THY - Yeni Havalimanı Promosyon - Ankara

Merkez kapıları açtı gerisi siyasi iradede!

14 Eylül 2018 Cuma

Ülke, Eylül ayı sonunda açıklanacak Orta Vadeli Program’ı (OVP) beklerken hükümetin yeni ekonomi modeli yavaş yavaş şekilleniyor. Ağustos ayında açıklanan yeni ekonomik program ve 100 günlük eylem plânı OVP’nin omurgası olarak düşünülüyor! Merkez Bankası’nın dünkü faiz operasyonuyla birlikte yeni bir para politikasının da devreye gireceği tahmin ediliyor…

Yeni ekonomik program hakkında aldığımız duyumlar şöyle:

Öncelik kamuda tasarruf… Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ifadesiyle personel alımından araç sayısına, kalemden kâğıda, iğneden ipliğe kamuda her alanda tasarruf yapılacak. Maliye politikaları enflasyonu düşürmede öncü rol oynayacak… Maliye ve para politikaları aynı şiddette sıkılaştırmaya önem verecek… Büyümenin kalitesi artırılacak… İhracat ve ithalat rejiminde dengeleme önem kazanacak… Bütçe ve cari açığın finansmanı sağlıklı hâle getirilecek… Borcu borçla kapatma yerine, borçlanmayı azaltıcı tedbirler devreye girecek! Ekonomik büyümede, başkanlığına Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın getirildiği Türkiye Varlık  Fonu daha da etkinleştirilecek…

***

Tabii ki, düzenlemeler sadece kamu tarafında kalmamalı… Ülkemizin en büyük sorunlarından biri kura bağlı enflasyon ve yükselen faizler… Türkiye’de dolarizasyon zihniyeti devam ettiği sürece ne kuru, ne enflasyonu, ne de faizi tutamayacağımız da bir hakikat…

Ülkemizdeki dolarizasyonla alâkalı konuları işleye işleye artık dilimizde tüy bitti! Yine de son rakamlara baktığımızda 1 trilyon liralık yerli para mevduatıyla 1 trilyon lirayı aşan döviz mevduatının banka kasalarında aslanlar gibi yattığını görüyoruz! Mevduatımız bile yabancı para hâkimiyetinde…

Elbette, “İthalat ve ihracat ile uğraşanlar dışında hiç kimsenin dövizle alâkası olmamalı!”… Ama hangi döviz büfesine giderseniz gidin, şu gerçekle karşılaşıyorsunuz… En basitinden işçisi, memuru ve emeklisi ay başında aldığı maaşını, TL’deki değer kayıplarına karşı korumak için döviz alıyor ve o ay içinde ihtiyacına göre bozdurma yoluna gidiyor!

Diğer taraftan gelirler erimesin diye veya ihtiyaca binâen kullanılmak üzere kasalarında döviz tutan şirket ve işletmelerin haddi hesabı belli değil! Neticede kur riski diye bir şey var tabii! Borçlarından dolayı döviz ödemeleri olan işletmelerin piyasadan bir dolar bulabilmek için bin takla attığını da herkes biliyor. Dolarizasyonun zirve yaptığı böyle bir ortamda enflasyon artmasın da ne artsın!

***

Bugün için tartışmanın bir manası yok ama, “faizin enflasyona sebep olduğu” iddiası, uygulanan piyasa sisteminin bir parçası olsa da kur – enflasyon – faiz kurgusu mevcut piyasa düzeninin bir gerçeği… Mesela bizde, kur artmadan enflasyon yükselmiyor… Enflasyon yükselince de faizleri artırmak zorunda kalıyorsunuz…

Nitekim, kurdaki dalgalanma sebebiyle Ağustos ayında sektörler zam yapmaya, fiyat artırmaya başladılar. Fiyat artışları da enflasyon tablolarına yansıdı… Ağustos’ta manşet yani tüketici enflasyonu yüzde 17,90, üretici enflasyonu yüzde 32,13 oldu… Üretici enflasyonu ile tüketici enflasyonu arasındaki makas 14 puanın üzerine çıktı. Manşet ve üretici enflasyonunun omurgası çekirdek enflasyon da yine Ağustos’ta yüzde 15,10’dan yüzde 17,22’ye çıkarak tüketici enflasyonuna yaklaştı…

