“Ayrıntıları bırak et fiyatlarını anlat!”
Ramazan’ın tamamını “Haziran ayı içerisinde idrak ettik” diyebiliriz.
Mübarek ay girmeden, Mayıs ayında en çok, “Gıda fiyatları artacak mı? Her yıl olduğu gibi Ramazan zammı kaçınılmaz ama zam ne kadar olacak? Ramazan geliyor, yine gizli zamlar kapıyı çalacak mı” şeklinde çokça sorularla karşılaştık, bildiğimiz kadarını cevapladık, cevap vermeye çalıştık…
Bilemediğimiz, anlamadığımız yerlerde sustuk, bazen de yorum yaptık...
***
Nitekim Haziran ile birlikte mübarek Ramazan ayı da bitti…
Çok şükür bayramı gördük… Bayramın ardından fiyat artışlarını merak ediyorduk...“Acaba Ramazan’da daha doğrusu Haziran ayında enflasyon, fiyat artışları ne olmuştu?”...
Çünkü Haziran ayı enflasyon oranları Ramazan ayında yapılan zamların miktarını da gösterecekti…
Gün geldi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) rakamları açıkladı.
Genel manada Haziran’da tüketici fiyatları (TÜFE) gıda fiyatlarındaki gerilemeye paralel yüzde 0,27 gerilemişti...
Memur ve emekliler bu durumdan pek hoşnut olmasa da Haziran ayı enflasyonu eksi çıktı… Diğer bir ifade ile eksi enflasyon sebebiyle memur ve emeklinin alacağı maaş artışları eksi enflasyon sebebiyle tırtık yedi…
Yıllık tüketici enflasyonu ise yüzde 11,72’lerden yüzde 10,9’lara geriledi.
Yurt içi üretici fiyatları ise yüzde 15,26’dan yüzde 14,87’ye doğru süzüldü. Özel imalat sanayi fiyat artışlarını ihtiva eden ve gelecek aylardaki enflasyonun seyrinin habercisi çekirdek enflasyonda da kısmi iyileşme olmasına karşılık yukarı yönlü direnç devam etti…
Yani fiyat artışları biraz vites küçülttü, diyebiliriz fakat fiyatlar düştü, diyemeyiz…
Bakın bugünden geçerli benzine 13 kuruş zam geldi bile… Bunun manası benzin fiyatları yüzde 2,6 oranında yükseldi, demek…
Haydi hayırlısı!
***
Yine Ramazan ayında fiyatlar ne olmuş diye Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’na şöyle bir nazar ettim...
Haziran’da gıda ve alkolsüz içeçek fiyatları yüzde 1,06 oranında aşağı gelmiş…
Gıda fiyatlarındaki ateş de taze meyve – sebze kalemindeki yüzde 9,36 ve işlenmemiş gıda grubundaki yüzde 2,47’lik düşüşe bağlı olarak yıllık bazda gıda enflasyonu yüzde 14,34 seviyesinde gerçekleşmiş…
Hatırı sayılır bir oran!..
***
Tabi işe topluca bakmak, genel fiyat manzarasını, fiyatlar trendini başlı başına ortaya koymuyor. İşin ayrıntılarına bakmak gerekiyor…
Bakalım o zaman…
İçinde kırmızı etin de olduğu işlenmemiş gıda grubunda yıllık enflasyon yüzde 21,2…
Mayıs ayına göre 6 puan geri gelmiş…
İşlenmiş gıda grubunda ise aylık artış biraz hız kezse de yıllık enflasyon yüzde 8,53’le direncini devam ettirmiş…
***
Diğer taraftan “Bu yuvarlak rakamları boşver… Anladığımız şeyleri anlat... Ayrıntıları bırak… Et fiyatlarına gel, et fiyatlarına” diyen vatandaşın tepkisini, sitemini, serzeşini duymuyor değilim… Elbette duyuyorum... Bence mahsuru yok, et fiyatlarını da analiz edebiliriz... O zaman TCMB enflasyon raporunu biraz daha ayrıntılı incelemek lazım. Rapora göre, kırmızı et fiyatlarında artış hiç mi hiç hız kesmemiş…
Artmış da artmış…
Hem de Haziran’da aylık yüzde 4,88…
Yüzde 5 de…
100 lirada 5 lira…
Yani “Ramazan’da fiyat artırmayacağız” diyen etçiler sözünde durmamış, duramamış…
***
İsterseniz bir de yılbaşından bu yana yükseliş çizgisini hiç bozmayan kırmızı et fiyatlarından bir nebze bahsedelim…
Kırmızı ette son 6 aylık fiyat artışı tamı tamına, yüzde 16,22…
Bakın küsuratını da söylüyorum…
100 lirada 16 lira, 22 kuruş…
Enflasyon düştü görünüyor, gıda fiyatları toplamda geriledi gibi... Ancak kırmızı et fiyatları maşallah, bildiğini okuyor…
Haziran ayı tüketici enflasyonu mevsimsel şartlardan dolayı eksi çıkmış ama kırmızı et fiyatları mevsimsel kapsama alanına dahil olamamış…
Niye acaba?
Gıda Komitesi’nin aldığı önlemler demekki bu kadar etkili olabilmiş!..
Bir de Gıda Komitesi olmasaydı, herhalde Ramazan zammı kırmızı eti fena çarpacak, zam oranları katlayacaktı!
Bence şanslıyız!..
Ramazan zamları ırmağında “kontrollere” rağmen kırmızı etteki fiyat artışı yüzde 4,88’de kalmış!.. Zaten etçiler; otel, restaurant, turizm bölgeleri ve lüks işletmelere et yetiştiremezken kırmızı et fiyatlarında gerileme ve düşüş beklemek biraz hayal perestlik olur!
“Kırmızı ette yükselen fiyatları düşürmek için uzun vadeli yapısal kalıcı iyileşme uygulamalarını ne zaman göreceğiz? Avrupalılar gibi ne zaman ucuz et yiyeceğiz” diye halk hep sorup duruyor…
Biz de ancak bu kadar cevap verebiliyoruz, gerisini ilgililere bırakıyoruz…
