ABD derin devletinden olay çıkış: Türkiye dikkatle izliyor

Aydınlık'ta yer alan habere göre, ABD dış politikasının şekillendiği merkezlerden biri olarak bilinen ve “Gölge CIA” olarak anılan Dış İlişkiler Konseyi’nde (CFR) İran’daki gelişmelere ilişkin makale yayınlandı. CIA danışmanı Henri Barkey’in kaleme aldığı yazıda İran’daki etnik dengeler ve silahlı grupların rolü ele alındı.

ABD Başkanı Donald Trump ile Mesud Barzani ve Bafıl Talabani arasında yapılan telefon görüşmesini hatırlatan Barkey, Washington’un Irak’taki temaslarına değindi. Bu temasların Irak’ta bulunan İran karşıtı silahlı grupların yönetime karşı eğitilmesine yönelik olasılıklarla birlikte ele alındığını kaydeden Barkey şöyle devam etti:

“ABD’nin İran’daki Kürt azınlığın liderleriyle temas kurmaya başladığı bildiriliyor. (...) Irak’ta bulunan bazı Kürt grupların eğitilmesi seçeneği Washington’da tartışılan başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.”

İran karşıtı silahlı grupların askeri kapasitesine değinen Barkey, bu grupların kısa vadede amaçlarına ulaşacak durumda olmadığını kabul ediyor: “İran’daki Kürtler Irak ve Suriye’deki Kürt gruplar kadar silahlı faaliyet deneyimine sahip değil. Bu durum bu grupların kısa vadede rejim güçlerine karşı etkili bir askeri güç haline gelmelerini zorlaştırmaktadır.

“Bazı haberlerde ABD’li uzmanların İranlı Kürt gruplara savaş eğitimi verdiği ve silah sağladığı belirtiliyor. ABD ve İsrail hava kuvvetleri rejimin güvenlik altyapısını hedef alan saldırılar düzenlerken bazı çevreler bunun Kürt güçlerinin önünü açmayı amaçladığını değerlendiriyor.” Barkey, İran’daki Kürt hareketinin geçmişte de benzer deneyimler yaşadığını belirterek “1946 yılında Sovyet güçlerinin desteğiyle kurulan Mahabad Cumhuriyeti yalnızca on ay ayakta kalabildi. Batılı ülkelerin Sovyetleri bölgeden çekilmeye ikna etmesinin ardından bu yapı kısa sürede dağıldı.” diyor.

Bölgedeki gelişmelerin Türkiye açısından da dikkatle izlendiğini vurgulayan Barkey, Kürt nüfusun Türkiye, İran, Irak ve Suriye’ye yayılmış olmasının bölgesel dengeleri doğrudan etkilediğini anlatıyor:

“Dış aktörler iyi niyetli olsalar bile bölgesel tepkileri çoğu zaman yanlış değerlendirebilir. Kürtlerin dört ülkeye yayılmış olması, siyasi statülerinde yaşanacak herhangi bir değişikliğin merkezi hükümetlerde savunmacı tepkiler doğurmasına yol açmaktadır.”