Garplılaşmanın Neresindeyiz -1-
Milli Türk Talebe Birliği’nde (MTTB) bulunduğumuz yıllarda ilk okuduğumuz kitaplardan birisi, Mümtaz Turhan’ın “Garplılaşmanın Neresindeyiz” isimli eseriydi.
Kitabı okumamızı tavsiye edenler, Batılılaşmanın yahut Garplılaşmanın ülkemizde yanlış öğretildiğini ve bilerek bu yanlışın üzerinde durulduğunu söyleyip, kitabı okurken milli hasletlerimiz açısından değerlendirmemizi önerirlerdi.
“Garplılaşmanın Neresindeyiz” isimli kitap, Prof. Dr. Mümtaz Turhan’ın; gözlem, inceleme, araştırma ve tecrübelerine dayalı bir eseridir.
Mümtaz Turhan da Mehmed Akif gibi, Batının tekniğini ve teknolojisini taklit etmeden kendimize göre inşa etmek gerektiğini, yaşayış biçimlerinin ise bizi Batılı yapmayacağı üzerinde duran bilim insanlarımızdandı.
Mümtaz Turhan da Mehmed Akif de Tanzimat’tan ve Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana, Batılılaşma adına sürdürülen inadın, medeniyetimizin temelini teşkil eden ahlaki değerleri yok etme üzerine kurulu olduğunu ifade etmişlerdir.
•
Nihayet bugün Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın başkanlığındaki hükümetler, teknik ve teknolojik bakımdan yüzelli yıllık -bilerek ve isteyerek yapılan ihanetleri- aşarak, savunmadan tarıma kadar her sahada önemli gelişme kaydederek, teknoloji ihraç etmektedir.
Demek ki, “Bizden bir şey oluyormuş”. Dışarıdan ve içeriden terör ve ihanet şebekelerinin önü kesilince neler yapılabildiğini görmekteyiz.
Merhum Mümtaz Turhan, Mehmed Akif, Nurettin Topçu, Nuri Demirağ, Erol Güngör ve diğer münevverlerimiz bugünleri görseydi, kim bilir ne kadar gurur duyarlardı.
Yalnız maalesef aynı gelişmeyi, Cumhurbaşkanımızın da sıkça hatırlattığı gibi “aile-eğitim-kültür” konusunda bir türlü gösteremedik.
Bizim medeniyetimiz, Mümtaz Turhan ile Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz.’lerini, aynı akıl, düşünce ve eylemde buluşturan bir medeniyettir.
Eğitimde, ailede, kültürde bu ittifakı bir türlü sağlayamadık. Hâlâ üç hususta da Batıdan beslenme ısrarımızı sürdürmekteyiz.
Oysa Mimar Sinan ile Yunus’u, Mehmed Akif ile Mümtaz Turhan’ı birbiriyle harmanlamadan ne Batı’ya ne Doğu’ya ne de kendimize söyleyecek sözümüz olamaz.
•
Mümtaz Turhan’ın, “Garplılaşmanın Neresindeyiz” ve “Kültür Değişmeleri” adlı eserleri dışında başka kitapları da vardır. Kütüphaneler Haftası münasebetiyle Mümtaz Turhan kimdir kısaca ona bakalım:
Son yüz yılın bilim-düşünce insanı Prof. Dr. Mümtaz Turhan, (1908 Erzurum-1 Ocak 1969 İstanbul) Pasinler doğumludur. Ortaöğrenimini Kayseri-Ankara-Bursa’da tamamlar.
1928’de devlet bursu ile Almanya’ya gönderilerek Berlin ve Frankfurt üniversitelerinde psikoloji öğrenimi görür. Frankfurt Üniversitesi’nde Tecrübî Psikoloji doktorası (1934) yapar.
İkinci doktorasını İkinci Dünya Savaşı yıllarında İngiltere Cambridge Üniversitesi’nde Sosyal Psikoloji alanında yapar.
Ülkemize dönüşünde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümüne asistan olarak (1935) girer. 1939’da doçent, 1950’de profesör olur.
1952 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tecrübî Psikoloji Kürsüsü başkanlığına getirilir. 1962’de aynı üniversitede Tecrübî Psikoloji Enstitüsünü kurarak, bu enstitünün müdürü olur.
1949-51 yılları arasında Birleşmiş Milletler Sosyal Komisyonu’nda Türkiye temsilcisi olarak çalışır. Ruhu için el-Fatiha.
