Fitre niyetiyle birinin market, bakkal borcu ödenir mi?

Bakkal ya da market defterini satın alınarak fitre verilir mi? Halk arasında fitre diye bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır); insan olarak yaratılmanın ve Ramazan orucunu tutup bayrama ulaşmanın bir şükrü olarak; dinen zengin olup Ramazan ayının sonuna yetişen müslümanın, belirli kimselere vermesi vacip olan bir sadakadır. 

Fitre kime verilmez?

Kişi dinen zengin sayılanlara, usûlüne (anne, baba, dedeler ve nineler), fürûuna (çocuk ve torunlar) ve eşine fıtır sadakası veremez. 

Hanefilere göre aşağıda sayılanlara fitre verilmez:

a) Ana, baba, büyük ana ve büyük babalara,

b) Oğul, oğlun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklara,

c) Eşine,

d) Zengine yani aslî ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişiye,

e) Babası zengin olan ergen olmamış çocuğa (Merğinânî, el-Hidâye, II, 223-228).

Şâfiîlere ve Ebu Yusuf’a göre fitre, Müslüman olmayana da verilemez.

Fitre kime verilir?

Bunların dışındaki kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir 

Fitre niyetiyle fakirin market borcunu verebilir mi?

Fitre, nakit olarak verilebileceği gibi gıda olarak da verilebilir. Buna göre, ihtiyaç sahiplerinin gıda borçları da fitre ile ödenebilir. Burada dikkat edilecek husus, bir kişi için ödenen borcun, asgari fitre miktarından az olmamasıdır. Ayrıca fitrenin geçerli olabilmesi için, fakire verilecek para veya malın temlik edilmesi yani onun mülkiyetine geçirilmesi de şarttır. Bu da fitrenin fiilen fakire teslimi ile gerçekleşir. Dolayısıyla fakir olan borçlunun haberi olmadan onun adına alacaklıya para verilmesiyle fitre ibadeti yerine getirilmiş olmaz. Lakin, borcunu ödeme imkanı bulunmayan fakir kimsenin bilgisi dahilinde veya bakkal sahibini, fitreyi o kimseye ulaştırmak üzere vekil tayin etmek suretiyle bu işlem geçerli olur.