BDDK ve Merkez Bankası’nın (MB) swap ve finansal müdahaleleriyle dolar kuru, ılımlı da olsa bu süreçte yüksek seviyesini korudu… Tâ ki, dün Merkez Bankası, 625 baz puan faiz artırıncaya kadar… Dolar/TL kuru 6,1’ler seviyesine çekildi. Piyasa faizinin de yüzde 25’te taban yaptığı görüldü… Yani son MB’nin faiz artırımıyla piyasadaki kur – enflasyon – faiz kurgusu net olarak ortaya çıktı.

Aslında Merkez Bankası en doğrusunu icra etti ve işin kaynağına yani ‘kur’a bağlı enflasyona operasyon çekti... Politika faizini yüzde 17,75’ten yüzde 24’e yükseltti. Faiz koridoru yüzde 22,50 – 25,50 olurken olağanüstü durumlarda başvurulacak Geç Likidite Penceresi (GLP) de yüzde 20,75’ten yüzde 27’ye çıkarıldı… Demek istediğim, şu anda Türkiye’de resmi faiz artık yüzde 27… Dolar kurunun birden 6 liraya inmesinin gerçek sebebi de bu zâten. Hedef Türk Lirası’nın güçlendirilmesi!

***

Diğer taraftan Merkez Bankası’nın (MB) faizde agresif davranmasının sebebi, fiyat istikrarı açısından ciddi risklerin öne çıkması… Dolayısıyla elinde çok çeşitli araçları bulunan MB’nin para politikası adına farklı bir yol izleyeceğine dâir ihtimaller yüksek. Bankanın bundan sonra sadece faizde kalmayacağı ve sıkılaştırmada beklentiler dışında ilave tedbirlere gideceğine kesin gözle bakılıyor… Çünkü bankanın, dünkü toplantının hemen akabinde, hâlihazırda gecelik vadedeki fonlamayı bugünden itibaren haftalık vadede yapacak olması politika değişikliğinde bir işaret olarak algılanabileceği gibi, kur artışlarına karşı fren vazifesi ifâ eden swap işlemlerini rahat gerçekleştirebilmek için faizlerin yükseltilmesi de aynı sepette değerlendirilebilir.

Maamafih, şayet dövizde spekülatif yeni ataklar iştah kesici tedbirlerle önlenebilirse, para ve maliye politikaları sıkıca devreye girip TL daha da güçlendirilebilirse; enflasyon ve beraberinde faizleri aşağı çekme ihtimali artar. Ancak işin kilidi, önce zihniyet değişimi sonra ise halk diliyle ülkeye girecek keş yabancı para… Bahsettiğim para, yabancıların doğrudan veya portföy yatırımlarıyla mı, ihracat ile mi, yoksa turizmden mi, ya da yurtdışı hizmetler veya burada sayamayacağımız kalemlerden mi gelir, orasını bilemem!

Merkez Bankası kapıyı açtı, gerisi siyasi iradeye kalmış!

 

