Yumurta fiyat krizi! Bu kadarı da beklenmiyordu

Son aylarda yumurta fiyatlarındaki artış dikkat çekiyor. Aralık ayında 100-120 TL arasında satılan 30’lu yumurta kolisi, bugün marketlerde ortalama 250 TL’ye kadar çıktı. Bazı yerlerde bu fiyat 170-180 TL civarında kalırken, bazı zincir marketlerde 310 TL’ye kadar yükseliyor. "Organik" etiketli yumurtalar ise 400 TL’yi aşıyor.

Türkiye gazetesinden Kaan Zenginli'nin haberine göre, sektör temsilcileri, üretimde ciddi bir sıkıntı olmadığını ancak üretici ile market fiyatları arasındaki farkın giderek açıldığını belirtiyor. Kış aylarında tavukların verimindeki düşüş ve Ramazan ayında artan tüketim talebi de fiyat artışlarını tetikleyen etkenler arasında. Ancak asıl nedenin yumurta ihracatındaki artış olduğu vurgulanıyor.

ABD’de yaşanan kuş gribi nedeniyle üretimin durması, ülkenin yumurta ihtiyacını ithalatla karşılamasına yol açtı. Bu gelişme, Türkiye’den yapılan ihracatın artmasına neden oldu.

İHRACATA KESİNTİ GELDİ AMA ETKİ ETMEDİ Yumurtaya olan yoğun dış talep sonrası Türkiye, ABD’ye 15 bin tonluk yumurta satışı için anlaşma yaptı. Bu gelişme, iç piyasada fiyatları yukarı çekti. Fiyat artışlarının önüne geçmek amacıyla ihracata fon kesintisi getirildi. Başlangıçta 0,5 dolar olan kesinti, zamanla 1,5 dolara çıkarıldı. Ancak ABD’nin yumurtaya olan ihtiyacı kesilmediği için ihracat devam etti ve iç piyasadaki fiyatlar yüksek seyrini korudu.

ABD VERGİ GETİRİRSE NE OLUR? ABD’nin uygulamayı planladığı yeni gümrük tarifesiyle Türk yumurtalarına yüzde 10 vergi uygulanması gündemde. Aynı ürün için Brezilya’ya vergi sıfır, Güney Kore’ye ise yüzde 26 oranında uygulanıyor. Uzmanlar, ABD’nin Türkiye’ye vergi koyması durumunda fiyatların tekrar artabileceği uyarısında bulunuyor. İhracatın bu hızla devam etmesi hâlinde, iç piyasada yumurtanın tanesi 10 TL’yi aşabilir.

ABD'YE REKOR SATIŞ 2024 yılında ABD’ye 6,2 milyon düzine (yaklaşık 74,4 milyon adet) yumurta ihraç eden Türkiye, 2025 yılı Temmuz ayına kadar 15 bin ton (yaklaşık 280 milyon adet) yumurta daha gönderecek. Bu ihracattan 26 milyon dolar gelir bekleniyor. ABD tarafı da Türkiye'den alımı artıracağını duyurdu.

Türkiye yılda 20 milyardan fazla yumurta üretiyor. Kişi başı tüketim yılda ortalama 220 adet. Yumurta, temel gıda maddeleri arasında önemli bir yer tutuyor. Üretim merkezleri ise Afyon, Konya, Balıkesir, Bolu, Adana, Gaziantep ve Manisa olarak öne çıkıyor.

Türkiye toplam üretiminin yaklaşık yüzde 20’sini ihraç ediyor. 55 ülkeye ihracat yapılırken, bu pazarlar arasında BAE, Katar, Irak, Umman ve Suriye bulunuyor. 2025 yılı hedefi ise 500 milyon dolarlık yumurta ihracatı.