THY - İmaj

Enerjide transit değil artık merkez ülkeyiz!

13 Haziran 2018 Çarşamba

Türkiye’nin sağlıklı bir büyüme patikasına girebilmesi için borcunu azaltan, cari açık oluşturmayan, yüksek enflasyon üretmeyen sürdürülebilir sağlam kaynaklara ulaşması şart… Bu kaynakların başında da enerji geliyor.

Malumunuz, Merkez Bankası’nın iki hamlede 5 puanın üzerinde artırdığı faizle kur endişelerinden bir müddet uzaklaşan Türkiye, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 7,4’lük bir büyüme yakaladı. Tabi bu oran bir rekoru ifade ediyor. Ancak büyümeye son açıklanan cari açık rakamları projeksiyonundan bakıldığında pek sevinilecek durum gözükmüyor. Çünkü büyümeyi özel tüketim harcamaları ve yatırım harcamalarında inşaat sektörü sürüklemiş… İthalat büyümesi de oldukça yüksek…

Tüketim temelli büyüme elbette kötü değil. Bu durum bir ülkede ekonomik canlılığı gösterir. Mesela Japonya dahil birçok devlet yıllardır ülke vatandaşına tüketim yaptıramamanın sıkıntılarını çekiyor. Büyümesini tüketim odaklı gerçekleştiren Türkiye’nin sıkıntısı ise tüketime cevap verebilecek bir üretim kapasitesi ve gelir artırıcı yapısının olmaması… Tüketim meselesini cari açık vererek çözmeye çalışması… Ekonomideki bu yapı da enflasyonu yükseltiyor…

“Büyümelerimizi kimse eleştiremez! Çok şükür borç da olsa para var, harcıyoruz” diyenler olabilir! Ama bir de büyümenin mahiyetine cari açıkla birlikte değerlendirmek gerektiğini söyleyenlerin varlığını hatırlatalım.

Burada asıl düzeltilmesi gereken; büyüme değil, söz konusu büyümeyi ortaya çıkaran mevcut ekonomik yapı ve 2017 yılı itibariyle faturası 37 milyar dolara çıkan enerji kaynakları meselesi…

***

Söylemek istediğim, bugünkü konumuz ne büyüme, ne de cari açık…

Dedim ya, sağlıklı büyüme ve sürdürülebilir ödemeler dengesi için bize sağlam kaynaklar gerekiyor… İşte o kaynaklardan biri TANAP… Diğeri de Türk Akımı… O da 2019 itibariyle hizmete başlayacak.

TANAP, dün Eskişehir’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili’nin katılımıyla devreye girdi. Böylece Azerbaycan’ın Hazar Denizi’ndeki Şah Deniz 2 Gaz Sahası ve Hazar Denizi’nin güneyindeki diğer sahalarda üretilen doğalgazın Türkiye ve Avrupa’ya taşınma faaliyeti TANAP ile start aldı.

8,5 milyar dolara malolan ve “Enerjinin İpek Yolu” denilen TANAP’ın uzun adı Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi… Toplam uzunluğu 1850 kilometre… Bir ucu Bakü’de diğer ucu İtalya’da… Azerbaycan ve Gürcistan sınırlarında BTE, Türkiye’de TANAP, Yunanistan, Arnavutluk ve İtalya’da Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) adını alıyor…

Türkiye’de 20 vilayet ve 67 ilçeden geçiyor. Projede biri Eskişehir diğeri Trakya’da olmak üzere, ulusal doğalgaz iletim şebekesine bağlantı için iki çıkış noktası var.

 TANAP, Türkiye üzerindeki enerji ve ulaşım koridorunun adeta bir yol haritası… Şöyle ki TANAP; Bakü - Tiflis - Ceyhan ve Bakü - Tiflis - Erzurum petrol ve doğalgaz boru hatları ile Bakü - Tiflis - Kars Demiryolu’nu takip eden ve Güney Gaz Koridoru’nun belkemiğini oluşturuyor.

Projede, Güney Gaz Koridoru’nun yüzde 51 hissesi Azerbaycan hükümetinin, yüzde 49 hissesi ise yine bu ülkenin milli petrol şirketi SOCAR’da. TANAP’ta, Güney Gaz Koridoru’nun yüzde 58, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ’nin (BOTAŞ) yüzde 30 ve BP’nin yüzde 12 hissesi bulunuyor.

İlk etapta 16 milyar metreküp kapasiteye sahip olacak TANAP, 6 milyar metreküpünü Türkiye’ye, 10 milyar metreküpünü ise Avrupa’ya taşıyacak. Türkiye’ye gaz akışı 2 milyar metreküple başladı.

TANAP, doğalgaz arz güvenliğinin artırılması ve arz kaynaklarının çeşitlendirilmesinin yanı sıra Türkiye’nin sosyo-ekonomik kalkınmasına da büyük destek verecek.

Bilindiği üzere TANAP ile birlikte Rusya ile Türkiye arasında Gazprom tarafından inşası devam eden Türk Akımı doğalgaz projesi var. 15,7 milyar metreküp hacimli proje 2019 yılında devreye girecek. Hattın bir kolu Türkiye’ye diğer kolu Avrupa’ya gaz verecek…

Dolayısıyla TANAP ve Türk Akımı projeleri ülkenin enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayacağı gibi Türkiye buradan para da kazanacak. İki doğalgaz projesi dünya ticaretine ve özellikle bölge barışına büyük katkılar sağlayacak.

Sözün özü TANAP’la, Avrupa ile Asya arasında bir enerji köprüsü daha kurduk. Türkiye artık enerjide “transit ülke değil, merkez ülke” oldu diyebiliriz...  

 

YORUM YAZ

  • KocasolakKocasolak9 gün önce
    Cari açık sadece enerjide değil ki, çinden yapılan 22 milyar dolarlık takke tesbih oyuncak ıvır zıvır NEYİN NESİ diyen yok mu? Haydi bizde petrol gaz yok ama çin malları da yok mu? Neden bunu bir kez olsun yazmıyorsun? Allahını, peygamberini, seviyorsan, anan atan için YAZ......cari açık bitsin.... insanlarımız aylık değil saat ücreti ile çalışsın artık....
  • M.EminM.Emin9 gün önce
    Ümit ederiz ki kendi gaz ve petrolünü de üreten ülke oluruz nihayetinde... selâmlar