YORUM YAZ

  • melih53melih532 ay önce
    yani TTK işletilirse aslında bu yüklü borçların bi anda nasıl yok olacağını görürsünüz..yeterki şirketi o duruma sokan yöneticilerin bi şekil ters orantılı uçurdukları şahsi servetlerinin kaynağını araştırın.**
  • Mesut SarpMesut Sarp2 ay önce
    KOMŞULARIMIZLA EKONOMİK VE DOSTANE İLİŞKİLERİMİZİ IRK, DİN, MEZHEP, DİLFARKI GÖZETMEKSİZİN EN YÜKSEK SEVİYEYE EN KISA ZAMANDA ÇIKARMAMIZ REFAH VE ZENGİNLİGİMİZİ EN AZ 8 KATARTTIRACAKTIR. AVRUPA BİRLİĞİNİNZENGiNLiK SİHİRİDE BURADAN KAYNAKLANIYOR. NEDEN EKONOMiK iLiSKiLERi HEP COK UZAKLARDA ARIYORUZ Ki ?!
  • melih53melih532 ay önce
    bu arada 20 sinde açıklanacak ovp çok önemli olmaya başladı .içinde çok önemli yapısal reformlar barındırmayan bir ovp lafta kalırsa ondan sonrası çok zor olacak..bu ovp aynı zamanda göreve geldiğinden beri yıkıcı bir ortamda kalan maliye bakanımızın rüştü olacak piyasalara ..çok kötü başladı ..öyle devam ediyor ne yazıkki..İnşallah iyi bir program ciddi ve samimi ..içinde AB ve ABD ile barışık temaslar yapısal refomrlar..olan..bu sanırım ekonomik son viraj..ya iyi ya kötü ..İnşallah ciddiye alınır reformist bir başlangıç yapılır..neden yazıyorum çünkü sayın bakanın ilk 100 gün icraat açıklaması işadamları ve ekonomisler karşısında kesinlikle inandırıcı ve özgüvenli olmamıştı..hele o terleme terini silme olayı...havalandırma yokmuydu..nasıl bir danışman özel kalem ordusu..20 si milat olacak..İnşallah iyi hazırlanırlar başarılı olurlar ülkemiz için ..insanlarımız için ..
  • melih53melih532 ay önce
    piyasaya şöyle bir hava verildi .özel sektörün borcu uçtu ..görünen o doğru..ama bu şirketleri mercek altına alın yöneticilerinin şahsi servetlerini inceleyin nasıl muazzam ters orantılı artmış..örnek vereyim turcas ***sarkuysan **sadece iki örnek bilançolarını inceleyin nasıl borçlanılmış nasıl vergi ziyanları yaratılmış.birde yönetimi lede tutan kişilerin servetinei inceleytin nasıl muazzam garip tuhaf artmış.örnek çok .**şirketler paravan oldu ne yazıkki .yatırımcılarda darmadağın edişlişyor bi taraftan..**şirketler acil mercek altına alınmalı *TTKya göre birinci derece mallarıyla sorumlu bu yöneticilere neden uygulama yapılmıyor mesela.***
  • melih53melih532 ay önce
    sayın hocam merkez mecbur kaldı faizleri artırdı hemde elindeki son barutuda kullanarak bi şey olsa şimdi ne yapacak..**artırım limitlerini sonuna kadar kullanmak **şöyle doğru olurdu ..piyasa inanır bi şeylere arkasından gidersi bunun içinde bir çok yapısal reform gerekiyordu nerede **?yok ..çok acemice oldu merkez topu yine siyasete attı..şimdi bakıyoruz ayna neresi borsa**vakıfbanka bakın 5 gündür yıkıcı bir satış dalgasında *sebeb soruyor herkes kimseden ses yok ..nedenbelli değil .güven nasıl oluşacak o zaman..bence önce siyaset dünyasının AB dosyasını çok ci,ddi şkilde açması acil ..samimi olarak açması ..ardından trumpa rağmöen abd sayfasını ciddi açması ..rusyayla tabi iyi ilişkiler.hepsi nasıl olacak diyenlerede siyaset dünyasının işi o..madem bu görevdeler talip oldular onların işi ..bizleerhalk olarak arkalarındayız.özellikle ayna borsa en bariz gözüken borsa sağlam tutulmalı.özellikle şirket yöneticilerinin yıkıcı borç atakları*kendilerinin şahsi sservetlerinin uçuşta olması ayrı bir sorun....**
