Tayfa olmadan geminin hiçbir işe yaramadığından söz eden Cambaz, "Gençler teknede çalışmak istemiyor, yüksek para vermemize rağmen işi beğenmiyor. Üç öğün yemek, bir kuruş para harcamıyor ve 80 bin lira maaş veriyoruz. Sektörde tayfa sıkıntısı var. Aslında bu sorun sadece Ege'de değil, her yerde var." diye konuştu. Salih Peşmen de 30 yıldır tayfa olarak çalıştığını, gemide çalışmanın zorlu olduğunu, maaşların 70 bin liradan başlayarak 100 bin liraya kadar yükseldiğini söyledi.