Türkistan’dan Anadolu'ya uzanan asırlık gelenek: Nohut kavurga

Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülen somut olmayan kültürel mirasların tespit edilerek gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik çalışmalar kapsamında, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü bünyesindeki "Somut Olmayan Kültürel Miras Tespit Komisyonu" kentin geleneksel kültürel değerlerini kayıt altına alıyor.

Pamukova ilçesine bağlı Akçakaya Mahallesi'nde yaklaşık 300 yıldır sürdürülen "nohut kavurga" geleneğinin de "Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri"ne kazandırılması için çalışma yürütülüyor. Özellikle kış aylarında tüketilen yöresel lezzet, mahalle halkının sofralarını süslemenin yanı sıra kültürel mirasın yaşatılmasına da katkı sağlıyor. Belirli dönemlerde köy konağında bir araya gelen mahalle sakinleri, kavrulmuş nohutları değirmende öğütüyor, yaptıkları nohut kahvesini misafirlerine ikram ediyor.

"KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI AMACIYLA ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜLÜYOR" Kültür ve Turizm İl Müdür Vekili Süleyman Acar, Pamukova'nın, kadim kültürün izlerini taşıyan köklü geçmişe sahip olduğunu söyledi.

Bölgede gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda milattan öncesine kadar uzanan bulgulara ulaşıldığını belirten Acar, "Bu bölgede yaşayan insanlar, Türkistan'dan Anadolu'ya gerçekleşen göçlerle buraya yerleşmiş, beraberlerinde getirdikleri gelenek ve göreneklerini zaman ve mekandan bağımsız şekilde yaşatarak kuşaktan kuşağa aktarmıştır." dedi.

Acar, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışmalar yürütüldüğünü, "Somut Olmayan Kültürel Miras Tespit Komisyonu"nun akademisyenler ve toplum temsilcilerinden oluştuğunu aktararak, "Komisyonumuz yılda iki kez İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüz bünyesinde toplanıyor. Toplantılarımızda somut olmayan kültürel miras unsurlarını tespit ederek ulusal envantere dahil edilmek üzere Kültür ve Turizm Bakanlığımıza teklif ediyoruz." diye konuştu.

"Nohut kavurga" geleneğinin de bu kapsamda değerlendirildiğini anlatan Acar, "Kavurga geleneği, somut olmayan kültürel miras unsurlarımız arasında önemli yere sahiptir. Gerek Bakanlığımızın gerekse İl Müdürlüğümüzün temel hedefi, kadim kültürümüzün önemli bileşenlerinden olan değerleri yaşatarak canlı tutmak ve gelecek kuşaklara aktarmaktır." dedi.

Akçakaya Mahallesi muhtarı Ekrem Oğuz da "nohut kavurga" geleneğini yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak için çalışmalar yürüttüklerini, yaklaşık 300 yıldır devam eden geleneği güncel tutarak gelecek nesillere ulaştırmayı hedeflediklerini kaydetti.

"GENÇ KIZLAR TÜRKÜLER EŞLİĞİNDE NOHUT KAVURURDU" Mahalle sakini Hülya Oğuz da "nohut kavurga" geleneğini dedeleri, nineleri ve annelerinden öğrendiklerini anlattı.

Çocukluk yıllarında genç kızların akşamları evlerde bir araya gelerek mani ve türküler eşliğinde nohut, bulgur ve susam kavurduğunu anlatan Oğuz, "O dönemlerde bugünkü gibi hazır ikramlıklar olmadığı için hem eğlenir hem de kışlık kavurgamızı hazırlardık. Kavrulan ürünler öğütülerek toz haline getiriliyor. İsteyen şekersiz tüketebiliyor, isteyen de pekmezle karıştırarak yiyebiliyor. Sade olarak da tüketilebilir." ifadelerini kullandı.

Kavurgadan nohut kahvesi de hazırladıklarını aktaran Oğuz, "Nohudu kahve çekirdeği kıvamına gelinceye kadar kısık ateşte kavuruyoruz. Bunun yanında koza kabuğu mantısı da yapıyoruz. Yoğurtlu ya da sade olarak tüketilebiliyor." dedi.

Seyfettin Taş da kavurga geleneğini dedelerinden gördükleri şekilde yaşatmaya devam ettiklerini belirterek, "Bu kültürü yaşatmaya devam ediyor, çocuklarımıza ve bizden sonraki nesillere aktarmak için çaba gösteriyoruz." diye konuştu.