  • HASAN HASAN 2 ay önce
    YAZILANLARASÖYLENENLERE GÖRE ÖZEL SEKTÖRÜNDÖVİZ BORCUNUN DEVLETTEN DAHA ÇOK OLDUĞU YÖNÜNDE, BEN VATANDAŞ OLARAK HESAPSIZ KİTAPSIZTİCARET YAPANBASİRETSİZTÜCCARINDÖVİZ BORCUNU BANKA BORÇLARINI ÖDEMEK İSTEMİYORUM. ŞİRKETLER BU TÜRDURUMLARİÇİNNEDENYEDEK AKÇELERBULUNDURMUYOR, NASILOLSA BATARSAM DEVLET KURTARIRMANTIĞIYLAHESAPSIZ KİTAPSIZÖZ SERMAYESİ YETERSİZ OLMASINARAĞMENBOLCA BORÇLANIYORLAR NETİCE DE BU TÜR EKONOMİKÇALKANTILARADAYANAMIYORLAR, DEMEMŞU Kİ İŞİNİDÜZGÜN YAPMAYAN YEDEKAKÇE AYIRMAYANİŞLETMELERİ KURTAMANIN BİR ANLAMI BİR GETİRİSİ YOKBUNLARI KURTARDIKÇA BATAR.MERSEDESLERİNİ YALILARINI KATLARIANI YATLARINI SATIPBİR ZAHMET DÖVİZBORÇLARINI ÖDESELER İYİOLUR,GEÇMİŞTEBATIKBANKALARIN FATURASI BİZİM GİBİ GARİBANA KESİLDİ. TEKRARGARİBANA FATURA KESİLMESE İYİ OLACAKDİYEDÜŞÜNÜYORUM.
  • HukukçuHukukçu2 ay önce
    Sayın Cumhurbaşkanımız; Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesindeki öğrenci kıyımına müdahale edip, kıyımı durdurmanızı, saygılarımızla, istirham ediyoruz.
  • Kocasolak Kocasolak 2 ay önce
    2001 krizi bankalara verilen devlet garantisi yüzünden ( bankaların içi boşaltılarak ) yaşanmıştı. Bu gün AYNI şey şirket borçlanmalarına verilmiş olan devlet garantisi ( şirketlerin içi boşaltılarak ) yüzünden SOYULUYORUZ. Bu kez vahim olan sözkonusu şirketler olunca üretim kısıtlandığı için, arz talep dengesizliğinden kaynaklı fiyat artışları İYİ ANALİZ edilemediğindenenflasyon oldu.Oniki taş oyununda bir “ cellat tahtası “ vardır iki parelel taş arasında gel git yapılan bir orta taşla her geliş gidişte rakipten bir taş yersin. Dış sermaye fonları gittiği ülkelere ilk olarak bunu kurarlar bu kur faiz gel gitleri arasında gel fitler yapıldıkça TAŞLARI yerler, bizde olan Burdur. Hükümet bu şirketlerin içi boşaltılır iken NE YAPIYORDU? Maliye müfettişleri başta bütün gümrük ve maliye TEMİZLENMELİ, malları mülkleri didik didik sorgulanmalı. Milletten çaldıklarının cezası kesilmeli, içi boşalan şirketlerin sahipleri hâlâ zengin, yurtdışına kaçırdıklarını burda yazdık, kimse tınmadı. Ülke yönetimi alınan kararların SIKI BİR DİSİPLİNLE takip edilmesiyledir. Trafik kurallarını dahi UYGULAMAKTAN aciz bir polis. Esnaf pazaryerinde kurallarını UYGULUYAMIYAN belediye ve zabıta ekibimiz. Yol geçen hanı olmuş gümrüklerimiz, yine iyi dayanıyor bu millet vallahi.
  • IlyasIlyas2 ay önce
    Aslı yoktur...
  • maraşlımaraşlı2 ay önce
    Yüksek faiz oranıyla ancak yabancı yatırımcı faiz kazanmak için gelecek dünyada 3. olduysak yabancılar akın edecektir bu faiz oranı için peki bu oranda faizi vatandaşa nasıl kakalayacaksın , yine olan fakir fukaraya oluyor. parası olan her devire kral , ekonominin felaketini yine gariban anadolu insanı ödeyecek.
  • Cuneyt Cuneyt 2 ay önce
    S.a guzel ınsan ben dıyarbakırda yasıyorum bu gune kadar ak partıye oy verdıkınsalah baskasına vermeyız zaten ama ınsanın zoruna gıden bız oy verelım ama kayum atanmasına ramen beledıyexe pkk lılar calısıyor hata kadro aldılar burda beledıyeye soforluk ıcın basvursan 5000 tl ıstenıyor buyuk yosuzluklar var ınsanın cok zoruna gıdıyor sevdigı partısınde boyle seyler