Tarih açıklandı: El Niño’nun yeni dalgası kapıda!

İddialara göre, okyanus yüzeyinin altında ilerleyen dev bir Kelvin dalgası, Pasifik’te olağan dışı bir ısınma sürecini tetikliyor. Bu sıcaklık darbesinin yüzeye çıkmasıyla birlikte tropik bölgelerden başlayarak küresel hava düzeninde belirgin değişiklikler yaşanabileceği ifade ediliyor. Pasifik’teki sıcaklık dalgası dikkat çekiyor El Niño, Pasifik Okyanusu’nun ekvatoral kesiminde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşan doğal bir iklim olayı olarak biliniyor. Ancak bu kez uzmanları şaşırtan nokta, bazı modellerin ısınmanın olağan seviyelerin çok üzerine çıkabileceğini göstermesi.

Haberde aktarılan tahminlere göre Avrupa modeli, kasım ayında sıcaklık anomalilerinin bazı bölgelerde +3,1 dereceye, doğu Pasifik’te ise yer yer +4,5 dereceye kadar ulaşabileceğini öngörüyor. Bu da El Niño’nun sıradan bir iklim salınımı olmaktan çıkıp, çok daha güçlü bir küresel etkiye dönüşebileceği endişesini artırıyor. “Tahmin edilebilirlik bariyeri” aşıldı mı? Bilim insanları, ilkbahar aylarında yapılan El Niño tahminlerine genellikle temkinli yaklaşır. Bunun nedeni, meteoroloji modellerinde “ilkbahar tahmin edilebilirlik bariyeri” olarak bilinen dönemde hata payının artmasıdır. Ancak bu yılki verilerin, söz konusu belirsizliği büyük ölçüde azalttığı belirtiliyor. NOAA tahminlerinde yüksek olasılıklı bir El Niño senaryosuna işaret edilirken, Avrupa modeli de güçlü sıcaklık anomalilerinin kasım ayına doğru belirginleşebileceğini gösteriyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nden Wilfran Moufouma Okia’nın da okyanus sıcaklıklarındaki olağan dışı hızlanmaya dikkat çektiği aktarıldı. Uzmanlara göre bu durum yalnızca deniz yüzeyindeki ısınmayla sınırlı kalmayabilir; dünya genelinde yağış düzenlerini etkileyen atmosfer dolaşımı üzerinde de sonuçlar doğurabilir. La Niña’dan güçlü El Niño’ya hızlı geçiş NOAA’dan meteorolog Nathaniel Johnson ise La Niña’dan El Niño’ya olası hızlı geçişin dikkat çekici olduğunu belirtti. Johnson’a göre zayıf veya orta şiddetteki La Niña koşullarından güçlü ya da çok güçlü bir El Niño’ya bir yıl içinde geçilmesi, sık görülen bir durum değil.

Bu nedenle bazı uzmanlar, 2026’nın hava olayları açısından oldukça hareketli geçebileceği görüşünde. El Niño’nun etkileri, yalnızca tropik Pasifik’le sınırlı kalmayabilir; ABD, Avrupa, Güney Amerika ve Asya’daki yağış, sıcaklık ve fırtına düzenlerini de etkileyebilir. Küresel etkiler ne olabilir? Güçlü bir El Niño senaryosunda dünyanın farklı bölgelerinde çok farklı sonuçlar görülebilir. Bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel riski artarken, bazı bölgelerde kuraklık, orman yangınları ve tarımsal üretimde kayıplar yaşanabilir. Haberde, özellikle Amazon bölgesinin risk altında olduğu vurgulanıyor. Ormansızlaşma nedeniyle zaten zayıflamış durumda olan Amazon’un, güçlü bir El Niño döneminde daha fazla kuraklık ve kontrolsüz yangın riskiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Kuzey Amerika’nın batı kıyılarında ise Pasifik’ten gelen yoğun nem akışları, yani “atmosferik nehirler”, büyük sel olaylarına ve fırtına kaynaklı hasarlara yol açabilir. Deniz canlıları da risk altında El Niño’nun deniz ekosistemleri üzerindeki etkileri de ciddi olabilir. Pasifik’te soğuk ve besin bakımından zengin suyun yüzeye çıkmasını sağlayan düzenin zayıflaması, özellikle Peru açıklarındaki balıkçılığı etkileyebilir. Bu durum, hamsi başta olmak üzere bazı balık türlerinin göç etmesine veya popülasyonlarının azalmasına yol açabilir. Ayrıca aşırı deniz sıcaklıkları, mercan resiflerinde şiddetli beyazlama riskini artırabilir. Uzmanlardan hazırlık uyarısı El Niño doğal iklim döngüsünün bir parçası olsa da mevcut tahminler, bu olayın olağan dışı güçlü yaşanabileceğine işaret ediyor. Uzmanlara göre kasım ayı tahminleri gerçekleşirse, dünya “Süper El Niño” olarak anılabilecek tarihi bir iklim olayıyla karşı karşıya kalabilir. Bu nedenle meteorologlar ve iklim uzmanları, özellikle sel, kuraklık, yangın ve tarımsal üretim riski taşıyan bölgelerde hazırlıkların şimdiden yapılması gerektiğini vurguluyor.